Catégorie : ĐỜN CA TÀI TỬ

ĐẶNG HOÀNH LOAN : Nghệ sỹ Ba Tu và Nghệ sỹ Văn Giỏi hòa đờn bản Xuân Nữ

Nghệ sỹ Ba Tu và Nghệ sỹ Văn Giỏi hòa đờn bản Xuân Nữ

142,032 views•Oct 12, 201831762SHARESAVEDang Hoanh Loan7.77K subscribersSUBSCRIBEDNăm 2011, khi thu thanh bản đờn Xuân Nữ do NSƯT Ba Tu và NSƯT Văn Giỏi hòa đờn, tôi có hỏi NSƯT Ba Tu, bài này có nằm trong hệ thống bài bản chơi Đờn ca tài tử không ? NSƯT Ba Tu cho biết : Nó không nằm trong hệ thống 20 bản tổ, nhưng nó nằm trong nhạc mục của sân khấu Cải Lương – Tài tử. Những cuộc chơi đờn ca ngày nay các tài tử vẫn thường chơi bản này. Nó đã được xếp vào hệ thống các bản Oán, chơi cũng mùi lắm.SHOW LESS

Nhà nghiên cứu Võ Trường Kỳ nói về xuất xứ và cái hay, cái đẹp của nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ V

Nhà nghiên cứu Võ Trường Kỳ nói về xuất xứ và cái hay, cái đẹp của nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ V

44 views•Mar 20, 201910SHARESAVEHỒng Vĩnh Nguyễn4 subscribersSUBSCRIBECó minh họa

BÍCH NGÂN : Giới trẻ với đờn ca tài tử

Giới trẻ với đờn ca tài tử

29/08/2019 10:55 AM

 « Đờn ca tài tử tồn tại song hành với từng bước đi của lịch sử của dân tộc. Mỗi lời ca tiếng đàn đều chất chứa một câu chuyện khác nhau và có giá trị thiết thực đối với cuộc sống. Vấn đề là cần phải quảng bá làm sao cho giới trẻ hiểu biết, yêu thích và tiến tới bảo tồn loại hình di sản văn hóa này ».

Tiến sĩ Mai Mỹ Duyên – nhà nghiên cứu về văn hóa Nam Bộ đã chia sẻ với các bạn trẻ tại buổi tọa đàm « Nghệ thuật âm nhạc dân tộc với giới trẻ và biểu diễn một số loại hình di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại ».

Tiến sĩ Mai Mỹ Duyên (giữa) phát biểu tại buổi tọa đàm

Buổi tọa đàm mang đến thông điệp hết sức ý nghĩa vì đã giới thiệu đến tuổi trẻ thành phố các loại hình di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Qua đó, giới trẻ được dịp hiểu biết nhiều hơn và thêm yêu loại hình nghệ thuật dân tộc độc đáo trong bối cảnh hội nhập như hiện nay.

Đến dự buổi tọa đàm, Nhà nghiên cứu – Tiến sĩ Mai Mỹ Duyên đã mang đến những góc nhìn mới, hướng tiếp cận mới về nguồn gốc của âm nhạc dân tộc cho các bạn trẻ thông qua phần báo cáo chuyên đề: « Nghệ thuật âm nhạc dân tộc với giới trẻ ». Đặc biệt trong phần này, Tiến sĩ Mai Mỹ Duyên đã chia sẻ với giới trẻ nhiều kiến thức hay và sâu rộng về Đờn ca tài tử – một loại hình âm nhạc đặc sắc của Vùng đất Nam bộ xưa và nay. Nhận thấy sự khan hiếm về số lượng người nghe cũng như sự quan tâm của người trẻ ở loại hình nghệ thuật này, Tiến sĩ Mai Mỹ Duyên đã lồng ghép vào phần báo cáo các tiết mục Đờn ca tài tử vừa để giới trẻ không bị nhàm chán vừa làm cho tọa đàm trở nên sinh động và gần gũi hơn.

Thông qua các tiết mục Đờn ca tài tử, giới trẻ có dịp được nghe và ôn lại những giai điệu, tiết tấu đúng với tên gọi « vang bóng thời đại » của loại hình nghệ thuật này như: Tứ đại quán (nhịp 4), Trích lớp của đoạn Nam Xuân và Nam Đảo mang tên Non sông thanh bình, Tình anh bán chiếu, Dạ cổ Hoài Lang, Đêm mưa nhớ mẹ, …qua phần biểu diễn của các nghệ sĩ đã hết lòng nguyện đem lời ca tiếng hát của mình làm giàu đẹp thêm cho một loại hình nghệ thuật độc đáo của dân tộc.

Mỗi ca khúc luôn mang trong mình một chiếc hồn rất riêng, nhưng cái chung nhất là đều mang hơi thở và nhịp điệu của cuộc sống nơi nó được sinh ra. Đờn ca tài tử có mặt trên Vùng đất Nam Bộ từ khi khai hoang mở đất và ngấm sâu vào tâm thức của con người nơi đây không chỉ bằng những làn điệu dân ca hay những câu hò mà còn bằng những tiếng đàn chỉ cần nghe qua đã thấy xua tan mệt nhọc.

