Catégorie : CHẦU VĂN

B.T.: 10 bài hát chầu văn, hầu đồng hay nhất

10 bài hát chầu văn, hầu đồng hay nhất

Quốc Huy: Khai mạc triển lãm sách ảnh Hầu đồng Việt Nam của nghệ sỹ nhiếp ảnh Nguyễn Á

Chủ Nhật, 07/01/2018 11:53  | Quốc Huy

|

(CAO) Ngày 6-1-2018, lễ khai mạc triển lãm và ra mắt sách ảnh Hầu đồng Việt Nam của nghệ sỹ nhiếp ảnh (NSNA) Nguyễn Á, diễn ra tại nhà thông tin triển lãm 45 Tràng Tiền, Hà Nội.

Tới dự buổi lễ có bà Đặng Thị Bích Liên, Thứ trưởng Bộ VH-TT và Du Lịch; ông Dương Trung Quốc, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội khoa học lịch sử Việt Nam; đại diện Ban Tuyên giáo Trung ương; Hội di sản văn hóa Việt Nam; sở VH-TT&DL Hà Nội cùng các nghệ nhân ưu tú, nghệ nhân dân gian, thủ nhang, đồng thầy, cung văn, hầu dâng…, những người đã kiên trì bảo tồn, lưu giữ những giá trị truyền thống độc đáo của dân tộc.

Các đại biểu cắt băng khai mạc triển lãm sách, ảnh

NSNA Nguyễn Á (SN 1968) là người con của đất phương Nam nhưng anh lại bén duyên với nền văn hóa nghệ thuật Hầu đồng phía Bắc “Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ”. Cùng với chiếc xe máy và hành trình hơn 2 năm, Nguyễn Á với nhiều chuyến đi dọc theo chiều dài của Tổ quốc để thực hiện dự án. Mỗi bức ảnh chụp được, anh đều cẩn thận ghi lại một cách chi tiết thời gian địa điểm, nhân vật, giá trị của các di tích đều được anh ghi lại và xây dựng thành những câu chuyện kể hấp dẫn khiến người xem bị lôi cuốn.

Nguyễn Á từng đoạt được danh hiệu NSNA xuất sắc Việt Nam (E.VAPA) và nhiều giải thưởng nhiếp ảnh trong và ngoài nước. Anh được ghi nhận là tay máy giàu nhiệt huyết với 8 cuộc triển lãm ảnh, sách cá nhân trong suốt 10 năm qua.

NSNA Nguyễn Á giao lưu với quan khách tại triển lãm sách, ảnh

Nhiều năm qua, Nguyễn Á còn gây kinh ngạc cho mọi người khi thực hiện những bộ sách ảnh đồ sộ công phu với nhiểu chủ đề khác nhau gắn liền với đời sống xã hội. Đặc biệt nhân kỷ niệm một năm “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ của người Việt” được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và chào đón năm mới 2018, từ ngày 6 đến ngày 8-1-2018, tại nhà thông tin triển lãm 45 Tràng Tiền, Hà Nội, Nguyễn Á lại một lần nữa gây bất ngờ cho người xem với triển lãm sách ảnh chủ đề “Hầu đồng Việt Nam”.

Khách tham quan triển lãm

Cuốn sách khổ 27×29, dày 423 trang với hàng trăm bức ảnh được chọn ra từ nhiều nghìn bức ảnh chụp lại những khoảnh khắc thăng hoa. Lượng ảnh nhiều là vậy, song không hề làm người xem rối trí bởi tác giả đã sắp xếp theo chủ đề, tạo ra những mẩu chuyện về nhân vật, sự kiện mà anh chứng kiến tại những nơi mà anh từng đi qua như Phủ Dầy, Đền Mẫu Đông Cuông, Đền Bắc Lệ, Phủ Tây Hồ, Điện Hòn Chén…

Triển lãm ảnh, sách lần này nhằm giới thiệu những giá trị độc đáo của tín ngưỡng truyền thống mà cha ông từ xưa đã để lại cho hậu thế. Cuốn sách, ảnh “Hầu đồng Việt Nam” không chỉ là hình ảnh tư liệu giúp mọi người hiểu về tín ngưỡng thờ Mẫu mà nó còn mang tính khoa học, là “cẩm nang” giúp cộng đồng chủ thể làm căn cứ trong các bước thực hành nghi lễ sau này.

LÊ CÔNG SƠN : Ngỡ ngàng với ảnh hầu đồng của Nguyễn Á

Ngỡ ngàng với ảnh hầu đồng của Nguyễn Á

Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Thị Nhỡ đang hầu giá /// NGUYỄN Á
Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Thị Nhỡ đang hầu giáNGUYỄN Á
Lao động nghệ thuật ròng rã trong vòng 2 năm, nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Á vừa hoàn thành bộ ảnh đẹp về Nghi lễ tín ngưỡng thờ Mẫu (Hầu đồng) với những khoảng khắc thăng hoa xuất thần….
Đối với người yêu nhiếp ảnh VN, Nguyễn Á không phải là tên tuổi xa lạ với 25 năm cầm máy. Anh nổi tiếng với nhiều bộ sưu tập ảnh: Hoàng Sa – Trường Sa, biển đảo VN, Đờn ca tài tử – Lời tự tình của dân tộc quê hương và 11 di sản văn hóa phi vật thể VN được UNESCO vinh danh, Nick Vujicic & những ngày ở VN…

