Catégorie : DI NGUYỆN GS TRẦN VĂN KHÊ

HỒNG VÂN : Quỹ học bổng Trần Văn Khê: Truyền lửa cho tài năng âm nhạc truyền thống Việt Nam

Quỹ học bổng Trần Văn Khê: Truyền lửa cho tài năng âm nhạc truyền thống Việt Nam

  09:57 | Thứ ba, 01/06/2021 0Tháng 3.2021, Quỹ Học bổng Trần Văn Khê đã danh chính ngôn thuận ra đời trong sự vui mừng của những người yêu quý ông. Dù muộn nhưng đây là một việc làm rất có ý nghĩa.

Sau gần 6 năm kể từ ngày GS-TS. Trần Văn Khê từ giã cõi tạm, mới đây quỹ học bổng mang tên ông đã chính thức được UBND TP.HCM cấp phép thành lập và hoạt động. Hai hoạt động chính của quỹ là trao giải thưởng cho các cá nhân có đóng góp xuất sắc cho hoạt động âm nhạc truyền thống và trao học bổng cho học sinh – sinh viên học tập, nghiên cứu về âm nhạc truyền thống dân tộc.

Bà Nguyễn Thế Thanh, Phó chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ Trần Văn Khê cho biết lễ trao giải thưởng Trần Văn Khê lần thứ nhất sẽ diễn ra đúng vào dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh của ông (24.7.2021). Việc xét tặng giải thưởng được thực hiện luân phiên theo từng khu vực Nam, Trung, Bắc. Riêng năm 2021 sẽ xét tặng giải cho các cá nhân hoạt động âm nhạc truyền thống Nam bộ. 

Tại lễ trao giải thưởng sẽ có nhiều hoạt động tưởng niệm công đức của GS. Trần Văn Khê, ra mắt Ban sáng lập và Hội đồng quản lý Quỹ, tri ân các mạnh thường quân, biểu diễn nghệ thuật bởi các thế hệ học trò của GS. Trần Văn Khê. Ngoài ra, năm 2021 còn nhiều hoạt động khác như trao học bổng Trần Văn Khê (tháng 11), hội thảo “Trần Văn Khê với các giá trị truyền thống và đương đại” vào dịp Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23.11. 

100 năm ấy biết bao nhiêu tình

Trước khi mất (24.6.2015), GS. Trần Văn Khê đã để lại di nguyện, trong đó có việc thành lập quỹ học bổng để khuyến khích những học sinh, những nhà nghiên cứu và nghệ sĩ có thành tựu xuất sắc trong học tập, nghiên cứu, phát huy giá trị nghệ thuật dân tộc truyền thống Việt Nam. 

Sau một thời gian dài tìm kiếm nguồn lực, từ năm 2019, Nhóm thân hữu Trần Văn Khê (GS-TS. Trần Quang Hải, nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân, nhà báo Nguyễn Thế Thanh, ông Hồ Thủy Tinh, TS. Nguyễn Nhã, doanh nhân Lê Quốc Ân, ông Trần Bá Thùy, bà Lê Ngọc Hân) đã nhận được sự hợp tác tâm huyết và mạnh mẽ của Ban lãnh đạo Trường Đại học Văn Lang. Nhà trường chịu trách nhiệm thành lập Quỹ Học bổng theo di nguyện của cố GS. Trần Văn Khê.

Sau 4 lần điều chỉnh hồ sơ theo yêu cầu của cơ quan chức năng, tháng 3.2021, Quỹ Học bổng Trần Văn Khê đã danh chính ngôn thuận ra đời trong sự vui mừng của những người yêu quý ông. Dù muộn nhưng đây là một việc làm rất có ý nghĩa. 

Ấn phẩm đặc biệt này sẽ được bán để góp phần gây Quỹ Học bổng Trần Văn Khê.


Trần Văn Khê trọn một đời theo đuổi việc nghiên cứu và phát huy sâu rộng ra thế giới giá trị quý báu của âm nhạc truyền thống Việt Nam. Các chuyên đề nghiên cứu và đào tạo của ông về đờn ca tài tử, về cải lương Việt Nam trong đối sánh với các loại hình âm nhạc, kịch nghệ của các quốc gia châu Á (pansori của Triều Tiên, kinh kịch của Trung Quốc, noh và kabuki của Nhật Bản) đã được giới âm nhạc quốc tế đánh giá rất cao. Từ đó, nhiều bộ môn văn hóa – nghệ thuật dân tộc của Việt Nam với sự góp sức trực tiếp và gián tiếp của ông đã được UNESCO công nhận Di sản Văn hóa phi vật thể của thế giới như nhã nhạc cung đình Huế, không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên, ca trù, quan họ Bắc Ninh, đờn ca tài tử Nam bộ… 

Trong sự nghiệp hoạt động âm nhạc hơn 60 năm, GS. Trần Văn Khê đã nhận được nhiều sự vinh danh cao quý: Huy chương Bội tinh hạng nhất của Chính phủ Việt Nam Cộng hòa (trước năm 1975), Giải thưởng âm nhạc của UNESCO (1981), Huân chương Nghệ thuật, Văn chương của Bộ Văn hóa Pháp (1991), Viện sĩ Thông tấn của Viện hàn lâm Khoa học, Văn hóa, Nghệ thuật châu Âu (1993), Huân chương Lao động hạng Nhất do Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam trao tặng (1999), Giải thưởng Đào Tấn (2005), Giải thưởng Phan Châu Trinh về nghiên cứu (2011)… 

Làm mọi việc cho người tri âm

Để chuẩn bị cho lễ trao Giải thưởng Trần Văn Khê lần thứ nhất, Ban tổ chức đã mời NSND Kim Cương tham gia Hội đồng chuyên môn và bà chấp nhận với sự xúc động sâu sắc. Gặp chúng tôi mới đây, bà ân cần góp ý về cách thức bầu chọn người tài để tôn vinh; bà nhắc nhở nên thông báo công khai, rộng rãi để tìm cho được những tài năng âm nhạc dân tộc đích thực. Bà nhấn mạnh nhiều lần: “Tôi luôn sẵn sàng làm mọi việc vì ông”.

