Catégorie : CẢI LƯƠNG

Ca Sỹ Hải Ngoại Mừng Lễ Giỗ Tổ Sân Khấu Thành Kính, Hoành Tráng, Trang Nghiêm Trong Mùa Covid

Ca Sỹ Hải Ngoại Mừng Lễ Giỗ Tổ Sân Khấu Thành Kính, Hoành Tráng, Trang Nghiêm Trong Mùa Covid

3,364 views•Sep 29, 2020 2084ShareSaveNghệ Sĩ Ngọc Huyền Official 187K subscribers ▶ Ủng hộ Ngọc Huyền bằng cách ĐĂNG KÝ kênh tại đây: http://bit.ly/Đăng_Ký_Kênh_Ngọc_Huyền ▶ Theo dõi thông tin và hình ảnh mới nhất của nghệ sĩ Ngọc Huyền tại Fanpage: https://www.facebook.com/nghesingochuyen

THANH HIỆP : »Ngày hội thầy đờn »: Giữ hồn cốt cải lương, ĐCTT

« Ngày hội thầy đờn »: Giữ hồn cốt cải lương, ĐCTT

05-03-2020 – 10:53 AM |

« Ngày hội thầy đờn » là cuộc phô diễn của đội ngũ cầm đờn và các nhà chuyên môn với nỗ lực tìm giải pháp bảo tồn, phát triển cải lương và đờn ca tài tử Nam Bộ

Trước yêu cầu cấp bách giải quyết những khó khăn của hoạt động đàn ca tài tử (ĐCTT) và cải lương, « Ngày hội thầy đờn » được kích hoạt.

Bắt đầu từ chủ nhật 8-3, HTV sẽ phối hợp với Nhà Văn hóa Thanh Niên tổ chức tọa đàm « Ngày hội thầy đờn », sau đó vào mỗi chiều chủ nhật sẽ có các buổi thảo luận chuyên đề, với sự tham gia của khán giả và các thầy đờn. Ba đợt gala « Ngày hội thầy đờn » sẽ được tổ chức chào mừng các ngày lễ lớn: 30-4, 1-5 và ngày truyền thống sân khấu Việt Nam (12-8 âm lịch).

Điều cốt lõi mà « Ngày hội thầy đờn » hướng tới là nhìn thẳng vào thực trạng đời sống của ĐCTT Nam Bộ. Không ít CLB loại hình này hoạt động cầm chừng do thiếu kinh phí, phương tiện và cả nghệ nhân lành nghề. Những thành viên nòng cốt phong trào ngày càng cao tuổi, sức khỏe giảm dần, trong khi lớp trẻ chưa am hiểu và yêu thích bộ môn này nhiều.

Đạo diễn Thành Bỉ, người có sáng kiến tổ chức chương trình « Ngày hội thầy đờn » tại Nhà Văn hóa Thanh Niên, cho rằng: « Vai trò của thầy đờn từ không gian ĐCTT Nam Bộ đến sàn diễn cải lương cần phải được đặt đúng vị trí. Hóa giải những trăn trở này, rất cần người trong cuộc ngồi lại, tìm ra câu trả lời và hoạch định những việc cần làm ngay trước khi đưa ĐCTT Nam Bộ và cải lương đi vào đời sống văn hóa, biến món ăn đặc sản này thành một điểm đến thú vị cho du khách và cho hệ sinh thái văn hóa tại TP HCM ».

Ngày hội thầy đờn: Giữ hồn cốt cải lương, ĐCTT - Ảnh 1.

Các nghệ nhân đờn ca tài tử Nam Bộ trình diễn trong chương trình “100 năm nguồn cội” được tổ chức tại Nhà hát Bến Thành (TP HCM)

Có gần 900 CLB ĐCTT – cải lương đang hoạt động tại TP HCM nhưng các nhà chuyên môn, nghệ nhân vẫn băn khoăn, bởi CLB hoạt động hiệu quả không nhiều. Thiếu nhân lực, yếu chuyên môn… và không còn được nhiều khán giả lui tới đang là thực trạng cần nghiên cứu để tìm ra giải pháp bảo tồn và phát huy ĐCTT Nam Bộ.