Ngỡ ngàng với ảnh hầu đồng của Nguyễn Á - ảnh 1
Nhiếp ảnh gia Nguyễn Á ẢNH: NSCC
Từng triển lãm cá nhân rất nhiều lần và đoạt nhiều giải thưởng trong và ngoài nước nhưng ra Hà Nội lần này để chuẩn bị cho cuộc triển lãm ảnh và ra mắt sách Hầu đồng Việt Nam, anh lại cảm thấy vô cùng bồi hồi và xúc động. Nhiếp ảnh gia Nguyễn Á tâm sự: “Trước đây, các cụm từ như: hầu đồng, hầu bóng, lên đồng…đối với tôi thật quá mông lung. Chỉ đến khi nhiếp ảnh đưa tôi đến với những giá hầu đồng đầy sắc màu và khi âm thanh hát văn cất lên quyến rũ như mê hoặc lòng người thì tôi chợt phát hiện ra giá trị nhân văn của các giá đồng, đó chính là giá trị của những nghi lễ, hồn cốt dân tộc thông qua các nhân vật lịch sử để gởi gắm và mong muốn mọi điều tốt đẹp…”.
Bằng tấm lòng yêu kính và trân quí với hầu đồng, Nguyễn Á tạm gác mọi công việc “hái ra tiền” để dành tất cả thời gian cho Đạo Mẫu. Anh rong ruổi khắp mọi miền đất nước để thu vào ống kính những sinh hoạt hầu đồng và thần thái lẫm liệt uy nghi cùng các điệu nhảy múa rộn ràng, bay bổng…về một loại hình tín ngưỡng trong văn hóa tâm linh độc đáo của người Việt.
Ông Phạm Sanh Châu, Trợ lý Bộ trưởng Bộ Ngoại giao. Đặc phái viên của Thủ tướng vể các vấn đề UNESCO nhận xét: “Bộ ảnh Hầu đồng Việt Nam là những tác phẩm nghệ thuật nhiếp ảnh đỉnh cao, tập hợp các bức tranh đắt nhất và có hồn nhất của nhiếp ảnh gia Nguyễn Á. Nhờ tác phẩm của anh, ta thấy được sự đa dạng phong phú, giàu bản sắc và đặc biệt là những giá trị nổi bật của một di sản được UNESCO vinh danh. Các bức ảnh của anh không chỉ hun đúc thêm lòng tự hào dân tộc mà còn giúp quảng bá rộng rãi di sản này đến với bạn bè trong và ngoài nước, giúp họ hiểu rõ hơn và đầy đủ hơn về vẻ đẹp và tính chất linh thiêng của tín ngưỡng thờ mẫu”.
Được sự đồng ý của nhiếp ảnh gia Nguyễn Á, Thanh Niên xin giới thiệu một số bức ảnh trong cuốn sách ảnh đặc biệt Hầu đồng Việt Nam do NXB Thông Tấn vừa ấn hành, được chọn lọc trong hàng trăm bức ảnh chuẩn bị ra mắt công chúng thủ đô tại triển lãm Hầu đồng Việt Nam ở Nhà thông tin – triển lãm (45 Tràng Tiền, Q.Hoàn Kiếm, Hà Nội), diễn ra từ ngày 6 đến 8.1.2018.
Ngỡ ngàng với ảnh hầu đồng của Nguyễn Á - ảnh 2
Khách thập phương chiêm bái cầu phúc tại Phủ Dày (Nam Định) ẢNH: NGUYỄN Á
Ngỡ ngàng với ảnh hầu đồng của Nguyễn Á - ảnh 3
Lễ kéo chữ tại Phủ Tiên Hương (Nam Định) ẢNH: NGUYỄN Á
Ngỡ ngàng với ảnh hầu đồng của Nguyễn Á - ảnh 4
Đoàn rước trong lễ Tháp Bà
Ngỡ ngàng với ảnh hầu đồng của Nguyễn Á - ảnh 5
Tráng bóng Thánh mẫu về ẢNH: NGUYỄN Á
Ngỡ ngàng với ảnh hầu đồng của Nguyễn Á - ảnh 6
Nghệ nhân dân gian Hoàng Trọng Kha (Hà Nội) 95 tuổi đang biểu diễn
Ngỡ ngàng với ảnh hầu đồng của Nguyễn Á - ảnh 7
Nghệ nhân dân gian Bùi Văn Kiên
Ngỡ ngàng với ảnh hầu đồng của Nguyễn Á - ảnh 8
Thanh đồng Huỳnh Minh Chiến hầu giá chầu đệ nhị (Yên Bái)
Ngỡ ngàng với ảnh hầu đồng của Nguyễn Á - ảnh 9
Cung nghinh thánh giá
Ngỡ ngàng với ảnh hầu đồng của Nguyễn Á - ảnh 10
Thanh đồng Trịnh Thị Kim Ngà (Đà Nẵng)
Ngỡ ngàng với ảnh hầu đồng của Nguyễn Á - ảnh 11
Một chuyên gia nghiên cứu về di sản say mê chụp ảnh về Hầu đồng Việt Nam ẢNH: NGUYỄN Á
Ngỡ ngàng với ảnh hầu đồng của Nguyễn Á - ảnh 12
Nghệ nhân dân gian Nguyễn Thị Chung đang hầu Gía đức Đệ tam Trần triều (Hải Dương) ẢNH: NGUYỄN Á

Lê Công Sơn

https://thanhnien.vn/van-hoa/ngo-ngang-voi-anh-hau-dong-cua-nguyen-a-920452.html

HÒA BÌNH : Ra mắt sách « Hầu đồng Việt Nam » của Nguyễn Á

06/01/2018 22:26

Nhiếp ảnh gia Nguyễn Á lặn lội theo bước chân các nghệ nhân ưu tú, nghệ nhân dân gian về rất nhiều vùng quê, tham dự những nghi lễ hầu đồng được tái hiện sống động

Ngày 6-1, nhiếp ảnh gia Nguyễn Á vừa ra mắt độc giả cuốn sách ảnh « Hầu đồng Việt Nam » tại Nhà Thông tin và Triển lãm 45 Hàng Bài, TP Hà Nội.