Bà cho biết lãnh đạo Sở Văn hóa – Thể thao TP.HCM cũng đã đến thăm và thông báo cho bà về những hoạt động kỷ niệm 100 năm ngày sinh GS. Trần Văn Khê, người con đã làm rạng danh đất nước, như chương trình giao lưu nghệ thuật tại Nhà hát Thành phố, lễ đặt tên đường, triển lãm hình ảnh và hiện vật về Trần Văn Khê tại Bảo tàng Thành phố… “Không xúc động, vui mừng sao được khi điều mình nghĩ, mình lo lắng đã có người thấu hiểu và chia sẻ. Với tôi, ông không bao giờ mất đi mà luôn sống mãi” – Bà trìu mến gọi ông là “anh Hai” và xem ông là thiên tài, là vĩ nhân vì “cái gì ông cũng biết, cũng giỏi, cũng tài. Không chỉ âm nhạc truyền thống cả ba miền Nam, Trung, Bắc mà chuyện gì ông nói cũng hay, cũng hấp dẫn”.

NSND Kim Cương và TS. Mai Mỹ Duyên,  thành viên Hội đồng chuyên môn của Giải thưởng Trần Văn Khê.


Những năm cuối đời, về Việt Nam sinh sống, tuy tuổi cao, sức yếu nhưng ở đâu mời đến giảng dạy, nói chuyện về âm nhạc truyền thống là ông đều đến và nói chuyện say mê. NSND Kim Cương kể có những sự kiện nhỏ, ít người tham gia, mọi người lo ngại cho sức khỏe của ông nên khuyên đừng đi. Song, ông nói chính vì mình còn ít thời gian nên càng muốn tranh thủ để truyền đạt lại cho thế hệ trẻ những tinh hoa của âm nhạc truyền thống. Vì vậy có những buổi nói chuyện chỉ với vài chục học sinh, ông cũng vui vẻ nhận lời.

Giữa chừng câu chuyện vui, NSND Kim Cương bỗng ngậm ngùi: “Tôi nhớ có lần hai anh em ăn cơm ở nhà hàng Majestic, rất đông người hâm mộ nhận ra chúng tôi nên xin chụp hình chung. Khung cảnh thật vui vẻ, náo nhiệt. Đến hơn 9 giờ tối, mọi người về hết, chỉ còn lại hai anh em với nỗi cô đơn của người nghệ sĩ. Thấy tôi có vẻ buồn, ông an ủi, mình sinh ra là để sống vì mọi người. Đến giờ tôi vẫn nhớ lời ông, sống cho mọi người”. 

Ban sáng lập Quỹ Trần Văn Khê

+ Kỹ sư Bùi Quang Độ, nhà sáng lập và nguyên Chủ tịch Đại học Văn Lang
+ Nhà nghiên cứu văn hóa Nguyễn Đắc Xuân
+ Doanh nhân Lê Quốc Ân

Hội đồng quản lý Quỹ Trần Văn Khê

+ Kỹ sư Bùi Quang Độ, Chủ tịch
+ Nhà báo Nguyễn Thế Thanh, Phó chủ tịch
+ Nhà báo Dương Trọng Dật, thành viên Hội đồng quản lý kiêm Giám đốc Quỹ Trần Văn Khê; Viện trưởng Viện Nghiên cứu, Đào tạo Văn hóa Nghệ thuật và Truyền thông Đại học Văn Lang
+ Tiến sĩ nghệ thuật Mai Mỹ Duyên, 
thành viên 
+ Ông Hoàng Sơn Điền, Giám đốc điều hành Đại học Văn Lang, thành viên

Mong một không gian mang tên Trần Văn Khê

Bà Nguyễn Thế Thanh kể: “GS. Trần Văn Khê từng bày tỏ với lãnh đạo Sở Văn hóa – Thông tin TP.HCM (nay là Sở Văn hóa – Thể thao) về nguyện vọng sau khi ông mất thì toàn bộ sách vở, hiện vật gắn với cuộc đời và sự nghiệp của ông đem từ Pháp về sẽ thuộc công cộng, căn nhà ông ở tại 32 Huỳnh Đình Hai (quận Bình Thạnh, TP.HCM) do Nhà nước bố trí là tài sản nhà nước sẽ trở thành nơi không chỉ thuần túy lưu niệm một con người, mà thực chất là nơi để tất cả những người yêu mến văn hóa dân tộc có thể lui tới trình diễn, học hỏi, trao đổi”.

Trân trọng ý kiến của ông, Sở đã phân công bà, khi ấy là phó giám đốc sở, làm việc với GS. Trần Văn Khê và lập biên bản ghi nhớ có chữ ký của hai bên. “Những người yêu mến Trần Văn Khê luôn mong mỏi sớm có không gian Trần Văn Khê tại nơi ông đã sống và hoạt động nghề nghiệp gần 10 năm cuối đời, để TP.HCM có thêm một địa chỉ văn hóa làm nơi gặp gỡ, nuôi dưỡng tình yêu âm nhạc truyền thống Việt Nam – một giá trị quý báu đã được quảng bá rộng rãi ra thế giới bởi đóng góp lớn lao của một danh nhân Việt Nam cả đời phụng sự cho văn hóa dân tộc. Đó cũng là một cách để làm giàu thêm di sản văn hóa Việt Nam”, bà Thế Thanh chia sẻ nhân dịp Quỹ Học bổng Trần Văn Khê ra mắt.

Bài và ảnh: Hồng Vân

https://nguoidothi.net.vn/quy-hoc-bong-tran-van-khe-truyen-lua-cho-tai-nang-am-nhac-truyen-thong-viet-nam-28666.html

THANH HIỆP: Dở dang di nguyện Trần Văn Khê

13-05-2019 – 07:30 AM | Văn nghệ Chia sẻ

Di nguyện của GS-TS Trần Văn Khê chưa được thực hiện, sau gần 4 năm kể từ khi ông qua đời

Gần 4 năm kể từ ngày GS-TS Trần Văn Khê qua đời, di nguyện của ông vẫn chưa được thực hiện. Những người nặng lòng với di sản mà ông để lại cho đời đang dốc sức xây dựng không gian mang tên ông với mục đích duy trì hoạt động văn hóa nghệ thuật và nghiên cứu âm nhạc dân tộc nhưng xem ra lắm vất vả, nhọc nhằn.