Mặc dù có không ít người trẻ có xu hướng quay lưng với âm nhạc dân tộc, nhưng ở đâu đó vẫn còn những tâm hồn am hiểu và chịu động lòng vì loại hình âm nhạc này. Và có thể không phải người trẻ đang quay lưng với Cải lương hay Đờn ca tài từ mà do họ chưa được nghe nhiều, hiểu nhiều về ý nghĩa và giá trị cốt lõi của loại hình này. Nên nhiệm vụ của những nhà nghiên cứu và các nghệ sĩ biểu diễn phải làm sao đưa được phần hồn của nền âm nhạc này đến với công chúng, xóa bỏ khoảng cách giữa âm nhạc dân tộc với giới trẻ.

« Đờn ca tài tử tồn tại song hành với từng bước đi của lịch sử của dân tộc. Mỗi lời ca tiếng đàn đều chất chứa một câu chuyện khác nhau và có giá trị thiết thực đối với cuộc sống. Vấn đề là cần phải quảng bá làm sao cho giới trẻ hiểu biết- yêu thích và tiến tới bảo tồn loại hình di sản văn hóa này. Minh chứng nhiều bài hát vừa rồi cho thấy đã có biết bao tình cảm mặn nồng, biết bao thăng trầm và biến cố trong cuộc sống được các nghệ sĩ tiên phong mang đi phổ thành lời ca và biểu diễn trên các loại nhạc cụ như: Đàn Guita, Đàn Violin, … vẫn luôn sống mãi trong lòng bao thế hệ cho đến ngày hôm nay » Nhà nghiên cứu – Tiến sĩ Mai Mỹ Duyên chia sẻ.

Cuối buổi tọa đàm, giới trẻ có cơ hội bày tỏ nguyện vọng và suy nghĩ của bản thân về loại hình nghệ thuật âm nhạc dân tộc cùng Tiến sĩ Mai Mỹ Duyên, đồng chí Đoàn Kim Thành – Giám đốc Trung tâm Phát triển Khoa học và Công nghệ trẻ và Nhạc sĩ, Thạc sĩ Huỳnh Khải -Trưởng khoa Âm nhạc tại Nhạc viện TP. Hồ Chí Minh.

Nguyễn Văn Trí (Sinh viên lớp cao học Trường ĐH Văn hóa TP. Hồ Chí Minh) chia sẻ, giới trẻ ngày nay ít có cơ hội được tiếp xúc với âm nhạc dân tộc vì chưa có một phương tiện hay điều kiện nào giúp các bạn được gần gũi và nghe loại hình này thường xuyên. Trên thực tế, 1 số trường có môn học liên quan loại hình này nhưng chỉ 1 vài tiết học thì không đủ để giới trẻ làm quen, am hiểu, yêu thích và tiến tới bảo tồn loại hình này. Hi vọng sẽ có thêm nhiều cơ hội để các bạn trẻ được tiếp xúc và hiểu hơn về loại hình nghệ thuật đặc sắc này.

BÍCH NGÂN

http://thanhdoan.hochiminhcity.gov.vn/ThanhDoan/webtd/News/32737

VĂN TRUYÊN: TS. Mai Mỹ Duyên: Tạo dấu ấn cho đờn ca tài tử

Cập nhật lúc 22:44, Thứ Sáu, 13/12/2013 (GMT+7)

Vừa là “con nhà nòi” (cha là Chủ nhiệm CLB đờn ca tài tử huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang) lại vừa tham gia nghiên cứu chuyên sâu về nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ với luận án “Đờn ca tài tử trong đời sống văn hóa cư dân Tây Nam bộ”, TS. Mai Mỹ Duyên, Phó trưởng khoa sau đại học Trường đại học văn hóa TP.Hồ Chí Minh đã có những chia sẻ với bạn đọc Báo Đồng Nai nhân sự kiện nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ của Việt Nam được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Trao đổi với phóng viên Báo Đồng Nai, TS. Mai Mỹ Duyên cho hay:

Biểu diễn đờn ca tài tử trong chương trình giao lưu văn hóa Việt Nam - Nhật Bản tại Đồng Nai.
Biểu diễn đờn ca tài tử trong chương trình giao lưu văn hóa Việt Nam – Nhật Bản tại Đồng Nai.

– Cũng như bao người yêu mến môn nghệ thuật đờn ca tài tử trong cả nước, khi hay tin nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ của Việt Nam được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, tôi cảm thấy rất vui và tự hào. Niềm vui này theo tôi không chỉ riêng đối với người Việt Nam mà còn lan tỏa ra nhiều vùng miền, đất nước khác. Bởi ngay cả những người bạn ngoại quốc của tôi cũng gọi điện chúc mừng với một tâm trạng hân hoan.

* Nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại là điều làm nức lòng người dân cả nước. Tuy nhiên, sau khi kết quả được công bố, nhiều ý kiến cho rằng, hiện tại môn nghệ thuật này đang đứng trước nhiều vấn đề đáng lo ngại. Ý kiến của bà như thế nào?