Cuốn sách ảnh song ngữ 424 trang do NXB Thông Tấn ấn hành, là những hình ảnh ghi lại từ các lần quan sát và trải nghiệm thực hành tín ngưỡng hầu đồng Việt Nam. Phủ Tiên Hương (xã Tiên Hương, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định) lộng lẫy trong đêm rước đuốc, phủ Vân Cát (xã Kim Thái, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định), Nguyệt Du cung… là những địa danh nổi tiếng trong quần thể di tích Phủ Giầy mà cứ mỗi độ Xuân về nườm nượp người trẩy hội. Đền Sòng Sơn (phường Bắc Sơn, thị xã Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa), đền Phố Cát (huyện Thạch Thành, Thanh Hóa), đền Kiếp Bạc – Côn Sơn (Hải Dương), phủ Phúc Sinh Trường (Thái Bình… cũng là những nơi ghi dấu ấn thờ Mẫu Liễu Hạnh – một trong tứ bất tử của tín ngưỡng Việt từ thời xa xưa.

Ra mắt sách Hầu đồng Việt Nam của Nguyễn Á - Ảnh 1.

Ảnh bìa cuốn sách « Hầu đồng » của nhiếp ảnh gia Nguyễn Á

Nhắc đến tín ngưỡng thờ Mẫu, hầu như ai cũng từng biết tới phủ Tây Hồ (phường Quảng An, quận Tây Hồ, TP Hà Nội). Không chỉ được coi là một trong những chốn linh thiêng, phủ Tây Hồ nằm sát bên bờ hồ Tây sóng nước mênh mang, gợi hứng thi ca nhạc họa cho không biết bao nhiêu văn nhân thi sĩ, nên ngày rằm mùng một người dân tứ xứ nườm nượp chen chân viếng cảnh nơi đây. Phủ Tây Hồ cũng là nơi thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu điển hình với các nghi lễ cung thỉnh, lễ rước được tái hiện mang đậm dấu ấn văn hóa Việt.

Nhiếp ảnh gia Nguyễn Á lặn lội theo bước chân Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Thị Nhỡ, Nghệ nhân Dân gian Phạm Thiện Kiểm, Nguyễn Thị Chung, Nguyễn Thị Kim Thanh, Nguyễn Tiến Nghĩa, Đặng Thị Mát, Phạm Thị Đoan Trang… về rất nhiều vùng quê, tham dự những nghi lễ hầu đồng được tái hiện sống động. Mấy trăm trang chứa cả ngàn bức ảnh cho thấy hầu đồng được công chúng yêu thích không chỉ bởi yếu tố tâm linh mà còn vì nét đẹp văn hóa dân gian này đã hòa quyện được cả lễ – nhạc – y – quan.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam từng phát biểu trong lễ đón nhận bằng ghi danh « Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu tam phủ của người Việt » là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại hồi tháng 4-2017: « Thêm một di sản văn hóa vô giá mà cha ông ta đã sáng tạo, bồi đắp, gìn giữ, trao truyền lại cho cháu con bằng trí lực, mồ hôi và cả máu xương được vinh danh, được cam kết sẽ tiếp tục tỏa sáng trong dòng chảy của nhân loại… Thật khó có thể tìm thấy một sự phối kết nhuần nhuyễn giữa những yếu tố văn hóa nghệ thuật như trang phục, âm nhạc, diễn xướng… với những triết lý, quy tắc tín ngưỡng, tôn giáo… và những điều bình dị trong cuộc sống thường nhật để thể hiện một cách sống động quan niệm rất nhân văn về thiên nhiên, lịch sử, văn hóa, bản sắc tộc người như trong tín ngưỡng thờ Mẫu tam phủ… ».

HÒA BÌNH

Người hùng tí hon 2| tập 8: Thị Mầu Tú Thanh khiến Đại Nghĩa phải sửng sốt

Người hùng tí hon 2| tập 8: Thị Mầu Tú Thanh khiến Đại Nghĩa phải sửng sốt

Ajoutée le 10 sept. 2016

Người hùng tí hon tập 8, Thị Mầu Tú Thanh khiến Đại Nghĩa phải sửng sốt với cách diễn xuất thần.

Người hùng tí hon tập 8 phát sóng vào lúc 19h ngày 10/09/2016 trên kênh HTV7.

Người hùng tí hon là chương trình tìm kiếm tài năng dành cho trẻ em từ 4 -13 tuổi trong các lĩnh vực ca hát, khiêu vũ và biểu diễn tài năng nhằm đánh thức khả năng tiềm ẩn bên trong những Người hùng tí hon.