Để mất một địa chỉ văn hóa

GS-TS Trần Văn Khê mất ngày 24-6- 2015, kể từ ngày đó TP HCM đã mất đi một địa chỉ văn hóa đáng tin cậy đối với những người trân quý âm nhạc truyền thống nói riêng và văn hóa nghệ thuật dân tộc nói chung. Từ năm 2006, ở tuổi 85, GS-TS Trần Văn Khê đã hồi hương, chính thức rời nước Pháp để về sinh sống, làm việc tại TP HCM (ông vẫn giữ quốc tịch Việt Nam).

Dở dang di nguyện Trần Văn Khê - Ảnh 1.

Các nghệ sĩ sân khấu, nghệ nhân đờn ca tài tử Nam Bộ giao lưu biểu diễn tại nhà GS-TS Trần Văn Khê, số 32 Huỳnh Đình Hai, quận Bình Thạnh, TP HCM

Sự trở về của GS-TS Trần Văn Khê đã được bàn bạc và có nhiều buổi gặp gỡ giữa ông và các cơ quan quản lý liên quan, trong đó đáng chú ý là đề án nhà Trần Văn Khê do Sở Văn hóa – Thông tin TP HCM soạn thảo tháng 11-2003. Theo đó, năm 2005, UBND TP HCM giao cho sở này ngôi nhà 32 Huỳnh Đình Hai (quận Bình Thạnh, TP HCM) để làm nơi bảo quản, trưng bày hiện vật và làm nơi ở cho GS-TS Trần Văn Khê những năm cuối đời.

Đến năm 2006, Sở Văn hóa – Thông tin TP HCM đã có quyết định cùng các bên liên quan tiếp nhận 435 kiện sách, trong đó hơn 10.000 đầu sách, tạp chí liên quan đến nghiên cứu, giới thiệu âm nhạc truyền thống Việt Nam và âm nhạc thế giới; hiện vật âm nhạc (nhạc cụ, đĩa, băng ghi âm, hình ảnh, sách báo, bằng khen, huy hiệu…)… Trong đó, có khoảng 200 quyển du ký gắn với cuộc đời, sự nghiệp của GS-TS Trần Văn Khê.

Địa chỉ văn hóa mang tên GS-TS Trần Văn Khê đã đi vào hoạt động, số 32 Huỳnh Đình Hai trở thành địa chỉ thường xuyên tổ chức các hoạt động giao lưu văn hóa, cung cấp kiến thức về âm nhạc dân tộc, nghệ thuật cải lương, nghệ thuật hát bội, đờn ca tài tử, nhã nhạc cung đình Huế… hoàn toàn miễn phí dành cho công chúng. Thế nhưng, chưa đến 2 tháng sau khi GS-TS Trần Văn Khê qua đời, ngôi nhà này được bàn giao cho Trung tâm Bảo tồn và Phát huy giá trị di tích lịch sử văn hóa TP HCM (gọi tắt là Trung tâm Bảo tồn di tích) quản lý. Tất cả hiện vật, tài liệu, sách… gắn bó với cuộc đời, sự nghiệp của GS-TS Trần Văn Khê đã được giao cho Bảo tàng TP HCM và Thư viện Khoa học tổng hợp quản lý.

Hiện nay, số 32 Huỳnh Đình Hai trở thành văn phòng của Trung tâm Bảo tồn di tích. Ông Trương Kim Quân, Giám đốc trung tâm, cho biết theo quyết định của UBND TP HCM, Trung tâm Bảo tồn di tích quản lý phần nhà để làm văn phòng trung tâm. Phần kho tư liệu phía sau sẽ do Bảo tàng TP HCM quản lý.javascript:if(typeof(admSspPageRg)!=’undefined’){admSspPageRg.draw(2011351);}else{parent.admSspPageRg.draw(2011351);} https://api.dable.io/widgets/id/6XggQDXN/users/42772161.1596854737099?from=https%3A%2F%2Fnld.com.vn%2Fvan-nghe%2Fdo-dang-di-nguyen-tran-van-khe-2019051222132387.htm&url=https%3A%2F%2Fnld.com.vn%2Fvan-nghe%2Fdo-dang-di-nguyen-tran-van-khe-2019051222132387.htm&ref=https%3A%2F%2Fnld.com.vn%2F&cid=42772161.1596854737099&uid=42772161.1596854737099&site=nld.com.vn&id=dablewidget_6XggQDXN&category1=V%C4%83n%20ngh%E1%BB%87&ad_params=%7B%7D&item_id=2019051222132387&pixel_ratio=1&client_width=520&lang=en&is_top_win=1&top_win_accessible=1

Như vậy, coi như đã mất một địa chỉ văn hóa, dù các đơn vị quản lý có kế hoạch xây dựng phương án sẽ tổ chức trưng bày chuyên đề triển lãm vào dịp kỷ niệm ngày mất hoặc ngày sinh GS-TS Trần Văn Khê những năm chẵn nhưng trên thực tế vẫn chưa được thực hiện.

Canh cánh nỗi lòng

NSND Kim Cương và một nhóm bạn hữu cảm thấy có lỗi với ông khi chưa thực hiện được di nguyện của người quá cố. Bà tâm sự: « GS-TS Trần Văn Khê luôn mong muốn bảo tồn, phục hưng nền âm nhạc truyền thống Việt Nam, qua việc tổ chức lập quỹ học bổng hoặc Giải thưởng Trần Văn Khê để hằng năm phát cho người có công trình nghiên cứu hoặc cống hiến xuất sắc về âm nhạc truyền thống Việt Nam. Ở đó, còn có thư viện mang tên ông, giúp người đọc có điều kiện tham khảo tư liệu để nghiên cứu, phát huy những giá trị to lớn của âm nhạc dân tộc. Cứ nghĩ đến những điều ông viết trong bản di nguyện mà chưa thực hiện được, sau gần 4 năm ông ra đi, trong đó ngôi nhà số 32 Huỳnh Đình Hai, nơi ông sinh sống, tổ chức nhiều hoạt động âm nhạc lúc sinh thời đã không được gìn giữ đúng ước nguyện của ông, tôi cứ canh cánh bên lòng nỗi niềm như một người bất tín » – NSND Kim Cương tâm sự.