« Không thể cứ hoạt động cầm chừng, thiếu định hướng. TP HCM muốn tạo không gian văn hóa cho ĐCTT Nam Bộ thì phải rà soát nội lực. Ngày hội này sẽ là nơi « điểm danh » các thế hệ đang làm nghề. Trước xu thế phát triển chung của xã hội, nghệ thuật ĐCTT và cải lương cần có những giải pháp mang tính trọng tâm để vừa phát triển nhưng vẫn giữ được cái chất, hồn cốt của bộ môn nghệ thuật đậm đà bản sắc dân tộc này » – NSND – nhạc sĩ Thanh Hải bày tỏ.

Ngày hội thầy đờn: Giữ hồn cốt cải lương, ĐCTT - Ảnh 2.

Các nghệ nhân đờn ca tài tử Nam Bộ trình diễn trong chương trình “100 năm nguồn cội” được tổ chức tại Nhà hát Bến Thành (TP HCM)

NNND Tấn Nhì nói: « Làm sao để giữ gìn và phát triển loại hình nghệ thuật này trong bối cảnh giao lưu và hội nhập chính là câu hỏi mà « Ngày hội thầy đờn » phải trả lời cho được. Đừng tụ lại cho vui rồi mạnh ai nấy làm, theo kiểu của mình. Cần chấm dứt ngay việc giảng dạy với giáo trình không đồng nhất. Hiện tình trạng các lò đào tạo mở ra rầm rộ, chất lượng không ai kiểm soát, ảnh hưởng không nhỏ đến giá trị di sản ».

NSND Văn Giỏi đề xuất: « Cần ban hành giấy phép giảng dạy ĐCTT, có nhiều anh học không tới nơi tới chốn, dạy tràn lan mà vẫn tồn tại? Sở Giáo dục và Đào tạo TP HCM đã thực hiện đề án « Đưa âm nhạc dân tộc vào học đường » nhưng bộ môn ĐCTT chỉ được lồng ghép trong vài tiết học ít ỏi. Giáo viên thiếu trình độ chuyên sâu đã gây khó khăn cho học sinh trong việc tiếp cận ».

« Ngày hội thầy đờn » nếu có sự tương tác giữa các nghệ nhân với giáo viên sẽ không còn là nơi trổ tài, mà hướng đến việc thống nhất trong dạy và học, để tất cả nghệ nhân giỏi, nhà khoa học, CLB mạnh có chung một phương pháp truyền dạy nhằm giữ gìn nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ thuần chất. Danh sách các thầy đờn và các nhà nghiên cứu tham gia “Ngày hội thầy đờn” gồm: NSND Văn Giỏi, NSND Thanh Hải, NNND Thanh Tùng, NNND Út Tỵ, NNND Tấn Nhì, NSƯT Khải Hoàn, NSƯT Hoàng Thành, NSƯT Minh Tâm, TS Mai Mỹ Duyên, TS Lê Hồng Phước, ThS-NSƯT Huỳnh Khải, TS-NSƯT Nguyễn Thị Hải Phượng…

Bài và ảnh: Thanh Hiệp

https://nld.com.vn/van-nghe/ngay-hoi-thay-don-giu-hon-cot-cai-luong-20200304205544228.htm

TIN LIÊN QUAN

THANH HIỆP : Nghệ sĩ tề tựu mừng giỗ Tổ

Nghệ sĩ tề tựu mừng giỗ Tổ

27-09-2020 – 09:38 AM |

(NLĐO) – Tối 26-2, tại TP HCM, nhiều sân khấu đã tổ chức chương trình chào mừng Ngày Truyền thống Sân khấu Việt Nam. Đông đảo nghệ sĩ đã tề tựu ở nhiều sàn diễn để dâng hương, tri ân các bậc tiền nhân tận lực xây dựng nền nghệ thuật sân khấu dân tộc.

Tại Nhà Văn hóa Thanh Niên, chương trình « Vinh danh các thầy đờn » đã diễn ra thật trang trọng. Ông Nguyễn Hữu Hiệp, Trưởng Ban Dân vận Thành ủy TP HCM và bà Phan Thị Thanh Phương, Bí thư Thành đoàn đã cùng các lãnh đạo Sở Văn hóa – Thể thao, Hội Sân khấu TP… trao tặng bằng khen, hoa vinh danh những thầy đờn có nhiều đóng góp cho sân khấu cải lương.

Nghệ sĩ tề tựu mừng giỗ Tổ - Ảnh 1.