– Trước hết, phải nói rằng việc đánh giá xem một địa phương có phát triển loại hình đờn ca tài tử tốt hay chưa không thể dựa vào số lượng các CLB đờn ca tài tử nhiều hay ít, mà cái chính là chất lượng. Bởi hiện nay, có tình trạng ở một số địa phương, số lượng các CLB được thành lập rất nhiều nhưng hoạt động không thường xuyên. Điều này đang gây ảnh hưởng trực tiếp, đe dọa đến việc bảo tồn cũng như phát huy bộ môn nghệ thuật đờn ca tài tử.

Một điều đáng lo ngại khác là việc tạo điều kiện để tổ chức sân chơi cho người yêu đờn ca tài tử; kết nối, quảng bá nghệ thuật này đối với người dân, đặc biệt là giới trẻ hầu như còn đang bỏ ngỏ. Thêm vào đó, chế độ hỗ trợ của Nhà nước, đối với môn nghệ thuật này hầu như là rất ít. Vậy nên, đây chủ yếu là sân chơi của người có tâm, yêu nghề tụ họp nhau lại để đàn ca.

* Dưới góc độ là nhà nghiên cứu và truyền dạy những giá trị của đờn ca tài tử cho nhiều thế hệ, bà có kiến nghị gì đối với công tác bảo tồn và phát huy môn nghệ thuật đờn ca tài tử?

– Hiện nay, số nghệ sĩ nắm giữ những bí quyết, kỹ thuật trong đờn ca tài tử đã lớn tuổi và còn lại không nhiều. Vì thế, việc sớm tận dụng thời gian hạn hẹp còn lại của các nghệ sĩ dân gian vào việc tổ chức các hoạt động trao truyền cho thế hệ trẻ là việc làm hết sức cần thiết để giữ gìn và không ngừng nâng cao chất lượng hoạt động của đờn ca tài tử hiện nay.

TS. Mai Mỹ Duyên: “Đồng Nai không phải là cái nôi của nghệ thuật đờn ca tài tử, nhưng lại là tỉnh được đánh giá khá mạnh về nghệ thuật đờn ca tài tử. Thời gian tới, tôi mong rằng các cấp chính quyền ở Đồng Nai sẽ tạo điều kiện hơn nữa để môn nghệ thuật này ngày một có chỗ đứng trong sinh hoạt văn hóa của người dân trong tỉnh”.

Thêm vào đó, việc quảng bá, giới thiệu nghệ thuật đờn ca tài tử cũng nên được xem là cách làm ưu tiên trong việc bảo tồn, nhân rộng và phát huy giá trị của nó. Một điều đặc biệt nữa là, trong thời buổi hiện nay khán giả của đờn ca tài tử rất ít, chủ yếu là người có tuổi. Vì vậy, việc để cho giới trẻ hiểu, ý thức được tầm quan trọng và yêu mến môn nghệ thuật này của dân tộc là điều cần sớm thực hiện. Bởi nếu người trẻ hiểu và có thiện cảm với môn nghệ thuật này thì tôi tin chắc rằng, nghệ thuật đờn ca tài tử của dân tộc Việt Nam sẽ ngày càng được bảo tồn và phát huy tốt hơn.

* Vậy theo bà làm thế nào để có thể thu hút, lôi kéo  người trẻ đến với môn nghệ thuật này?

– Tôi có một chia sẻ như thế này, một khi con người biết dù chỉ là biết sơ nét về một việc nào đó thì cũng sẽ để lại một ấn tượng nhất định trong tâm trí. Vậy thì tại sao chúng ta không thể để nghệ thuật đờn ca tài tử đem lại một dấu ấn, một ấn tượng trong tâm trí của người trẻ bằng một phương thức sẵn có là giáo dục – đào tạo trong nhà trường. Có làm được như vậy thì học sinh – lớp trẻ của Tổ quốc mới hiểu được nghệ thuật truyền thống dân tộc. Để làm được điều này, tôi cho rằng cần có sự phối hợp của nhiều ngành nhằm giúp nghệ thuật đờn ca tài tử mới không bị mai một mà ngược lại, còn ngày càng trở nên thịnh hành trong sinh hoạt văn hóa. 

 Xin cảm ơn bà!

Văn Truyên (thực hiện)

TS. Mai Mỹ Duyên: Tạo dấu ấn cho đờn ca tài tử

Cập nhật lúc 22:44, Thứ Sáu, 13/12/2013 (GMT+7)

Vừa là “con nhà nòi” (cha là Chủ nhiệm CLB đờn ca tài tử huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang) lại vừa tham gia nghiên cứu chuyên sâu về nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ với luận án “Đờn ca tài tử trong đời sống văn hóa cư dân Tây Nam bộ”, TS. Mai Mỹ Duyên, Phó trưởng khoa sau đại học Trường đại học văn hóa TP.Hồ Chí Minh đã có những chia sẻ với bạn đọc Báo Đồng Nai nhân sự kiện nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ của Việt Nam được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Trao đổi với phóng viên Báo Đồng Nai, TS. Mai Mỹ Duyên cho hay:

Biểu diễn đờn ca tài tử trong chương trình giao lưu văn hóa Việt Nam - Nhật Bản tại Đồng Nai.
Biểu diễn đờn ca tài tử trong chương trình giao lưu văn hóa Việt Nam – Nhật Bản tại Đồng Nai.