NSND Kim Cương cũng mong muốn thành lập Quỹ Trần Văn Khê để trao học bổng, tài trợ cho các dự án nghiên cứu, phát huy những giá trị của âm nhạc truyền thống và văn hóa nghệ thuật nước nhà.

Khi qua đời, tang lễ GS-TS Trần Văn Khê được tổ chức rất trang trọng, số tiền phúng điếu lên đến 700 triệu đồng. GS-TS Trần Quang Hải là con trai cả, được cha tin cậy và ủy thác nhiều điều tâm đắc. Tuy nhiên, năm nay ông cũng đã 72 tuổi lại đang mắc phải căn bệnh ung thư máu. Trong thư ngỏ gửi chính quyền sau khi cha ông qua đời, GS-TS Trần Quang Hải trình bày việc thành lập Quỹ Trần Văn Khê rất khó thực hiện được vì ông là người nước ngoài, có rất nhiều trở ngại trong việc quản lý trực tiếp quỹ. Quỹ cần phải có trụ sở nhất định và phải có ngân khoản thường trực để trang trải mọi chi phí. Cũng như dự án Nhà Lưu niệm Trần Văn Khê, tuy đã được UBND TP HCM đồng ý giao căn nhà số 32 Huỳnh Đình Hai nhưng số tiền hưu trí ít ỏi của ông tại Pháp không đủ khả năng trang trải cho hoạt động của nhà lưu niệm. GS-TS Trần Quang Hải đã đề xuất giải quyết số tiền 700 triệu đồng vào mục đích từ thiện hoặc trao giải thưởng mang tên Trần Văn Khê. Hiện số tiền này vẫn được những người có trách nhiệm giữ gìn.

Di nguyện của GS-TS Trần Văn Khê đang dang dở là một lời nhắc nhở đối với chúng ta. 

Không bằng tỉnh lẻ

NSND Kim Cương và các bạn hữu đang xúc tiến dự án xây dựng không gian văn hóa Trần Văn Khê. « Bằng mọi cách chúng tôi sẽ thực hiện các thủ tục để thiết lập lại không gian mang tên GS-TS Trần Văn Khê » – NSND Kim Cương khẳng định quyết tâm. Theo bà, TP HCM được xem là trung tâm văn hóa lớn nhưng chưa có địa chỉ của một nhà văn hóa đúng nghĩa. Không cần phải khao khát như thế giới, ngay tại TP Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp, chính quyền và người dân nơi đây cũng đã ưu ái xây dựng nhà trưng bày được xem là không gian của nhạc sư Vĩnh Bảo; TP Huế có nhà của điêu khắc gia Điềm Phùng Thị, Lê Bá Đảng; còn chúng ta vẫn chưa có một không gian nhỏ nào đó cho GS-TS Trần Văn Khê.

Bài và ảnh: Thanh Hiệp

https://nld.com.vn/van-nghe/do-dang-di-nguyen-tran-van-khe-2019051222132387.htm

Thoại Hà : Nhà Giáo sư Trần Văn Khê được giao cho Sở Văn hóa TP HCM

Thứ bảy, 15/8/2015 | 11:41 GMT+7

Nhà Giáo sư Trần Văn Khê được giao cho Sở Văn hóa TP HCM

Sau 49 ngày Giáo sư Khê qua đời, căn nhà ông sống suốt chín năm được bàn giao cho nhà nước quản lý. Thời gian địa điểm văn hóa này tiếp tục mở cửa cho khán giả vẫn chưa xác định.

Chiều 14/8 tại TP HCM, đại diện Trung tâm bảo tồn di tích TP HCM (thuộc Sở Văn hóa – Thể thao thành phố) có buổi tiếp nhận ngôi nhà số 32 Huỳnh Đình Hai, quận Bình Thạnh của Giáo sư Trần Văn Khê.

Đại diện gia đình Giáo sư Khê tại buổi này có danh ca Bạch Yến (con dâu trưởng) và người cháu thân thiết là ông Hồ Thủy Tinh. Ngoài ra, các thành viên trong ban tổ chức lễ tang Giáo sư Khê là những người em, bạn thân thiết được ông nhắc đến trong di chúc như ông Hồ Tịnh Thủy, nhà báo Nguyễn Thế Thanh, NSND Kim Cương… cũng có mặt.

Từ trái qua: Nghệ sĩ Nhân Dân Kim Cương, bà Nguyễn Thế Thanh,

Từ trái qua: NSND Kim Cương, bà Nguyễn Thế Thanh, ông Bá Thùy và danh ca Bạch Yến tại buổi bàn giao nhà cho đại diện Sở Văn hóa, Thể thao TP HCM chiều 14/8. Ảnh: Thoại Hà

Việc bàn giao được thực hiện theo đúng bản ký kết giữa giáo sư Khê và bà Trương Ngọc Thủy, Nguyễn Thế Thanh (nguyên Giám đốc và phó giám đốc Sở Văn hóa – Thông tin TP HCM trước đây). Theo đó, sau khi ông qua đời, ngôi nhà này được trao lại cho cơ quan chức năng cùng tất cả hiện vật liên quan đến hoạt động nghề nghiệp của ông từ Pháp mang về Việt Nam như sách vở, báo chí, đĩa hát các loại, phim ảnh, nhạc khí, máy ghi hình, máy ghi âm, tranh, hình ảnh…

Năm 2006, Giáo sư Khê về nước định cư sau nửa thế kỷ sống và làm việc ở Pháp. Ủy Ban Nhân Dân TP HCM trao cho ông căn nhà này vừa là nơi an dưỡng tuổi già và là địa điểm để ông tiếp tục các hoạt động nghiên cứu, quảng bá âm nhạc dân tộc, lưu trữ các hiện vật, tư liệu… Từ năm 2003, ý tưởng về đề án xây dựng Nhà lưu niệm Trần Văn Khê cũng được Sở Văn hóa – Thông tin TP HCM  đề xuất.