Đông nghệ sĩ sân khấu tham dự chương trình Ngày Sân khấu Việt Nam tại Nhà Văn hóa Thanh Niên

NSND Minh Vương đại diên đọc lời khấn nguyện trước khi các nghệ sĩ dâng hương thành kính tri ân những bậc tiền nhân đã khai sáng sân khấu nước nhà tại chương trình « Ngày Sân khấu Việt Nam » do Nhà Văn hóa Thanh Niên tổ chức tối 26-9.

Nghệ sĩ tề tựu mừng giỗ Tổ - Ảnh 3.

NSƯT Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó Giám đốc Sở VH-TT TP HCM và ca sĩ NSƯT Quỳnh Liên chúc mừng NSND Thanh Hải trong chương trình « Vinh danh thầy đờn »

Sáu thầy đờn đã có nhiều công lao đóng góp cho phong trào đờn ca tài tử Nam Bộ và sân khấu cải lương gồm: NSND Văn Giỏi, NSND Thanh Hải, NSƯT Hoàng Thành, NSƯT Khải Hoàn, nghệ sĩ Bảy Dư, nghệ nhân Văn Hải đã biểu diễn hòa tấu bài « Sương chiều » trong sự cổ vũ nồng nhiệt của khán giả.

6 danh cầm hội ngộ trong chương trình Ngày Sân khấu Việt Nam – « Vinh danh thầy đờn » – hòa tấu các nhạc cụ dân tộc: bài « Sương chiều ».

Nhiều nghệ sĩ cải lương nổi tiếng như: NSND Bạch Tuyết, NSND Minh Vương, NSND Lệ Thủy, NSƯT Thanh Điền, NSƯT Thanh Kim Huệ…đã đến chúc mừng các thầy đờn.

Nghệ sĩ tề tựu mừng giỗ Tổ - Ảnh 5.

Các nghệ sĩ được vinh danh trong « Ngày Sân khấu Việt Nam »

Tại sân khấu Hồng Liên – Trung tâm Văn hóa quận 6, chương trình biểu diễn nghệ thuật chào mừng Ngày Truyền thống Sân khấu Việt Nam do NSƯT Vũ Luân tổ chức đã thu hút đông đảo khán giả.

Nghệ sĩ tề tựu mừng giỗ Tổ - Ảnh 6.

NS Hoài Thanh (HCV Trần Hữu Trang) và NS Chí Linh trong vở « Khát vọng vương quyền » trên sân khấu Chí Linh – Vân

Tại Nhà hát Trần Hữu Trang, sân khấu Chí Linh – Vân Hà đã công diễn vở « Khát vọng vương quyền » (tác giả Hùng Dũng, Hoàng Song Việt, đạo diễn Chí Linh) với sự tham gia của các nghệ sĩ: Chí Linh, Vân Hà, Võ Minh Lâm, Tâm Tâm, Lê Hồng Thắm, Hoàng Hải, Thúy My, Chí Bảo… Đông khán giả đã đến xem và cùng các nghệ sĩ chào mừng ngày giỗ Tổ sân khấu.

Nghệ sĩ tề tựu mừng giỗ Tổ - Ảnh 7.

Biểu diễn thời trang áo dài trong chương trình kỷ niệm Ngày truyền thống Sân khấu VN tại Cung Văn hóa Lao động TP HCM

Tại Cung Văn hóa Lao Động TP HCM, chương trình Chào mừng Ngày Truyền thống Sân khấu Việt Nam đã diễn ra thật ấm áp. Khán giả rất xúc động với sự xuất hiện của nhiều văn nghệ sĩ đã gắn bó với hoạt động văn hóa, nghệ thuật phục vụ người lao động tại cung trong nhiều năm qua.

Nghệ sĩ tề tựu mừng giỗ Tổ - Ảnh 8.

NS Diễm Kiều và NS hài Hoàng Minh Vương trong vở « Nghề nuôi quan » do Hội Sân khấu TP HCM tổ chức

Trong chuỗi hoạt động báo công với Tổ nghiệp, Hội Sân khấu TP HCM đã tổ chức biểu diễn phục vụ vở cải lương « Nghề nuôi quan » của tác giả Đăng Minh, đạo diễn – NSND Trần Ngọc Giàu, thu hút đông khán giả đến xem và chúc mừng tác giả đã đoạt giải A trong trại sáng tác kịch bản sân khấu năm 2019.

Nghệ sĩ tề tựu mừng giỗ Tổ - Ảnh 9.