– Cũng như bao người yêu mến môn nghệ thuật đờn ca tài tử trong cả nước, khi hay tin nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ của Việt Nam được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, tôi cảm thấy rất vui và tự hào. Niềm vui này theo tôi không chỉ riêng đối với người Việt Nam mà còn lan tỏa ra nhiều vùng miền, đất nước khác. Bởi ngay cả những người bạn ngoại quốc của tôi cũng gọi điện chúc mừng với một tâm trạng hân hoan.

* Nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại là điều làm nức lòng người dân cả nước. Tuy nhiên, sau khi kết quả được công bố, nhiều ý kiến cho rằng, hiện tại môn nghệ thuật này đang đứng trước nhiều vấn đề đáng lo ngại. Ý kiến của bà như thế nào?

– Trước hết, phải nói rằng việc đánh giá xem một địa phương có phát triển loại hình đờn ca tài tử tốt hay chưa không thể dựa vào số lượng các CLB đờn ca tài tử nhiều hay ít, mà cái chính là chất lượng. Bởi hiện nay, có tình trạng ở một số địa phương, số lượng các CLB được thành lập rất nhiều nhưng hoạt động không thường xuyên. Điều này đang gây ảnh hưởng trực tiếp, đe dọa đến việc bảo tồn cũng như phát huy bộ môn nghệ thuật đờn ca tài tử.

Một điều đáng lo ngại khác là việc tạo điều kiện để tổ chức sân chơi cho người yêu đờn ca tài tử; kết nối, quảng bá nghệ thuật này đối với người dân, đặc biệt là giới trẻ hầu như còn đang bỏ ngỏ. Thêm vào đó, chế độ hỗ trợ của Nhà nước, đối với môn nghệ thuật này hầu như là rất ít. Vậy nên, đây chủ yếu là sân chơi của người có tâm, yêu nghề tụ họp nhau lại để đàn ca.

* Dưới góc độ là nhà nghiên cứu và truyền dạy những giá trị của đờn ca tài tử cho nhiều thế hệ, bà có kiến nghị gì đối với công tác bảo tồn và phát huy môn nghệ thuật đờn ca tài tử?

– Hiện nay, số nghệ sĩ nắm giữ những bí quyết, kỹ thuật trong đờn ca tài tử đã lớn tuổi và còn lại không nhiều. Vì thế, việc sớm tận dụng thời gian hạn hẹp còn lại của các nghệ sĩ dân gian vào việc tổ chức các hoạt động trao truyền cho thế hệ trẻ là việc làm hết sức cần thiết để giữ gìn và không ngừng nâng cao chất lượng hoạt động của đờn ca tài tử hiện nay.

TS. Mai Mỹ Duyên: “Đồng Nai không phải là cái nôi của nghệ thuật đờn ca tài tử, nhưng lại là tỉnh được đánh giá khá mạnh về nghệ thuật đờn ca tài tử. Thời gian tới, tôi mong rằng các cấp chính quyền ở Đồng Nai sẽ tạo điều kiện hơn nữa để môn nghệ thuật này ngày một có chỗ đứng trong sinh hoạt văn hóa của người dân trong tỉnh”.

Thêm vào đó, việc quảng bá, giới thiệu nghệ thuật đờn ca tài tử cũng nên được xem là cách làm ưu tiên trong việc bảo tồn, nhân rộng và phát huy giá trị của nó. Một điều đặc biệt nữa là, trong thời buổi hiện nay khán giả của đờn ca tài tử rất ít, chủ yếu là người có tuổi. Vì vậy, việc để cho giới trẻ hiểu, ý thức được tầm quan trọng và yêu mến môn nghệ thuật này của dân tộc là điều cần sớm thực hiện. Bởi nếu người trẻ hiểu và có thiện cảm với môn nghệ thuật này thì tôi tin chắc rằng, nghệ thuật đờn ca tài tử của dân tộc Việt Nam sẽ ngày càng được bảo tồn và phát huy tốt hơn.

* Vậy theo bà làm thế nào để có thể thu hút, lôi kéo  người trẻ đến với môn nghệ thuật này?

– Tôi có một chia sẻ như thế này, một khi con người biết dù chỉ là biết sơ nét về một việc nào đó thì cũng sẽ để lại một ấn tượng nhất định trong tâm trí. Vậy thì tại sao chúng ta không thể để nghệ thuật đờn ca tài tử đem lại một dấu ấn, một ấn tượng trong tâm trí của người trẻ bằng một phương thức sẵn có là giáo dục – đào tạo trong nhà trường. Có làm được như vậy thì học sinh – lớp trẻ của Tổ quốc mới hiểu được nghệ thuật truyền thống dân tộc. Để làm được điều này, tôi cho rằng cần có sự phối hợp của nhiều ngành nhằm giúp nghệ thuật đờn ca tài tử mới không bị mai một mà ngược lại, còn ngày càng trở nên thịnh hành trong sinh hoạt văn hóa. 