Buổi bàn giao nhà vào chiều 14/8 được tiến hành khá mau chóng. Sau khi ông Hồ Thủy Tinh trao chìa khóa ngôi biệt thự cho đại diện Sở, công việc kiểm kê, phân loại các hiện vật lưu trữ tại đây được bắt đầu. Tuy vậy, số phận căn nhà sẽ ra sao và bao giờ địa điểm văn hóa này trở thành Nhà lưu niệm Trần Văn Khê vẫn còn chờ câu trả lời từ cơ quan chức năng.

Theo đại diện Sở, sau khi tiếp nhận, nhà 32 Huỳnh Đình Hai được quản lý theo chế độ công sản. Sở vẫn đang chờ chủ trương của UBND TP HCM để quyết định về hình thức hoạt động của ngôi nhà. Ngoài Trung tâm bảo tồn di tích TP HCM, Bảo tàng TP HCM cũng tham gia tiếp nhận phần hiện vật đang được niêm phong tại đây.

tran-van-khe-2-4569-1439610205.jpg

Chị Lê Hoàng Anh – nhân viên Bảo tàng TP HCM – kiểm kê tư liệu giấy tại thư viện Trần Văn Khê ở nhà số 32 Huỳnh Đình Hai.

Nhìn gian nhà trống trải, vắng bóng vị giáo sư già – vốn là « linh hồn » của địa chỉ 32, Huỳnh Đình Hai, không ít người cảm thấy bùi ngùi, nhớ lại không khí náo nức của chín năm trước khi lần đầu tiên Giáo sư Khê chuyển vào ngôi nhà. Năm đó, ông đón cái Tết 2006 với niềm vui của một người hơn nửa thế kỷ đi khắp nơi để nói về nhạc dân tộc, cuối cùng cũng trở lại cội nguồn văn hóa quê hương.

Suốt chín năm sống ở đây, Giáo sư Khê lấy tiền lương hưu của ông để chi trả toàn bộ sinh hoạt phí của cá nhân cũng như cùng các đơn vị xã hội hóa thực hiện các hoạt động âm nhạc chung phục vụ cộng đồng. Với sự hiện diện của ông, ngôi nhà trở thành địa điểm văn hóa diễn ra hàng trăm buổi giao lưu, trò chuyện chuyên đề về các loại hình âm nhạc dân tộc Việt Nam và mở rộng cửa cho tất cả mọi người tham gia.

Không chỉ vậy, ngôi nhà này còn là nơi chứa hơn 10.000 đầu sách, tạp chí liên quan đến âm nhạc truyền thống Việt Nam và âm nhạc thế giới cùng nhiều hiện vật âm nhạc, thiết bị ghi âm, nhạc cụ, đĩa, băng từ… Trong số đó có một tài liệu quý là bộ 149 quyển du ký chép tay của giáo sư Khê ghi lại nhật ký hành trình nghiên cứu, quảng bá âm nhạc dân tộc trong cuộc đời ông. Khi tại thế, Giáo sư Khê từng cùng cô Xuân Mai (nguyên Phó Trưởng phòng Thu thập Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II) lên kế hoạch số hóa một phần khối tư liệu này.

Sau khi ngôi nhà được trao trả cho cơ quan nhà nước, chị Na - người gắn bó nhất với Giáo sư Khê gần chín năm qua - sẽ dọn ra ngoài để thuê nhà trọ.

Sau khi ngôi nhà được trao trả cho cơ quan chức năng, chị Na – người gắn bó nhất với Giáo sư Khê gần chín năm qua – phải dọn ra ngoài để thuê nhà trọ. Trước đó, theo di nguyện của Giáo sư, ông mong muốn chị Na được tiếp tục ở lại ngôi nhà. Trung tâm Bảo tồn di tích TP HCM cho biết sắp tới có thể sẽ tạo điều kiện để chị Na quay về chăm sóc địa điểm này.

« Ngôi nhà này có là địa chỉ văn hóa như dự định hay không thì câu trả lời nằm ở thì tương lai… Trong bối cảnh những khu đất, những ngôi nhà đang là cơ sở văn hóa bị biến đổi chức năng thành thứ khác, nhiều người có thể thể băn khoăn liệu đề án Nhà lưu niệm Trần Văn Khê có thực hiện được không? Tôi nghĩ chúng ta đều muốn như thế và tin những người làm văn hóa thực hiện được điều này », bà Thế Thanh chia sẻ.

Danh ca Bạch Yến – vợ Giáo sư Trần Quang Hải (con trai trưởng Giáo sư Trần Văn Khê) chia sẻ bà tiếp tục ở lại trong nước thêm hai tuần để biết rõ liệu ngôi nhà từng gắn bó với Giáo sư Khê có thể trở thành nhà lưu niệm mang tên ông.

« Theo đúng di nguyện của cha, chúng tôi mong muốn nơi đây trở thành trung tâm về nghiên cứu văn hóa, âm nhạc dân tộc, nơi thực hiện các hoạt động giữ gìn, phát huy giá trị âm nhạc dân tộc và cũng là nơi phát phần thưởng cho những người trẻ theo đuổi con đường nghiên cứu phát triển âm nhạc dân tộc, không phân biệt vùng miền, miễn là người giỏi », Bạch Yến nói.

Nữ danh ca cũng cho biết toàn bộ số tiền phúng điếu tại tang lễ vừa qua của Giáo sư Khê là hơn 700 triệu đồng. Gia đình và ban cố vấn đang tiến hành những thủ tục xin thành lập Quỹ Trần Văn Khê. Mục đích của quỹ là hàng năm trao cho các công trình nghiên cứu âm nhạc dân tộc có giá trị, học bổng cho những học sinh, sinh viên nghiên cứu âm nhạc dân tộc.

« Chúng tôi hy vọng có thể kịp sớm ra mắt Quỹ này để vào tháng 6/2016, trong dịp giỗ đầu của Giáo sư Khê, chúng tôi có thể trao giải thưởng Trần Văn Khê mùa đầu tiên cho người xứng đáng », bà Nguyễn Thế Thanh chia sẻ.