NS Bạch Long và NS Chấn Cường trong chương trình Lễ dâng hương Giỗ Tổ tại sân khấu Hồng Liên do NSƯT Vũ Luân thực hiện

Đạo diễn – NSND Trần Ngọc Giàu, Chủ tịch Hội Sân khấu TP HCM, cho biết: « Năm nay, sân khấu TP HCM do diễn biến dịch bệnh Covid-19 đã không có những đột phá lớn. Tuy nhiên, những thành tựu đạt được từ việc tìm kiếm kịch bản văn học để dàn dựng đã khẳng định được sự phát triển của các đơn vị nghệ thuật xã hội hóa. Điều này chứng tỏ sân khấu xã hội hóa không phải chỉ có biết chạy theo yếu tố kinh doanh mà còn rất chú trọng tới yếu tố nghệ thuật và được công chúng đón nhân. Đó là tín hiệu vui của sân khấu TP HCM ».
Sáng 27-9, Ban Ái hữu nghệ sĩ – Hội Sân khấu TP HCM sẽ tổ chức chương trình tri ân Tổ nghiệp tại 133 Cô Bắc, quận 1. Trong hai ngày 27 và 28-9, nhiều sân khấu như: Nhà hát Trần Hữu Trang, Nhà hát Nghệ thuật Phương Nam, Nhà hát Nghệ thuật Hát bội, Nhà hát Kịch TP HCM, Nhà hát Kịch Sân khấu nhỏ TP HCM, Sân khấu IDECAF, Sân khấu Kịch Hồng Vân – Phú Nhuận, Sân khấu Hoàng Thái Thanh, CLB Sân khấu Lạc Long Quân, Đoàn cải lương tuồng cổ Huỳnh Long, Đoàn cải lương tuồng cổ Minh Tơ, Sân khấu kịch Quốc Thảo, Sân khấu kịch Minh Nhí, Sân khấu kịch Hồng Hạc, Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh TP HCM… sẽ tổ chức lễ dâng hương, nhớ ơn Tổ nghiệp trong ngày Truyền thống Sân khấu Việt Nam.

Tin – ảnh: Thanh Hiệp

https://nld.com.vn/van-nghe/nghe-si-te-tuu-mung-gio-to-20200927074055526.htm

TIN LIÊN QUAN

THANH HIỆP : Đông đảo nghệ sĩ xem triển lãm ảnh của NSND Minh Vương

Đông đảo nghệ sĩ xem triển lãm ảnh của NSND Minh Vương

27-09-2020 – 08:12 AM |

(NLĐO) – Tối 26-9, đông đảo nghệ sĩ và khán giả đã đến tham dự khai mạc triển lãm ảnh của NSND Minh Vương tại Nhà văn hóa Thanh Niên (TP HCM)

Đông đảo nghệ sĩ xem triển lãm ảnh của NSND Minh Vương - Ảnh 1.

NSND Lệ Thủy, NSND Bạch Tuyết chúc mừng NSND MInh Vương trong ngày khai mạc triển lãm ảnh tại Nhà văn hóa Thanh Niên

Chọn ngày khai mạc nằm trong chuỗi sự kiện văn hóa – nghệ thuật chào mừng kỷ niệm Ngày Truyền thống sân khấu Việt Nam (12-8 âm lịch) do Nhà văn hóa Thanh Niên (TP HCM) tổ chức, NSND Minh Vương bày tỏ: « Tôi rất vui mừng vì trong không khí tưng bừng của nhiều hoạt động văn hóa – nghệ thuật, cuộc triển lãm ảnh của tôi đã được khai mạc sau lễ dâng hương tổ nghiệp. Tôi thích chụp và giữ lại hình ảnh kỷ niệm với bạn bè nên cuối đời, đây là cuộc triển lãm ảnh đầy ý nghĩa đối với tôi ».

Ông Nguyễn Hữu Hiệp, Trưởng Ban Dân vận Thành ủy TP HCM; bà Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó Giám đốc Sở Văn hóa  – Thể thao TP HCM và NSND Minh Vương cùng các nghệ sĩ đồng nghiệp cắt băng khai mạc triển lãm ảnh trong ngày Truyền thống Sân khấu Việt Nam tại Nhà văn hóa Thanh Niên.