Nhấn subscribe để theo dõi kênh và các video clip nóng nhất tại địa chỉ: http://www.youtube.com/Nguoihungtihon…

Hoặc theo dõi tại Fanpage:
https://www.facebook.com/NguoiHungTiHon/

Practices related to the Việt beliefs in the Mother Goddesses of Three Realms

Practices related to the Việt beliefs in the Mother Goddesses of Three Realms

Ajoutée le 1 déc. 2016

UNESCO: Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity – 2016
URL: http://www.unesco.org/culture/ich/RL/…
Description: To meet spiritual needs, everyday wishes and gain help in achieving good health and success communities in Viet Nam worship the Mother Goddesses of Three Realms: heaven, water, and mountains and forests. This includes the Mother of the World Liễu Hạnh and other heroic spirits. The tradition involves daily worship, ceremonies, rituals and festivals. Transmitted by bearers such as temple priests, the activities provide a basis for social relations connecting the community and maintaining an aspect of its cultural heritage.
Country(ies): Viet Nam
© Viet Nam National Institute of Culture and Arts Studies, 2014
Duration: 00:10:02 – Support: DVD (0106400004)

THANH HIỆP : Tìm lại chuẩn mực hát chầu văn

04/01/2016 22:17

Nhiều người đổ xô đi học hát chầu văn theo trào lưu vì kiếm được nhiều tiền. Tuy nhiên, lề lối cổ xưa, chuẩn mực của không gian hát chầu văn hay niêm luật, thể điệu của ông cha truyền lại đã không còn

Ngày 5-1, nhiều nhà nghiên cứu văn hóa nghệ thuật trên thế giới sẽ có mặt tại TP Nam Định tham dự hội nghị bàn tròn về việc lập hồ sơ trình Tổ chức UNESCO công nhận “Đạo Mẫu, lên đồng và chầu văn” là di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc đại diện của nhân loại. Tuy nhiên, thực trạng biến tướng của hát chầu văn đang là điều mà nhiều nhà nghiên cứu lo ngại.

Nhuốm màu mê tín

GS-TS Trần Quang Hải (Pháp), một trong những nhà nghiên cứu văn hóa nghệ thuật hàng đầu thế giới, nhìn nhận: “Sự biến tướng này ảnh hưởng đến nhận thức của giới trẻ: xem chầu văn, lên đồng là hoạt động buôn thần bán thánh, mê tín dị đoan. Vì thế, cần phải chấn chỉnh ngay thực trạng này”.

Theo GS-TS Hải, không phải ngẫu nhiên mà Việt Nam đưa nghệ thuật hát chầu văn lên hàng đầu trong năm 2016 với hàng loạt sự kiện hội nghị, hội thảo, tổ chức nghiên cứu, khảo sát để sớm hoàn tất hồ sơ trình UNESCO, trước cả nghệ thuật hát then, bài chòi. Bởi lẽ, loại hình nghệ thuật dân tộc này đang phát triển mạnh mẽ. Hiện nay, theo khảo sát của các nhà nghiên cứu, nước ta có hơn 1.000 người hát chầu văn, người cao tuổi nhất là 93, ít tuổi nhất là 16.

“Cái dễ của người hát chầu văn hiện tại là nhiều lời hát Hán – Nôm đã được dịch sang quốc ngữ. Các phần biểu diễn của cung văn được đưa lên internet rất nhiều và việc học trở nên thuận lợi hơn bao giờ hết. Thế là người người đổ xô đi học hát chầu văn theo trào lưu vì kiếm được nhiều tiền nhưng lề lối cổ xưa, chuẩn mực của không gian hát chầu văn, những niêm luật, thể điệu của ông cha truyền lại đã không còn” – GS-TS Trần Quang Hải lo ngại.

 

NSƯT Văn Tỵ và các cung văn thể hiện những thể điệu hát chầu văn Ảnh: CUNG HƯNG
NSƯT Văn Tỵ và các cung văn thể hiện những thể điệu hát chầu văn Ảnh: CUNG HƯNG

 

Ông Hải cho rằng nhiều cung văn trẻ đa phần không biết ngũ cung, không biết “up”, “chênh” (những làn điệu hát văn cổ) mà chỉ thuộc lối “xá” đơn giản là đã hành nghề ở các điện, phủ, cốt sao được nhiều bà đồng yêu quý, ban lộc. Hiện nay, giá một cỗ chầu văn hơn 100 triệu đồng, chưa kể vàng mã đốt phung phí. Những người tham gia cúng cỗ chầu văn thì đem tiền, vàng, ngoại tệ để đổi lấy lời phán truyền hết sức mê tín dị đoan.

Hơn nữa, theo nghệ nhân Văn Tỵ, việc biến tấu hát chầu văn theo kiểu dùng ngôn từ “rẻ tiền” đang có xu hướng gia tăng, chẳng hạn: “Họ Trần ơi, đừng ngại chớ lo, ván này mà hầu mất một thì cuối năm ăn lộc mười”. Tất cả đã làm giảm đi vẻ đẹp vốn có của hát chầu văn.

Đừng để biến tướng thêm

Theo GS-TS Ngô Đức Thịnh (Trung tâm Nghiên cứu bảo tồn văn hóa tín ngưỡng Việt Nam), bằng cách sử dụng âm nhạc mang tính tâm linh với lời văn trau chuốt, nghiêm trang, chầu văn được coi là hình thức ca hát mang ý nghĩa chầu thánh. Hát chầu văn có xuất xứ ở vùng đồng bằng Bắc Bộ. Thời kỳ thịnh vượng nhất của hát chầu văn là cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX. Vào thời kỳ này, thường có các cuộc thi để chọn người hát cung văn.

Từ năm 1954, hát chầu văn dần dần mai một vì hầu đồng bị cấm do bị coi là mê tín dị đoan. Đến đầu những năm 1990, hát chầu văn lại có cơ hội phát triển. Các trung tâm hát chầu văn là Nam Định và một số vùng quanh Hà Nội.

“Hiểu sai mục đích, làm lệch đi giá trị đẹp mang tính nhân văn sâu sắc của nghệ thuật này tức là chúng ta làm giảm đi giá trị của hát chầu văn” – GS-TS Ngô Đức Thịnh nhận xét.