 Xin cảm ơn bà!

Văn Truyên (thực hiện)

VĨNH TRÀ: Tiến sĩ Mai Mỹ Duyên: Cần kinh phí để Đề án phát huy nghệ thuật đờn ca tài tử thực hiện hiệu quả

Tiến sĩ Mai Mỹ Duyên: Cần kinh phí để Đề án phát huy nghệ thuật đờn ca tài tử thực hiện hiệu quả

25/04/2017 | 08:08 GMT+7

Nhân dịp về giảng dạy lớp bồi dưỡng nghệ thuật đờn, ca tài tử tỉnh Hậu Giang, tiến sĩ Mai Mỹ Duyên (ảnh), nguyên giảng viên Khoa Sau đại học, Trường Đại học Văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh, đã dành cho phóng viên Báo Hậu Giang cuộc trao đổi xoay quanh nghệ thuật đờn ca tài tử (ĐCTT), cách bảo tồn và phát huy trong đời sống cộng đồng.

Thưa tiến sĩ, cơ duyên nào đưa bà đến với văn hóa dân gian, đặc biệt là ĐCTT ?

– Tôi sinh ra và lớn lên ở Cai Lậy, Tiền Giang, may mắn có cha là nghệ nhân Ba Thế, nên mang sẵn trong mình dòng máu đam mê. Hồi còn rất nhỏ, đã tập tành hát bài lưu thủy hành vân, lý giao duyên. Rồi những lần theo cha đi đàn, nghe hát, đã in sâu trong tiềm thức và dần hình thành trong tôi tình yêu nghệ thuật tài tử sâu đậm. Chính cha tôi đã cho tôi vốn hiểu biết và lòng đam mê nhạc tài tử, cải lương. Dù không nối nghiệp, nhưng tôi đã làm công việc mà mình hài lòng là nghiên cứu về văn hóa dân gian, đặc biệt là ĐCTT.

Tiến sĩ đã có quá trình nghiên cứu nhiều về nghệ thuật ĐCTT, vậy bà có cảm nhận gì về sức sống của loại hình nghệ thuật độc đáo này ở ĐBSCL ?

– Tôi hết sức bất ngờ với sức sống mãnh liệt này, dù nghiên cứu và có vốn liếng kiến thức khá dày về nó. Các tỉnh, thành trong khu vực vẫn duy trì được hoạt động của hệ thống các câu lạc bộ, lực lượng nghệ nhân đông đảo, có kế thừa. Sau khi được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, ĐCTT có điều kiện để phát huy sức mạnh của mình. Cùng với đó, Đề án phát huy nghệ thuật ĐCTT được các tỉnh, thành xây dựng, giúp việc bảo tồn, phát huy giá trị của di sản này tiến thêm một bậc.

Nhìn qua, thấy phong trào phát triển rầm rộ, nhưng đi vào thực chất, chất lượng sinh hoạt của các CLB vẫn chưa đồng đều, tiến sĩ có thấy điều này ?

– Các nghệ nhân ĐCTT rất tài tử, họ đến với nhau vì tình yêu nghệ thuật không tính thiệt so hơn. Có điều một thực tế là không phải ai biết ca, biết đờn đều có thể truyền nghề. Vì trình độ không đồng đều và đôi khi cách truyền đạt không chuẩn, khó hiểu nên việc tiếp thu cũng chưa thật tròn vẹn. Cũng có CLB có người ca nhưng không có người đờn, phải thuê; đa phần họ phải tự bỏ tiền hùn với nhau cho những cuộc chơi… Vì thế, chất lượng không đồng đều là chuyện đương nhiên. Thế nên mới có những lớp truyền nghề như ở Hậu Giang mà tôi đang thực hiện như thế này, để các nghệ nhân hiểu đúng, hiểu sâu về ĐCTT, giúp truyền nghề bài bản hơn, chất lượng hơn.

Tiến sĩ có điều gì trăn trở với môn nghệ thuật đặc trưng này ?

– Thật sự nói về vấn đề này, vài tiếng đồng hồ khó thể nói hết. Những nơi thật sự quan tâm, có đầu tư, có lộ trình, có kinh phí thực hiện, thì hiệu quả sẽ thấy ngay. Tôi lấy ví dụ ở Bến Tre, khi phê duyệt Đề án bảo tồn và phát huy nghệ thuật ĐCTT, kinh phí cũng chưa phải là nhiều, nhưng vẫn có để đơn vị thực hiện sắp xếp lộ trình thực hiện một cách hiệu quả. Tôi thấy trong 21 tỉnh, thành phía Nam, chỉ có khoảng 50% là phê duyệt đề án có kèm kinh phí, còn lại cũng phê duyệt, nhưng làm tới đâu xin tiền đến đó. Như vậy là không bài bản, khó phát huy một cách hiệu quả…

Một chuyện nữa là phải tạo được một lớp công chúng yêu tài tử, sao không ai nghĩ cần phải đưa môn học về nghệ thuật này vào nhà trường. Từ cấp tiểu học các em đã có thể làm quen với nhạc cụ, tập đờn và ca những nhạc cụ đơn giản, bài dễ, ngắn. Mình có thừa nghệ nhân để làm điều này mà !