Rất đông nghệ sĩ nổi tiếng đã đến xem triển lãm ảnh của NSND Minh Vương và bất ngờ nhìn thấy ảnh của mình được trưng bày như: NSND Bạch Tuyết, NSND Lệ Thủy, NSND Trọng Hữu, NSƯT Thanh Điền, Thanh Kim Huệ, NS Tuấn Thanh, Chí Tâm, NSƯT Thanh Nguyệt, NSƯT Hùng Minh, NSƯT Trịnh Kim Chi, NSƯT Tuyết Thu, đạo diễn Lê Văn Tĩnh…

Đông đảo nghệ sĩ xem triển lãm ảnh của NSND Minh Vương - Ảnh 3.

NSND Lệ Thủy, NSƯT Thanh Kim Huệ, NSƯT Thanh Điền xem triển lãm ảnh của NSND Minh Vương

NSND Lệ Thủy xúc động: « 106 bức ảnh về hoạt động nghệ thuật của NSND Minh Vương đã để lại nhiều cảm xúc trong tôi. Chúng tôi đi theo nghề từ nhỏ. Năm 1964, anh Nguyễn Văn Vưng – tên thật của NSND Minh Vương – đoạt giải « Khôi Nguyên vọng cổ », thì đó cũng là năm tôi đoạt huy chương vàng triển vọng giải Thanh Tâm. Chúng tôi có nhiều kỷ niệm về bước khởi đầu theo nghiệp hát, đến nay vẫn còn đồng hành, được bà con khán giả thương, trong ngày giỗ Tổ sân khấu, cùng ôn lại chặng đường đã qua với triển lãm này, đó là một niềm hạnh phúc lớn lao ». 

Triển lãm được trưng bày tại Nhà văn hóa Thanh Niên trong 2 ngày 26 và 27-9.

NSND Minh Vương và NSND Lệ Thủy song ca cổ bài « Bánh bông lan » của soạn giả Loan Thảo tại lễ vinh danh thầy đờn do Nhà văn hóa Thanh Niên tổ chức tối 26-9.

Các nghệ sĩ bày tỏ sự vui mừng vì cuộc triển lãm đã thu hút đông đảo các bạn trẻ yêu thích cải lương. Cuộc triển lãm của NSND Minh Vương tạo điều kiện cho họ hiểu hơn về nghệ thuật cải lương đã hơn 100 tuổi. 

Đông đảo nghệ sĩ xem triển lãm ảnh của NSND Minh Vương - Ảnh 5.

NSND Bạch Tuyết và đạo diễn Lê Văn Tĩnh chúc mừng NSND Minh Vương

Đông đảo nghệ sĩ xem triển lãm ảnh của NSND Minh Vương - Ảnh 6.

NSND Minh Vương và đạo diễn Thành Bỉ

Đông đảo nghệ sĩ xem triển lãm ảnh của NSND Minh Vương - Ảnh 7.

Nhà biên kịch Thanh Hương chúc mừng NSND Minh Vương

Đông đảo nghệ sĩ xem triển lãm ảnh của NSND Minh Vương - Ảnh 8.

NSƯT Trịnh Kim Chi – Phó Chủ tịch Hội Sân khấu TP HCM và NSƯT Thanh Nguyệt dự lễ giỗ Tổ và khai mạc triển lãm ảnh của NSND Minh Vương

Đông đảo nghệ sĩ xem triển lãm ảnh của NSND Minh Vương - Ảnh 9.

Nghệ sĩ Ngọc Lan và diễn viên Phi Thanh Vân

Đông đảo nghệ sĩ xem triển lãm ảnh của NSND Minh Vương - Ảnh 10.

Các nghệ sĩ vui mừng trong ngày khai mạc triển lãm ảnh của NSND Minh Vương

Bài và ảnh: Thanh Hiệp

https://nld.com.vn/van-nghe/dong-dao-nghe-si-xem-trien-lam-anh-cua-nsnd-minh-vuong-20200927070738668.htm

Lễ hội giỗ Tổ Cải lương miền Tây | Nguồn gốc | Ý nghĩa | Truyền thuyết

Lễ hội giỗ Tổ Cải lương miền Tây | Nguồn gốc | Ý nghĩa | Truyền thuyết

9 August, 2020 343

Lễ hội giỗ tổ nghề cải lương được xem là khá quan trọng trong văn hóa của người Tây Nam bộ. Sự gắng liền, thông dụng cũng như ra đời của cải lương trên chính mảnh đất này làm nên vị trí quan trọng của nó. Hát bội được xem là biến thể của thể loại tuồng. Sau này miền Nam biến thể hát bội trở nên mộc mạc hơn và đặt cho cái tên là cải lương. Nhiều nghệ sĩ đã gắn bó và đưa cải lương trở thành món ăn tinh thần đặc biệt từ xưa ở Tây Nam bộ. Hãy cùng Miền Tây có gì tìm hiểu xem lễ hội giỗ tổ nghề cải lương – bộ môn thuộc văn hóa Nam Bộ xưa có gì nhé!