Cách đây 2 năm, tại TP Nam Định và huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định, Trung tâm Nghiên cứu Bảo tồn văn hóa tín ngưỡng Việt Nam – Hội Di sản văn hóa Việt Nam, Chi hội Folklore châu Á phối hợp với Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch tỉnh Nam Định đã tổ chức hội thảo khoa học quốc tế “Văn hóa thờ Nữ thần (Mẫu) ở Việt Nam và châu Á – Bản sắc và giá trị”. Hội thảo nhằm tôn vinh giá trị của Đạo Mẫu, lên đồng và chầu văn – di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc của Việt Nam; thực hiện chủ trương của nhà nước về việc lập hồ sơ trình UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Đồng thời, đây là cơ sở khoa học để tăng cường quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa quần thể kiến trúc Phủ Dầy cùng với tín ngưỡng thờ Mẫu, bảo tồn nghi lễ chầu văn và hát chầu văn của người Việt ở Nam Định.

Theo GS-TS Trần Quang Hải, từ cơ sở khoa học của hội thảo lần này, các chuyên gia nghiên cứu văn hóa thế giới sẽ trao đổi xung quanh vấn đề lập hồ sơ khoa học “Nghi lễ chầu văn của người Việt ở Nam Định” vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; đề nghị UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. “Theo tôi, trước hết, căn cứ vào lịch sử của tín ngưỡng Tứ phủ thì hát chầu là thể loại hình thành sớm hơn các thể loại dân ca khác” – ông cho biết.

Xuất phát từ hình thức diễn xướng dân gian trong các lễ hội, nghệ thuật chầu văn ra đời gắn liền với nghi thức tụng ca công đức của Thánh Mẫu (Liễu Hạnh) và Đức Thánh Cha (Trần Hưng Đạo). Không gian của nghệ thuật chầu văn cổ truyền là ở các đền, phủ, miếu thường kết hợp với hầu bóng. Người xưa quan niệm đó là phương thức hữu hiệu để mọi người có thể giao tiếp với Mẫu, với chư vị linh thần nhằm bày tỏ lòng biết ơn và hướng thiện. Đặc biệt, các Mẫu Tứ phủ (Mẫu Thượng Thiên, Mẫu Địa, Mẫu Nhạc, Mẫu Thoải) là biểu tượng của tín ngưỡng dân gian trong tâm thức cộng đồng dân tộc.

 

Giúp thế hệ trẻ hiểu rõ hơn

Trong cuộc sống đương đại, việc đưa nghệ thuật dân tộc nói chung, hát chầu văn nói riêng, vào học đường và có giáo trình giảng dạy, phân tích sẽ giúp thế hệ trẻ hiểu rõ hơn về bộ môn nghệ thuật này. “Theo tôi, nước ta có nhiều di sản văn hóa. Vì thế, phải tập trung lại thành giáo trình giảng dạy ở các cấp học để thế hệ trẻ biết rõ hơn về các di sản văn hóa của dân tộc, nhất là di sản đã được thế giới công nhận, từ đó góp sức bảo tồn, gìn giữ và phát huy” – GS-TS Trần Quang Hải nhấn mạnh.

THANH HIỆP

http://nld.com.vn/van-hoa-van-nghe/tim-lai-chuan-muc-hat-chau-van-2016010421515438.htm

 

 

 

Thanh Hiệp

Danses de possession des quatre palais – Vietnam (VF)

Danses de possession des quatre palais – Vietnam (VF)

Ajoutée le 20 déc. 2016

À Hanoï, capitale du Vietnam, des cérémonies de possession, accomplies presque quotidiennement, ont pour objet de mettre en communication des humains avec les esprits du panthéon des Quatre Palais. Comme dans tout phénomène de possession, cette relation s’exprime par le biais d’un médium dont les gestes, les danses et les rares paroles sont considérés comme vecteurs des entités du panthéon. Les danses, au même titre que l’habillage ou la redistribution d’offrandes et de billets de banque, apparaissent comme une négociation destinée à gagner les faveurs des esprits pour en tirer santé, bonheur et prospérité. La musique anime l’intégralité du rituel. Quant aux chants, ils racontent les légendes des esprits censés se manifester.
© Claire Chauvet 2012

Những bài hát văn hay nhất của Thanh Ngoan – Khắc Tư

Những bài hát văn hay nhất của Thanh Ngoan – Khắc Tư

Ajoutée le 25 janv. 2016

Những bài hát văn hay nhất của Thanh Ngoan – Khắc Tư
***Hãy ĐĂNG KÝ kênh để theo dõi những album mới nhất!
***Đăng ký Dân Ca Việt Nam: https://goo.gl/s892r7
Tuyển Tập Hay Nhất của các ca sĩ:
♫ Tuyển tập thơ Đinh Văn Sùng https://youtu.be/52vqrOrkvfY
♫ Tuyển tập chèo Phương Mây https://youtu.be/D7fTgVyqv84
♫ Tuyển tập chèo Thanh Hoài https://youtu.be/IBIcipwMYtM
♫ Tuyển tập Dân ca hay nhất https://goo.gl/YLv1BX
—————————————-­——————-
Các bạn có thể chọn bài trực tiếp trên video hoặc chọn thời gian dưới list bài hát sau:
00:01 Thỉnh Mẫu và Quan Đệ Nhất
09:56 Chầu Đệ Nhị
26:31 Bà Chúa Thác
34:32 Chầu Lục
42:20 Ông Hoàng Bảy
54:18 Ông Hoàng Mười
01:06:26 Cô Chín
01:16:43 Cô Bé

PETER PHÓ : MỘT CUỘC HẦU ĐỒNG.

MỘT CUỘC HẦU ĐỒNG.

Nhân “Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” đã chính thức được UNESCO ghi danh tại Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào hồi 21h15 (giờ Việt Nam) ngày 1. 12. 2016, Soi xin post lại một bài viết của tác giả Peter Phó.