Vậy tiến sĩ có lời khuyên gì  để phong trào ĐCTT ở Hậu Giang tiếp tục được bảo tồn và phát huy hiệu quả ?

– Hậu Giang cũng có những thuận lợi và khó khăn gần giống các tỉnh, thành trong khu vực. Một điều đáng tự hào là nơi đây vẫn duy trì sinh hoạt ở các CLB ĐCTT, dù những nghệ nhân vẫn phải tự thân vận động là chính, khi sự quan tâm của các ngành, các cấp chưa đủ để làm cho phong trào phát triển hơn. Tuy nhiên, lực lượng nghệ nhân ở đây nhiều, những người làm văn hóa có nhiều tâm huyết và được lãnh đạo quan tâm, từng bước đầu tư. Đây là một tín hiệu mừng, đáng trân trọng, rất cần được duy trì, phát huy, để cùng các tỉnh, thành khác trong khu vực đưa ĐCTT phát triển lên một bước mới, tiếp tục đi sâu vào trong đời sống cộng đồng…

Tiến sĩ Mai Mỹ Duyên có nhiều năm giảng dạy tại Trường Đại học Văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh, đã cùng nhóm nghiên cứu hoàn thành nhiều công trình nghiên cứu văn hóa dân gian: Lễ giỗ các họ người Việt ở Tiền Giang, Hò cấy Gò Công, Nghệ thuật đờn ca tài tử… Luận án thạc sĩ, tiến sĩ của bà cũng là những đề tài văn hóa dân gian: “Đờn ca tài tử Tiền Giang”, “Đờn ca tài tử trong đời sống văn hóa của dân cư miền Tây Nam bộ”. Dù đã nghỉ hưu, nhưng bà vẫn dành thời gian đi sưu tầm, nghiên cứu, truyền nghề tại các trường văn hóa nghệ thuật trong và ngoài khu vực ĐBSCL.

Xin cảm ơn tiến sĩ !

VĨNH TRÀ thực hiện

http://www.baohaugiang.com.vn/van-hoa-trong-nuoc/tien-si-mai-my-duyen-can-kinh-phi-de-de-an-phat-huy-nghe-thuat-don-ca-tai-tu-thuc-hien-hieu-qua-53702.html

MAI MỸ DUYÊN (1959 -)bảo vệ luận án tiến sĩ năm 2007 về Đờn ca tài tử nam bộ

MAI MỸ DUYÊN (1959 -)bảo vệ luận án tiến sĩ năm 2007 về Đờn ca tài tử nam bộ

    

Trang chủQuy địnhChính sáchLiên hệ

Trang chủĐào tạo Nghiên cứu sinh

Nghiên cứu sinh

Mai Mỹ Duyên

Cập nhật ngày: 29 Tháng Giêng 2011

I. Thông tin cá nhân

Họ và tên: Mai Mỹ Duyên

Giới tính: Nữ

Sinh ngày 21-01-1959

Nơi sinh: Tiền Giang

Quê quán: Thị trấn, Cai Lậy, Tiền Giang

Dân tộc: Kinh

Chức vụ, đơn vị công tác hiện nay: Phó trưởng khoa Sau đại học-Trường Đại học Văn hóa Tp.Hồ Chí Minh

Địa chỉ liên lạc: Đại học Văn hóa Tp.HCM số 51 Quốc Hương, Phường Thảo Điền, Quận 2, Tp. Hồ Chí Minh

Điện thoại cq: 08.35011788 (Khoa SĐH)

Điện thoại dđ: 0983210159

Fax: 08.38980740 Email: maimyduyen1959@yahoo.com.vn

II. Luận án tiến sĩ

– Mã số: 62 31 70 05
– Hướng nghiên cứu: Đờn ca Tài tử trong đời sống văn hóa cư dân Tây Nam Bộ
– Chuyên ngành: Văn hóa dân gian
– Người hướng dẫn: PGS Tô Vũ
– Thời gian bảo vệ: 06-8-2007
– Nơi bảo vệ: Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam

III. Hoạt động khoa học

3.1. Sách

60 năm Đề cương Văn hóa Việt Nam, viết chung, Viện Văn hóa Thông tin, 2004.