Một số diễn viên tuồng cổ năm 1915 ở Sài Gòn
Một số diễn viên tuồng cổ năm 1915 ở Sài Gòn

Mục Lục

Truyền thuyết và lịch sử lễ hội giỗ Tổ nghề cải lương miền Tây

Sân khấu truyền thống của Việt Nam có nhiều ông tổ khác nhau. Từ những nhân vật có thật trong lịch sử, hay những người mang tính hư cấu trong truyền thuyết. Lịch sử công nhận những người có cống hiến lớn như Đào Tấn, Cao Văn Lầu,… Nhưng cũng có những truyền thuyết hư cấu khác nhau.

Nhiều truyền thuyết và câu chuyện về lễ hội giỗ tổ nghề cải lương
Nhiều truyền thuyết và câu chuyện về lễ hội giỗ tổ nghề cải lương

3 vị hoàng tử là tổ sư

Truyền thuyết kể rằng 3 ông Hoàng Tử có tên là Càn, Chân, Chất vì chán cảnh múa hát giả tạo ở cung đình mà trốn ra ngoài dân gian. Ba ông đem truyền những nghệ thuật hát múa từ cung đình một cách mộc mạc bằng tiếng hát cải lương. Sau này 3 ông chết ở trên cây vông nem.

Từ truyền thuyết mà sau này ngay thờ Tổ của ngành cải lương thường làm bằng cây vông nem và người làm nghề cải lương cũng kiêng cử mang guốc từ gỗ vông.

Nghệ sĩ cải lương Thanh Nga
Nghệ sĩ cải lương Thanh Nga

Ba ông vua, ăn mày, ăn cướp là tổ sư

Nhưng cũng lại có giai thoại khác cho rằng Tổ nghề sân khấu bao gồm ba ông: ông vua, ông ăn mày và ông ăn cướp. Đó là lý do thời xưa, có nghệ sĩ kỵ cho tiền người ăn mày, và cũng có người tin kẻ cướp sẽ không cướp của các đoàn hát.

Ngoài vị tổ sư nghề cải lương, người ta còn thờ nhiều vị tiên hiền và thần thánh khác như: thánh sư, tiên sư, tam giáo đạo sư, thập nhị công nghệ, lão lang đại thần, tiền hiền, hậu hiền,… Ngoài ra còn có Ông Quán và Bà Quán. Hai người có công lớn từng cưu mang nhiều đào, kép trên con đường hành nghề cải lương.

NSND Bạch Tuyết và NSND Ngọc Giàu
NSND Bạch Tuyết và NSND Ngọc Giàu

Ý nghĩa đặc biệt Lễ hội giỗ Tổ nghề cải lương

Một quan điểm không chính thống nhưng khá phổ biến trước đây về ca hát là “xướng ca vô loài”. Những người kép, đào hát thường bị xem thường và mang một thân phận thấp. Tổ nghề không chỉ được xem là vị thần phù hộ mà còn là đức tin để người làm nghề cải lương có tinh thần cứng cáp hơn khi gặp khó khăn. Nó thể hiện nét tinh thần yêu văn nghề, điểm tựa và cả nét uống nước nhớ nguồn.

Ý nghĩa của ngày lễ hội giỗ Tổ nghề Cải Lương
Ý nghĩa của ngày lễ hội giỗ Tổ nghề Cải Lương

Lễ hội giỗ còn là một ngày họp mặt, giao lưu của những người trong nghề với nhau. Tất cả cùng ngồi lại chuyện trò về 1 năm vui buồn, cùng trao đổi những điều đặc biệt của nghề.

Ngoài ra, lễ hội giỗ còn là một minh chứng cho sức sống của nghề truyền thống mang nhiều thăng trầm. Mỗi năm giỗ như một ngày kỷ niệm đáng quý để thờ cúng Tổ sư. Từ đó duy trì sức sống cho một nghề cao quý trải qua nhiều giai đoạn của lịch sử.