Vũ Thanh Nghị, “Cô Bơ Chèo Thuyền” . Sơn dầu

Mụ gặp tôi ở quán cà phê, gọi ” Em Peter ” ngọt sớt, nhưng khi biết tuổi thật của tôi hơn mụ đến 10 cái xuân thu thì mụ giật mình đánh thót.

Mụ, người đàn bà phố cổ, cũng may được trên cho ăn lộc thánh nên giàu có sung túc.

Mụ nói, mụ căn cao số nặng nên đã là thanh đồng từ vài năm trước, trong lúc bất động sản Hà Nội đang trên đà cao trào. Có lẽ mụ là một thanh đồng khác biệt với đa số thanh đồng khác, bởi mụ giàu sụ, lại buôn to bán nhớn, mụ cần có quan hệ, cần ngoại giao. Nên lâu lâu, hứng lên mụ lại mở một giá hầu, một là để trả nợ tứ phủ, hai là nhân cơ hội trong lúc mụ hầu, mụ đưa phong bì cám ơn các đối tượng cho tiện. Theo ý mụ: Lúc hầu mình chẳng biết cái đếch gì hết, các thần các thánh, các cô các cậu nhập vào mình, hành vi lúc đó cứ diễn ra tự nhiên, tỉnh lại không biết điều gì đã xảy ra.

Hôm ấy, tôi được may mắn đi theo đoàn hầu của mụ lên đến tận đền Bắc Lệ (Hữu Lũng- Lạng Sơn) để xem mụ hầu và trả nợ tứ phủ. Trong đoàn, có các doanh nhân Hà Thành, có các phu nhân của một vài vị quan chức có máu mặt, cùng một đoàn tháp tùng hoành tráng, toàn xe BMW và Mercedes, trong đó một con Rolls-Royce do thằng Hùng đệ tử mụ lái chở riêng mụ và thầy Vượng Râu chuyên phụ trách tán đàn, hát văn phối nhạc cho lễ hầu của mụ.


Vũ Thanh Nghị, “Chúa Thác Bờ”, sơn dầu

Mụ đem theo một xe tải vàng mã, ngựa giấy, hình nhân các kiểu, hoa thơm cỏ ngọt đầy ăm ắp, từng mâm, từng mâm đầy ụ.

Điều khác người, mụ còn đem theo vô số đồ trang sức bằng vàng, kim cương, ngọc ngà thứ thiệt để làm hành trang trong khi hầu các cô các cậu. Một tay giúp việc lực lưỡng giữ một cái hộp nhiều ngăn như một chiếc tủ nhỏ, mỗi ngăn là một bộ trang sức. Khi mở ra, sáng chóe, làm người xung quanh hoa cả mắt, còn tôi thì sững sờ như đang trong cuộc tham gia một hội chợ trang sức tầm cỡ của các đại gia vùng Dubai.

Bàn thờ được trang hoàng lộng lẫy, đèn nến sáng trưng, đồ lễ sắp xếp ngồn ngộn, ngựa giấy, hình nhân, vàng mã xếp từng tầng từng lớp đầy ắp, rực rỡ, uy nghi. Mụ son phấn lòe loẹt, quần áo tỏa mùi thơm ngào ngạt của nước hoa Chanel N°5. Khi đã sẵn sàng, mụ yên vị nhắm mắt khoan thai ngồi khoanh chân giữa chiếu. Xung quanh mụ, bốn chàng trai bốn góc, nghe nói là tứ trụ triều đình, bốn tay này sẽ hướng dẫn và hỗ trợ, hầu hạ mụ trong suốt cả buổi hầu. Một chàng trẻ trung, đẹp trai trắng trẻo, đeo một bông hoa tai bên tai trái, khuôn mặt khôi ngô dễ thương, nhưng nói năng ỏn ẻn kiểu đồng tính. Một chàng đen lũi, khuôn mặt chỉ nhìn thấy hai con mắt sáng như mắt mèo. Một chàng to nhớn, vai u thịt bắp, săm trổ đầy cả hai cánh tay, trông như một tên xã hội đen bên Nhật. Còn một chàng thư sinh, gầy dong dỏng, dáng đi nhẹ như sóc, nói năng thủ thỉ như mèo hen.

Bốn phụ tá mỗi người một việc, người gấp sẵn trang phục, người soạn lại đồ trang sức, người phe phẩy cái quạt cho chủ nhân và người kia đang thoa son trát phấn lên mặt bà chúa.
Ngồi bên ngoài vòng, hai bên cung văn , nhạc công tấu nhạc cùng ban phụ họa hát theo. Tiếng hát văn lanh lảnh của vị thầy hát văn “number 1″ ở Hà Thành là Mr. Vượng Râu đã cất lên, nó vút cao và bay lượn trong khoảng không gian hẹp của vòm đền, lờn vờn trên thân vài con trăn tinh đang quận tròn trên đỉnh ban thờ rồi bay ra ngoài đến với cõi hư vô.


Vũ Thanh Nghị, “Cô Bơ”, sơn dầu

Tiếng đàn, tiếng sáo rập rờn, khi xa khi gần, khi xuống thấp, khi vút cao. Thật là:

Chốn cung tiên mây lồng ánh nguyệt; Cảnh bầu trời gió quyện hương bay
Cửu trùng tọa chín tầng mây; Thiên Tiên Đệ Nhất ngự rày trung cung

Sau khi đã chuẩn bị xong, bắt đầu bước vào màn hầu đặc sắc của một thanh đồng giàu sụ đất Hà Thành

Mụ cung kính quỳ gối thỉnh Tam Tòa Quốc Mẫu, sau đấy lần lượt mụ hầu các giá: Ngũ quan – từ đệ nhất đến đệ ngũ, quan lớn tuần tranh, mười một giá chầu, từ chầu bà đệ nhất đến chầu bà Bắc Lệ, phủ quan hoàng. Mụ kiên nhẫn múa may dặn bảo các đệ tử, dân thường đang xúm quanh xem hầu. Mỗi một giá là một lần thay đồ, thay trang sức, nhiều lúc thấy mụ hơi xót xa cau mày bởi sự thu xếp cẩu thả đồ trang sức của tay phụ việc to đầu to xác nhưng ngu như lợn.