05 bài báo khoa học đăng trên tạp chí chuyên ngành. Tham dự nhiều hội thảo trong nước và quốc tế.

http://vicas.org.vn/fellow.aspx?sitepageid=587&id=38

Giới thiệu SÁCH HAI MƯƠI BÀI BẢN TỔ hay nhất! Có video hướng dẫn kèm theo | Cổ Nhạc Tri Âm

Giới thiệu SÁCH HAI MƯƠI BÀI BẢN TỔ hay nhất! Có video hướng dẫn kèm theo | Cổ Nhạc Tri Âm

6,320 views•Premiered Jan 30, 2021LikeDislikeShareSaveCổ Nhạc Tri Âm 16.2K subscribers 🎭 Chương trình hướng dẫn học Guitar phím lõm CỔ NHẠC TRI ÂM xin chân thành cảm ơn quý anh chị đã theo dõi những video của kênh, nếu thấy video hay và dễ hiểu quý anh chị vui lòng 🔔 ĐĂNG KÍ hoặc ↪️ CHIA SẺ để chương trình có thêm động lực thực hiện video tiếp theo. 📚Giáo trình hướng dẫn học guitar phím lõm Ký âm lòng bản và Ký âm số rất dễ học, dễ hiểu, trực quan, khoa học. 📒 Tập 1: Bài bản cải lương và điệu lý. 📘 Tập 2: Vọng cổ sáu câu và hướng dẫn đệm tân nhạc. 📙 Tập 3: Hai mươi bài bản Tổ. ⚠️ Mọi chi tiết vui lòng liên hệ Cổ Nhạc Tri Âm: 📞 Zalo & SĐT: 0395 653 954 🌐 Facebook: https://www.facebook.com/conhactriam​ 📧 E-mail: conhactriam@gmail.com ___________________________________________ ©️ Bản quyền thuộc về Cổ Nhạc Tri Âm ©️ Copyright Co Nhac Tri Am & Do not Reup

TRẦN VĂN KHÊ : ĐỜN CA TÀI TỬ (tóm tắt các điểm chính)

ĐỜN CA TÀI TỬ (tóm tắt các điểm chính)

ĐỜN CA TÀI TỬ

Lời mở đầu:

Đờn Ca Tài tử là một loại nhạc thính phòng đặc biệt với phong cách miền Nam. Theo nhiều tài liệu nghiên cứu về xuất xứ của Đờn Ca Tài tử thì nguồn gốc đi từ Ca Huế. Nghệ sĩ Đờn Ca Huế trong phong trào Cần Vương đã rời miền Trung vào Nam. Trong Nam, nhiều nghệ sĩ nổi danh nhờ học nhạc Huế và được coi là “chủ soái” của Đờn Tài tử trong các tỉnh.

Định nghĩa:

Phần đông khi nhắc đến Đờn Tài Tử thì cho rằng lối nhạc đó không sâu sắc chuyên nghiệp mà mang tính cách giản dị của dân gian và của những người nghiệp dư. Thực ra “Tài Tử” có nghĩa là người có tài (dập dìu tài tử giai nhân … Tài tử giai nhân tế ngộ nan). Người đờn Tài Tử không dùng nhạc Tài Tử làm kế sinh nhai. Khi nào thích đờn thì họp nhau tại nhà một người trong làng rồi cùng nhau đờn chơi. Ai biết đờn cũng có thể đờn ca tham gia được. Dầu vậy mà trình độ nghệ thuật của Đờn Tài Tử không thấp. Muốn trở thành người Đờn Tài Tử đúng nghĩa phải trải qua thời gian tập luyện khá công phu.

Về nhạc khí:

Các nhạc khí dùng trong Đờn Tài Tử đều giống như các nhạc khí dùng trong Ca Huế nhưng trong Nam ít dùng đờn Tỳ Bà. Cây đờn Tam cũng ít người thích học và ngày nay kể như đã thất truyền, chỉ còn nghệ sĩ Nhứt Dũng còn sử dụng được. Và trong Nam từ năm 1927 -1930, có thêm hai cây đờn của phương Tây được dùng để đờn Tài Tử là Mandoline và Violon. Sau một thời gian thể nghiệm thì có thêm hai nhạc khí khác nữa là Guitar Hạ-Uy-Di và Guitar Tây-Ban-Nha.

Từ cây đờn của nước ngoài, nhạc công Việt Nam đã biến thành cây Guitar phím lõm nói được trung thực và nhuần nhuyễn nhạc ngữ Việt Nam. Đến ngày nay, trong một nhóm Đờn Tài tử phải có mặt cây đàn Guitar phím lõm.

Các nhạc khí chánh là đờn Kìm (Nguyệt), đờn Tranh (Thập lục), đờn Cò (đờn Nhị), đờn Độc huyền (đờn Bầu), đờn Guitar phím lõm, có thể đờn độc tấu đờn Kìm hay đờn Tranh. Nếu chỉ có hai cây đờn Kìm và đờn Tranh thì gọi là song tấu. Thêm vào cây đờn Cò là Tam tấu. Ngày trước nếu có cả đờn Tam và Tỳ Bà thì cũng gọi là Ngũ Tuyệt như miền Trung, nhưng sau này thì không dùng hai nhạc khí đó nữa mà thay vào bằng đờn Độc huyền và Guitar phím lõm. Trong những năm gần đây, khi có những cuộc thi Đờn Ca Tài Tử thì dàn nhạc gồm có bốn nhạc khí: Kìm, Tranh, Cò và Guitar phím lõm.

Có nhiều nhạc khí khác được dùng như: cây đờn Sến (hai hoặc ba dây), ống Sáo, ống Tiêu và cây đờn Violon (cách cầm đờn, kéo cung, lên dây khác hơn những bản phương Tây).