Thoại Hà

https://giaitri.vnexpress.net/tin-tuc/nhac/lang-nhac/nha-giao-su-tran-van-khe-duoc-giao-cho-so-van-hoa-tp-hcm-3264168.html

Tưởng niệm một năm ngày mất Cố GS Trần Văn Khê

Tưởng niệm một năm ngày mất Cố GS Trần Văn Khê

Published on Aug 13, 2016

Chương trình tổ chức ngày 22/6/2016, tại Vĩnh Kim Tiền Giang, quê nhà Cố GS Trần Văn Khê
Với sự góp mặt của GS Trần Quang Hải, con trai trưởng GS Trần Văn Khê.
– Bà Thế Thanh, Nhà báo, Nguyên Phó Giám đốc Sở Văn hoá Thông tin Tp.HCM
– Ông Nguyễn Đắc Xuân, nhà nghiên cứu văn hóa lịch sử Huế
– Bà Hồ Thị Hoàng Anh, nghệ nhân ẩm thực cung đình Huế
– Ông Sĩ Hoàng, nhà thiết kế, giám đốc bảo tàng áo dài
– Ông Lê Quốc Ân, Chủ tịch Liên đoàn vovinam Việt Nam, nguyên Chủ tịch Tập đoàn Dệt may Việt Nam
cùng các thân hữu, môn sinh, phóng viên và những người khác

BUỔI TƯỞNG NIỆM 2 NĂM SAU NGÀY CỐ GS-TS TRẦN VĂN KHÊ VỀ CÕI THỌ

BUỔI TƯỞNG NIỆM 2 NĂM SAU NGÀY CỐ GS-TS TRẦN VĂN KHÊ VỀ CÕI THỌ

Published on Jun 25, 2017

Kính thưa quý Thầy Cô cùng tất cả quý vị yêu mến văn hóa nghệ thuật cổ truyền Việt Nam,

Nhân dịp kỷ niệm 2 năm sau ngày Thầy về cõi thọ, được sự giúp đỡ của Nhạc Viện TPHCM, CLB Nghiên cứu và Vinh danh Văn hóa Nam Bộ và CLB Tiếng Hát Quê Hương đã có buổi tổ chức Lễ tưởng niệm cố GS-TS Trần Văn Khê rất long trọng và ấm cúng. Kính tưởng đến Thầy bằng hương xưa vị cũ, bằng những giai điệu tiết tấu âm thanh và đặc biệt nhất là những tấm lòng tri ân vô bờ bến đến với người Thầy kính yêu. Hạnh phúc làm sao khi nghe được những lời chia sẻ đầy xúc động, học được những điều cao quý từ người Thầy kính yêu, tôi đã thấy những giọt nước mắt…ngay cả cô phóng viên cũng không ngoại lệ.

Đó là những giọt nước mắt của sự quý trọng, yêu thương và những quyết tâm cùng nhau bảo tồn – phát huy giá trị văn hoá – âm nhạc dân tộc!

Kính như tại!
Đại diện CLB Nghiên Cứu và Vinh Danh Văn Hóa Nam Bộ
HỒ NHỰT QUANG
Lúc 11:58 ngày 26/06/2017 Sài Gòn TPHCM

Tưởng niệm một năm ngày mất Cố GS Trần Văn Khê

Tưởng niệm một năm ngày mất Cố GS Trần Văn Khê

Ajoutée le 13 août 2016

Chương trình tổ chức ngày 22/6/2016, tại Vĩnh Kim Tiền Giang, quê nhà Cố GS Trần Văn Khê
Với sự góp mặt của GS Trần Quang Hải, con trai trưởng GS Trần Văn Khê.
– Bà Thế Thanh, Nhà báo, Nguyên Phó Giám đốc Sở Văn hoá Thông tin Tp.HCM
– Ông Nguyễn Đắc Xuân, nhà nghiên cứu văn hóa lịch sử Huế
– Bà Hồ Thị Hoàng Anh, nghệ nhân ẩm thực cung đình Huế
– Ông Sĩ Hoàng, nhà thiết kế, giám đốc bảo tàng áo dài
– Ông Lê Quốc Ân, Chủ tịch Liên đoàn vovinam Việt Nam, nguyên Chủ tịch Tập đoàn Dệt may Việt Nam
cùng các thân hữu, môn sinh, phóng viên và những người khác

DỰ ÁN THÀNH LẬP NHÀ LƯU NIỆM TRẦN VĂN KHÊ tai DALAT, 2017

———- Forwarded message ———-
From: trac trac <ngoctracdalat@gmail.com>
Date: 2017-06-14 13:10 GMT+02:00
Subject: Re: Gởi anh Trác, thơ của Trần Quang Hải
To: Tran Quang Hai <tranquanghai@gmail.com>

NƠI NÀY SẼ LÀ NHÀ LƯU NIÊM TVK trong tương lai

NGÔI NHÀ NÀY DỰ TRÙ SẼ LÀ NHÀ LƯU NIÊM TRẦN VĂN KHÊ

noi này sẽ là nhà lưu niêm TVK trong tương lai bis

chùa Vạn Đức Dalat.jpg

chùa VẠN ĐỨC.jpg

tấm bia chùa Vạn Đức Dalat.jpg

Anh Trần Quang Hải kính mến!

Hôm nay là ngày phước lành đã đến với em và đại gia đình chúng ta. Em đã đến ngôi chùa Vạn Đức (thuộc thành phố Đà Lạt, cách trung tâm 12 km) và được gặp vị trụ trì vốn quen biết từ lâu. Nhưng rất vui, khi đặt vấn đề làm nhà lưu niệm nhạc sĩ Trần Văn Khê là sư trụ trì thuận duyên ngay. Thầy bảo: Tôi rất kính trọng nhạc sĩ Trần Văn Khê vì đó là một người Việt Nam đã đem âm nhạc dân tộc Việt Nam ra nước ngoài, là một con người đầy nhân cách. Nay anh và gia đình bác Trần Văn Khê có ý nguyện này thì tôi xin được ưu tiên dành hẳn một ngôi nhà lớn (trước đây là ngôi chùa cũ) rộng hơn 150 mét vuông để làm nhà lưu niệm nhạc sĩ Trần Văn Khê. Nếu gia đình cần thêm diện tích, tôi sẵn sàng cống hiến, vì tôi rất yêu kính bác Trần Văn Khê.