Vũ Thanh Nghị, “Chầu Bà”, sơn dầu

Kiên nhẫn mãi, mới đến giá hầu ông Hoàng Bơ, Hoàng Bảy, Hoàng Mười. Đến giá ông Hoàng Bảy, mụ áo giáp chỉnh tề, uy phong lẫm liệt, mụ dương oai diễu võ, hét lớn: Ta về đây, dạy bảo cho các con các cháu, các ngươi phải nghe lời Hoàng…

Tiếng nhạc vi vu trong trẻo cùng lời văn nghe đậm sắc dân gian:

Hoàng nhắn ai lên đất Bảo Hà
Nếm mùi phong nguyệt í i ì i
Đó là tiên cảnh thần tiên
Xáng ô xáng ô lưu phàm
Ố tiên thần tiên trên Bảo Hà…


Vũ Thanh Nghị, “Ông Hoàng Bảy”

Ông (mụ) múa gươm, dậm chân, chỉa mũi kiếm ra đống hình nhân để khai quang cho lũ súc sinh và hình nhân, sau đó ông (mụ) ngồi xuống nhấm trà Ô long, uống rượu,nghe cung văn hát hầu:

Cỏ cùng cây đua chen hoa lá í i ì i
Ố ngần lần ngần hoa đào năm ngoái
Mười phần còn kém ông xa
Xáng ô xáng ô lưu phàm
Ố xang còn kém xa ông mười phần…

Ông (mụ) thanh thản vuốt râu khen ngợi, cầm một xấp bạc lẻ, ông (mụ) tung hê cho đệ tử chúng sinh, mọi người ồ lên tranh nhau nhặt những đồng tiền lã tã rơi…

Rồi, đây mới là màn đặc sắc, mụ giở trong cái túi Hermes một tập phong bì gói sẵn, đề tên sẵn, phân phát cho mọi người. Đầu tiên, mụ đưa cho các phu nhân cao cấp trước, rồi bạn bè, đệ tử. Có một chi tiết rất đáng tiếc cho mụ, mụ đưa nhầm phong bì của người này cho người khác, mụ lại bật ra tiếng người trần thay cho giọng ông Hoàng Bảy: “Ối, chị đưa lại cho em, đây mới là của chị , xin lỗi…” Tôi nghe mà hoảng hồn cho mụ, sao lại diễn nhầm một cách tệ hại. Đưa hết phong bì, mụ lại nghiễm nhiên trở thành Ông Bảy, phe phẩy quạt, lim dim đôi mắt…


Vũ Thanh Nghị, “Ông Hoàng Bảy”

Sang hầu Ông Hoàng, vì mụ có dặn tôi trước, nên tôi cũng diễn theo, lom khom cầm cái đĩa để 10 tờ 500 ngàn lê gối đến gần mụ: “Con lạy ông ạ, con xin ông ban cho con nhiều tiền nhiều bạc, làm ăn phát đạt…” Nói đến đây, thấy mụ nhìn tôi cười huyền bí, tôi chột dạ: “Mịa cái mụ này, chơi mình hay sao?”. Nhưng mụ định lại thần: “Họ Phó kia, ta ban cho ngươi phúc lộc mãn đường, buôn may bán đắt, lộc lá đầy mình…”. Tôi gật đầu lia lịa: “Dạ, con xin ông, dạ con lạy ông ạ”.

Sau đấy đến các giá của cô Bơ, cô Chín, cô Bé rồi cô Đôi Thượng Ngàn:

Ngọc điện chốn kim môn, cô ra vào ngọc điện chốn kim môn
Danh thơm ngoài cõi tiếng đồn trong í i cung.
Xinh thay một thú cô Đôi ngàn
Bầu trời cảnh phật í i ì í i phong quang bốn mùa
Trên bát ngát trăm hoa đua nở
Dưới cảnh bầy cầm thú đua chơi i ì í a ới a à ới a a…


Vũ Thanh Nghị, “Cô Chín”

Giá này trông mụ đẹp rạng ngời, mụ mặc áo dân tộc, vấn tóc choàng khăn trông đẹp khác thường, quả là:

Gió đông phong hây hây xạ nức; Bộ tiên nàng chầu chực hôm mai
Dập dìu nơi chốn trang đài; Chính cung Mẫu ngự trong ngoài sửa sang

Mụ múa rất dẻo, trên tay cắm hai ngọn nến, bước đi nhịp nhàng khoan thai, mắt mụ đưa đẩy nhìn tôi trông rất đa tình…


Vũ Thanh Nghị, “Cô Bé”

Sau khi chứng kiến đến giá cuối cùng thì trời đã về khuya…

Xe loan thánh giá hồi cung…

Bọn người lại kéo nhau lên xe thẳng về Hà Thành… Mụ lại trở về mụ, con mẹ buôn giàu sụ đất kinh thành. Mụ cho thầy Vượng đi xe khác, kéo tôi và con Thu phụ tá ngồi cùng xe. Lên xe, mụ lim dim đôi mắt nghỉ ngơi, bỗng mụ nghĩ đến một chuyện “vặt”, mụ liền quay sang nói với con Thu: “Mai bảo thằng Tuy gửi trả tao 15 tỉ, quá hạn đến một tuần rồi đấy! Mẹ, thấy mình dễ, cứ lợi dụng…”