Ngôn ngữ âm nhạc:

Thang âm cơ bản có 5 âm chánh: hò-xự-xang-xê-cống (sol-la-đo-rê-mi hay do-re-fa-sol-la) và hai âm phụ: xư (si), phan (fa). Nhưng trong âm nhạc Tài tử, thang âm dính liền với điệu thức và mỗi âm không có cao độ tuyệt đối mà chỉ có cao độ tương đối. Mỗi âm còn có thể gọi là

non

khi cao độ thấp hơn âm thường dùng, và gọi là

già

khi cao độ cao hơn âm thường dùng. Quãng cao hơn không phải bằng ¼ âm hay là bán âm, mà độ cao thấp do nghệ thuật quyết định. Do đó cấu trúc âm thanh là

động

mà không

tịnh

, nét nhạc

mở

mà không

đóng

.

Mỗi điệu thức còn có những

hơi

đặc thù, như trong điệu Bắc có 3 hơi : Bắc – Quảng – Nhạc, điệu Nam có 3 hơi: Xuân – Ai – Đảo.

Tiết tấu thường có nhịp đôi, nhịp tư, nhịp tám, nhịp mười sáu hoặc ba mươi hai, mà không có loại nhịp ba.

Bài bản trong Ca nhạc Tài tử chia ra làm bốn loại

:

– Sáu Bắc: Lưu thủy trường, Phú lục chấn, Tây thi, Cổ bản, Bình bán chấn và Xuân tình chấn (cũng có khi gọi Xuân tình điểu ngữ)

– Ba Nam: Nam xuân, Nam ai và Đảo ngũ cung

– Bốn oán: Tứ đại oán, Phụng hoàng, Phụng cầu và Giang Nam

– Bảy bài lớn: Xàng xê, Ngũ đối thượng, Ngũ đối hạ, Long đăng, Long ngâm, Tiểu khúc, Vạn giá.

Có thêm những bài buồn khác như: Văn thiên tường, Trường tương tư (mà có người nghệ nhân cho rằng thuộc về hơi Ai oán).

Và đặc biệt nhứt là bài Vọng Cổ rất được thông dụng trong nhiều tình huống như trong tỏ tình (tình yêu chân thật hay “trêu hoa, ghẹo nguyệt”), than thân trách phận …

Quan điểm thẩm mỹ

: Có hai quan điểm rất quan trọng

1. Chân phương – hoa lá, tức là khi học đờn phải học bài bản cơ bản, có

lòng bản” cố định không được thay đổi, nhưng khi biểu diễn phải thêm hoa thêm lá cho nét nhạc thêm duyên.

2. Phát triển nét nhạc tuân theo dịch lý: biến dịch (luôn luôn thay đổi), bất dịch (không được thay đổi), giao dịch (thay đổi khi gặp một đối tượng).

Nơi và cách biểu diễn:

Ngày trước nghệ sĩ biểu diễn trong gian phòng nhỏ của một tư gia, trên một chiếc thuyền hay trên một chiếc chiếu trải ngoài sân trong những đêm trăng sáng. Trước khi vào bản thường có những câu Rao. Sau này người ta thường mời Ca Tài tử giúp vui trong những bữa tiệc như đám hỏi, đám cưới hay khao một người thi đậu. Số thính giả đã bắt đầu tăng lên và số người đồng điệu ít đi. Vì vậy trước kia người Đờn Tài Tử thường đờn với cả tâm hồn của mình mà không bao giờ lấy tiền thù lao. Sau này thì người đờn chỉ cốt sao cho đủ bài bản và đáng với số tiền người ta thuê. Như vậy Đờn Tài Tử trước kia là không chuyên nghiệp, bây giờ đã thành bán chuyên nghiệp.

Kết luận:

Đờn Ca Tài Tử là một sinh hoạt nghệ thuật gắn liền với cuộc sống ở miền Nam, không phải chỉ nghệ nhân, nghệ sĩ biết và ưa đờn Tài Tử mà những người lao động, đặc biệt thời đó là những người thợ hớt tóc, những người chèo đò rất thích loại hình nghệ thuật này. Nếu xem xét về mặt nhạc thuật có những điểm rất hay mà trong khuôn khổ bài này không thể giới thiệu trong chi tiết.

Đờn Ca Tài tử là truyền thống nên duy trì và phát triển.

Bình Thạnh, ngày 06-09-2010

GSTS Trần Văn Khê

Văn Thiên Tường – đàn Tranh (NSND PHƯƠNG BẢO) và các nhạc cụ dân tộc

Văn Thiên Tường – đàn Tranh và các nhạc cụ dân tộc

1 936 vues•26 janv. 2015121PartagerEnregistrerCường Nguyễn 360 abonnés Các tác giả: NSND Phương Bảo (đàn Tranh), NSƯT Toàn Thắng (đàn Bầu), NSƯT Văn Môn (đàn Kìm), Nghệ nhân Út Tỵ (đàn Nhị/Cò) Bản hòa tấu hoàn hảo bởi những « cây đại thụ » của nền âm nhạc dân tộc Việt Nam!