Khi đặt vấn đề bảo quản, chăm lo, giữ gìn nhà lưu niệm; thầy bảo: Tôi có đầy đủ người để chăm lo công việc này. Anh và gia đình bác Trần Văn Khê không phải lo lắng. Nhà lưu niệm này sẽ là nơi tham quan của Phật tử và du khách. Ở đây tôi không tổ chức bán vé thu tiền.Tôi muốn mọi người Việt Nam phải yêu kính bác Trần Văn Khê vì đó là một con người vĩ đại vì dân tộc Việt Nam.Nếu được, hàng năm nên có những chương trình giới thiệu về nhạc sĩ Trần Văn Khê (ví dụ như Tư tưởng Phật giáo trong âm nhạc Trần Văn Khê chẳng hạn…). Nhà chùa xin được sẵn sàng.

Kính thưa anh,

Như vậy nơi làm nhà lưu niệm mình không phải đầu tư xây dựng, hoặc lo lắng nữa. Vị trí ngôi chùa nằm trên cao rất đẹp. Du khách các nơi đều về đây tham quan, chiêm bái. Nhà lưu niệm nhạc sĩ Trần Văn Khê (nếu được anh và gia đình đồng thuận) sẽ nằm ngay sau ngôi chùa chính. Xung quanh là cây cảnh, bên cạnh là tịnh xá của sư trụ trì, nhiều hoa cây cảnh tre trúcxung quanh rất Việt Nam. Phía trước chùa có xây một ngôi chùa Một Cột (đúng kích thước ở chùa Một Cột Hà Nội) nằm trong một hồ sen. Con đường dẫn vào chùa được xây dựng thuận tiện. Chùa nằm ngay trên Tỉnh lộ chính nối với trung tâm thành phố Đà Lạt và sân bay Liên Khương… Thầy trụ trì mong được tiếp kiến đại diện gia đình bất cứ lúc nào.

Em cảm thấy toại nguyện và sung sướng quá không kiềm chế được, nên thưa lại với anh. Mong anh có ý kiến.

Kính chúc anh và gia dình vui khỏe

Em

TRẦN NGỌC TRÁC

dalat 18h 14.06.2017

Kính gởi các thành viên ban tang lễ,

Hôm nay tôi có một việc xin được trình bày cùng các thành viên .

Tôi có liên lac với em Trần Ngoc Trác (chủ khách sạn Dalat Hoàng Gia ở Dalat) từ vài hôm nay sau khi biết em Trác có ý định thành lập ngôi nhà lưu niệm TVK ở Dalat.

Ngày hôm nay (14.06.2017) em Trần Ngọc Trác có viết thơ báo tin cho tôi biết là có gặp nhà sư trụ trì chùa VẠN ĐỨC ở Dalat và có bàn về việc dựng ngôi nhà lưu niệm TVK . Nhà sư hoàn toàn tán đồng ý đó và sẵn sang hiến tặng ngôi chùa cũ (rộng 150m2, có thể làm rông hơn nếu cần) để làm nhà lưu niệm . (xem hình ảnh kèm theo).

Việc quản lý nhà lưu niệm trong tương lai sẽ do nhà sư trụ trì chùa Vạn Đức đảm nhận vì có nhân sự và điều kiện tài chánh .

Trước khi tôi quyết định, tôi xin tham khảo & kiến của ban tang lễ để có sự đồng nhứt trong việc đồng ý chọn nơi này làm nhà lưu niệm (lá thư của em Trác kèm theo đây cho biết ý của sư trụ trì)

Mong được đón nhận ý kiến của tất cả thành viên ban tang lễ vì đây là dịp may hiếm có để dựng ngôi nhà lưu niệm mà Ba tôi uớc mơ theo di nguyện .

Trân trọng

Trần Quang Hải

Địa chỉ email và số điện thoại của em Trần Ngọc Trác :

ngoctracdalat@gmail.com

đt : 0908111981

VÕ THỊ XUÂN MAI : CHẶNG CUỐI HÀNH TRÌNH “DU KÝ TRẦN VĂN KHÊ”

CHẶNG CUỐI HÀNH TRÌNH “DU KÝ TRẦN VĂN KHÊ”

–

5 năm, một khoảng thời gian không quá dài của một đời người, nhưng đối

với một công việc thì quả là không ngắn. Đó là thời gian được làm việc với GS.TS Trần Văn Khê để xây dựng “Phông lưu trữ các nhân” và chỉnh lý, tu bổ phục chếbộ sưu tập “Du ký”. Lưu lại trong tôi những kỷ niệm khó phai về “Người truyền lửa”, dành trọn cuộc đời cho nghiên cứu văn hóa và âm nhạc truyền thống dân tộc.

Nhiều lần được tiếp xúc, làm việc với GS. TS Trần Văn Khê – Thầy cho tôi ấn tượng sâu sắc ngay lần gặp đầu tiên (năm 2010). Qua trao đổi, trò chuyện tôi được Thầy cho xem những quyển sổ tay ghi lại những chuyến đi dự hội nghị, hội thảo quốc tế về âm nhạc học hay thuyết giảng về âm nhạc truyền thống Việt Namvà Châu Á, từ những thập niên 60, 70 của thế kỷ trước. Thầy ghi chép tỉ mỉ từng sự việc, kèm theo giấy tờ, hình ảnh liên quan đến chuyến đi, một công việc đòi hỏi tính cẩn thận và rất công phu. Nhìn những tập “Du ký”, tôi càng thêm ngưỡng mộ, kính phục một nhà nghiên cứu có phương pháp làm việc khoa học, không chỉ ở lĩnh vực văn hóa nghệ thuật mà cả lĩnh vực lưu trữ tư liệu cá nhân. Qua nguồn tư liệu này, đã phản ảnh rõ nét về cuộc đời và sự nghiệp của một nhà nghiên cứu, đem hết tài năng và tâm huyết đi nhiều nước trên thế giới để truyền bá âm nhạc truyền thống Việt Nam.