Tôi nghe choáng luôn, những bóng cây bên đường hun hút lướt qua, tôi thấy mình nhỏ bé như bị tống trôi theo suối mơ…

*

Nguồn: Từ Fb của Peter Phó

Lyhong Tuan 18:42 Ngày 04 tháng 12 năm 2016

Sau những Di sản văn hóa phi vật thể của Việt Nam được UNESCO vinh danh như Nhã nhạc cung đình Huế, Dân ca quan họ Bắc Ninh, Ca trù, Hát Xoan, Đờn ca tài tử Nam bộ, Không gian văn hóa cồng chiêng, Ví giặm Nghệ Tĩnh, Hội Gióng…, nay đến Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của Tín ngưỡng thờ Mẫu (còn gọi là Đạo Mẫu).

Tín ngưỡng thờ Mẫu (Tam phủ, Tứ phủ) trong dân gian Việt Nam đã có từ thời xa xưa do ảnh hưởng Mẫu hệ, bắt nguồn từ tục thờ nữ thần. Ngày xưa những hiện tượng thời tiết trong thiên nhiên như mây, mưa, sấm, chớp đã được thần thánh hóa trong hóa thân của nữ thần (Pháp vân, Pháp vũ, Pháp lôi, Pháp điện – Tứ pháp). Kết hợp với Đạo giáo du nhập từ Trung Hoa, tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam là mô hình hóa vũ trụ quan của người Việt, là một không gian thể hiện thứ bậc của của các nữ thần cai quản:

– Thánh mẫu Thượng Thiên: cai quản trời, chủ tể của mây, mưa, sấm chớp (trng phục màu đỏ).

– Thánh mẫu Thoải (Thủy): cai quản thủy phủ (trang phục màu trắng).

– Thánh mẫu Thượng Ngàn: cai quản rừng núi (trng phục màu lam).

Ba vị Thánh mẫu trên là hệ thống Tam phủ hay còn gọi là Tam tòa Thánh mẫu. Sau này người Việt sáng tạo thêm Thánh mẫu Địa phủ (Tứ phủ) (trang phục màu vàng).

Dưới bốn Thánh mẫu kể trên còn có những quan thừa hành, các thánh bà, ông hoàng, các cô, cậu, quan Ngũ hổ, cuối cùng là ông Lốt (rắn).

Không gian thờ Mẫu là các đền, phủ, miếu, điện…

Ở nước ta, tín ngưỡng thờ Mẫu không thể thiếu nghi thức lên đồng, còn được gọi là hầu đồng, hầu bóng, đồng bóng… Đây là một nghi thức trong tín ngưỡng dân gian của nhiều dân tộc. Lên đồng, là hình thức giao tiếp với thần linh thông qua các ông đồng, bà đồng. Khi thần linh nhập vào đồng, lúc đó các ông đồng, bà đồng là các vị thần linh, có thể chữa lành bệnh, ban phúc, trừ tà ma, cứu khổ, ban lộc cho các con nhang đệ tử.

Trong một buổi hầu đồng, khi một vị thánh nhập vào đồng (thánh giáng) là bắt đầu một « giá đồng », có tất cả 36 giá đồng tương ứng với 36 vị thánh (thực tế có đến 72 giá đồng). Mỗi giá đồng sẽ có một bộ trang phục riêng của thánh, đi kèm theo là khăn hầu, cờ quạt, đồ hầu… Khi thánh xuất (thánh thăng), trong bài hát của cung văn là « thánh giá hồi cung », là hết một giá đồng.

Người đứng giá đồng gọi chung là thanh đồng, thanh đồng là nam giới được gọi là Cậu, Quan, Ông… nữ giới được gọi là Cô, Bà…

Trong hầu đồng, không thể thiếu « hát văn » (chầu văn) do các « cung văn » đảm nhiệm. Sau khi thánh giáng, thanh đồng đã xong màn múa của thánh, nhiệm vụ của cung văn là vừa đàn, vừa hát, hoặc ngâm các bài thơ cổ kể về sự tích, lai lịch của thánh đang giáng. Cung văn hát, ngâm thơ hay thánh thường biểu thị sự hài lòng bằng cách thưởng tiền, lộc cho cung văn.

Hầu đồng rất tốn kém, bởi người hầu đồng phải sắm sửa quần áo, các vật dụng đi kèm theo một giá đồng, ngoài ra còn phải biện lễ vật đi kèm, ban phát lộc cho chúng sanh…

Trên đây là một vài nét cơ bản về hầu đồng (Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ), vừa được UNESCO công nhận là « Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại ».

Ghi chép để chúng ta có thể hiểu rõ hơn về loại hình tín ngưỡng dân gian này, ở đây không nhằm mục đích tuyên dương hay phê phán.

Tham khảo:

– Lên đồng – hành trình của Thần linh và Thân phận, Ngô Đức Thịnh, NXB Trẻ-2007.

– Nghi lễ thờ Mẫu, Thuận Phước, NXB Thời Đại-2011.

– Hát Chầu văn, Bùi Đình Thảo – Nguyễn Quang Hải, NXB Hội Nhà Văn-2012.

– Tôn giáo trong văn hóa Việt Nam, PGS. TS Nguyễn Hồng Dương, NXB Văn hóa-Thông Tin-2013.

http://www.photphet.info/2016/12/mot-cuoc-hau-ong.html#.WEfzyR1T_qY.facebook