Sau đó, việc xây dựng phông lưu trữ cá nhân của GS được thực hiện hơn ba năm (2010 – 2013). Và với yêu cầu của Thầy “… mong muốn lưu lại những kỷ niệm các nơi mà tôi đã đi qua, của những công việc tôi đã làm, nên mỗi chuyến đi tôi đều ghi và lưu giữ lại đầy đủ các chi tiết trong một tập và coi đó như một dấu ấn của thời gian… Tôi an tâm về sự những tư liệu quý của tôi sẽ được phổ biến rộng rãi mà vẫn còn nguyên vẹn… lưu lại cho thế hệ mai sau…”. Năm 2014, một kế hoạch được thông qua là chỉnh lý, tu bổ phục chế và tiếp tục số hóa cho bộ sưu tập “Du ký”. Công việc được triển khai với sự chỉ đạo trực tiếp của Thầy – một người có trí nhớ tuyệt vời, phong cách làm việc khoa học, giải quyết công việc nhanh chóng, rõ ràng, đầy thuyết phục… Những việc trên được thực hiện đến tháng 6 năm 2015. Đây là khoảng thời gian đáng nhớ nhất trong quảng đời làm việc của tôi, học hỏi rất nhiều điều, khi 5 năm được cộng sự cùng Thầy, từ năm 2010 – 2015.

Đến ngày 24-6- 2015, Thầy vĩnh viễn ra đi! Để lại trong lòng bao thân hữu, môn sinh và những người mộ điệu một niềm tiếc thương không từ ngữ nào tả hết, khi mất đi một cây cao bóng cả về nghiên cứu văn hóa, âm nhạc truyền thống trong nước và quốc tế. Mọi người cảm mến Thầy không chỉ ở tài năng, mà còn ở cốt cách của một người Việt Nam tuổi cao đức trọng. Thầy không chỉ để lại cho đời trí tuệ mà cả một kho tư liệu quý, rất có giá trị nghiên cứu, tham khảo. Như những lời tự sự của Thầy trong quyển Tự truyện “… của một người đã từ lâu thèm được giảng giải về văn hóa nghệ thuật của nước Việt Nam cho lớp trẻ Việt Nam, bằng tiếng nói Việt Nam và trên lãnh thổ Việt Nam…”, một đời Thầy đau đáu nổi niềm dành cho âm nhạc dân tộc.

Sau lễ cúng 49 ngày Thầy mất – 14/8/2015, nhà 32 Huỳnh Đình Hai, Bình Thạnh và di sản của Thầy được gia đình chính thức bàn giao, hiến tặng. Gồm những tư liệu phục vụ nghiên cứu, giảng dạy của Thầy mang từ Pháp về như: sác vở, báo chí, phim ảnh, băng từ, đĩa hát, máy ghi hình, máy ghi âm, máy chuyển tư liệu nghe nhìn, các nhạc khí, một tủ lớn gồm những kỷ vật… gắn liền hành trình hơn nửa thế kỷ đi gần 70 nước trên thế giới để truyền bá âm nhạc dân tộc Việt Nam. Đây là một kho tư liệu quý, rất có giá trị về lĩnh vực văn hóa, âm nhạc truyền thống trong nước và quốc tế, quý về giá trị nội dung và mang đậm tính thời gian mà Thầy đã tạo lập, xem như “sự nghiệp tinh thần”, cần phải gìn giữ để truyền lại cho thế hệ mai sau. Mong rằng một ngày không xa, kho tư liệu quý và những kỷ vật đã hiến tặng, sẽ hiện diện nơi “Nhà lưu niệm Trần Văn Khê”, như di nguyện của Thầy.

Rồi một ngày cuối tháng 8 năm 2015, chỉ sau một tuần khi gia đình bàn giao nhà 32 Huỳnh Đình Hai, bàn thờ, di ảnh… của Thầy đưa về Vĩnh Kim, Tiền Giang. Tâm trạng vui, buồn xen lẫn khi tôi cùng thân hữu, môn sinh trong đoàn xe tiễn đưa hương linh Thầy… Vui vì “lá rụng về cội”, Thầy được đoàn tụ với cha mẹ, ông bà, tổ tiên nơi nhà thờ họ “Nguyễn Tri”. Buồn vì chưa bao giờ tôi nghỉ “chặng cuối hành trình Du ký Trần Văn Khê” kết thúc ở Tiền Giang; mà không phải là Bình Thạnh, Tp.HCM – nơi Thầy đã sống 10 năm cuối đời (2005 – 2015) khi từ Pháp trở về định cư ở Việt Nam. Cảm thấy ngậm ngùi, đắng lòng khi tham gia chặng cuối hành trình của Thầy!

Sau này mỗi khi có dịp đi ngang qua đường Huỳnh Đình Hai, dừng lại trước cổng nhà số 32, bồi hồi nhớ lại những ngày tháng làm việc cùng Thầy, căn phòng vừa là nơi nghỉ ngơi vừa là nơi làm việc. Căn nhà Thầy đã sống những ngày cuối đời, là nơi dừng chân sau những năm tháng bôn ba để truyền bá âm nhạc truyền thống dân tộc. Nhớ những buổi đờn ca tài tử, sinh hoạt chuyên đề… thường xuyên diễn ra nơi này. Đây có lẻ không là tâm trạng của riêng tôi – người cảm mến tài năng, kính trọng đức độ của Thầy, vì đã cống hiến tuổi trẻ, tài năng, nhiệt huyết cả một đời cho âm nhạc dân tộc.

Tất cả những kỷ niệm về Thầy, bây giờ được xếp vào ký ức đẹp, buồn, vô giá đối với tôi – người may mắn được làm việc cùng Thầy để gìn giữ và phát huy giá trị tư liệu văn hóa mà Thầy đã tạo lập, lưu trữ trong hơn 50 năm khi sống trên đất Pháp và mang về Việt Nam gần như đầy đủ.

Thầy ơi! Hãy yên nghỉ. Chúng con mỗi người một vị trí, sẽ tiếp tục thực hiện những công việc còn dỡ dang mà Thầy đã tin tưởng

VÕ THỊ XUÂN MAI

Tháng 4 năm 2016

CV. Hành chính – Lưu trữ

 

Ảnh chụp cùng Thầy nhân dịp “ra mắt trọn bộ Combo (Hồi ký, Audio, phim TVK – Người truyền lửa)” tại Nhà sách Phương Nam – Vincom Q1. Ngày 07 tháng 8 năm 2013.

Những thân hữu, môn sinh tiễn đưa hương linh Thầy về Vĩnh Kim – Tiền Giang, ngày 21/8/2015.

chặng cuối hành trình Du ký TVK