Nghệ sĩ cải lương Mỹ Châu
Nghệ sĩ cải lương Mỹ Châu

Thời gian diễn ra

Mỗi năm vào ngày 12/8 âm lịch sẽ tổ chức ngày lễ cúng chính thức. Mọi người thường sẽ tổ chức chuẩn bị từ ngày 10/8. Lễ hội thường chỉ tổ chức trong 1 hoặc 2 ngày.

Ngày lễ giỗ
Ngày lễ giỗ

Năm 2011, Thủ tướng chính phủ đã ký và ban hành quyết định số 13/QĐ-TTg lấy ngày 12/8 âm lịch làm ngày Sân khấu Việt Nam.

Nghi thức ở Lễ hội giỗ Tổ nghề cải lương

Nghi lễ ở lễ giỗ Tổ thường chia thành chung và riêng.

Lễ giỗ chia thành chung và riêng
Lễ giỗ chia thành chung và riêng

Lễ giỗ Tổ chung

Đây là lễ giỗ chung toàn thể nghệ sĩ tại khu vực lớn.

  1. Đầu tiên là 3 hồi trống thỉnh Tổ, chủ tế sẽ làm lễ niệm hương trước bàn thờ Tổ.
  2. Tiếp theo là nghi thức Đại Bội.
  3. Sau đó là phần lễ dâng hương lạy Tổ theo thứ tự từ già đến trẻ.
  4. Hát hầu tổ, các nghệ sĩ biểu diễn tiết mục tâm đắc của mình trong không khí trang trọng và trang nghiêm.
  5. Tiệc rượu. Đây là phần liên hoan vui vẻ cùng những anh chị em trong nghề hay ngoài nghề với nhau.

.. . . . . . . . . . ( ba hồi trống chiến thỉnh Tổ ).. . . . . . . . . . .

Một hồi trống chầu , ba hồi trống chiến, vì vậy mới có câu: Đuôi trống Chầu là đầu trống chiến.

Lễ giỗ Tổ riêng

Đây là lễ giỗ Tổ được các đoàn hát tổ chức riêng các anh em nghệ sĩ trong đoàn. Đây còn được gọi với tên đơn giản là Lễ cúng Ông. Tuy quy mô khách mời có thể nhỏ hơn nhưng lễ hội đôi khi chi tiết và long trọng hơn cả phần Lễ giỗ Tổ chung.

Trước ngày Lễ cúng Ông các đoàn hát sẽ tổ chức 1 số buổi diễn Cúng Tổ. Kinh phí thu được từ những buổi diễn như vậy sẽ được tập trung lại để tổ chức buổi Lễ cúng Ông.

  1. Diễn Cúng Tổ.
  2. 10/8 âm lịch sẽ quét dọn nơi thờ và bàn thờ Tổ. Sau đó tắm gội và thay trang phục cho cốt tượng Tổ Sư.
  3. Sáng 11/8 âm lịch sẽ thiết kế lại nơi thờ Tổ theo đúng phong tục thờ cúng. Hệ thống ngai thờ, hương án, bài vị được sắp xếp theo thứ tự nhất định: Nơi cao nhất là cốt tượng hay ngai thờ Tổ sư, Thánh sư, Tiên sư, Thập nhị công nghệ,… Bên trái sẽ là Bạch hổ (Đầu hổ được xem là Tổ của kép võ). Bên phải là Linh Quan Thổ Địa (Mặt thổ địa cười tươi, đây được xem là Tổ của kép hề). Dưới cùng là bàn thờ ông Ngỗ Nghịch (Người dẹp loạn những đấu đá nội bộ trong nghề). Bên ngoài rạp sẽ lựa chọn một gốc cây to để bàn thờ Ông bà Quán (Mạnh thường quân trước đây các kép, đào khi đi diễn).
  4. Tối 11/8 âm lịch sẽ tiến hành lễ cúng Ông với các món chay như xôi, chè, trái cây, bánh,…
  5. Sáng 12/8 âm lịch sẽ tiến hành lễ cúng Ông với các món mặn như thịt heo, bò, gà, vịt, hải sản,… Khách mời có thể là nghệ sĩ trong đoàn, nghệ sĩ đã giải nghệ, mạnh thường quân hay những bà con quen biết,…
  6. Nghi thức tương tự lễ cúng Tổ chung. Sau 3 hồi trống thỉnh Tổ thì ông bầu (Thay vì 1 người thâm niên như lễ cúng chung) sẽ lên niệm hương trước bàn thờ Tổ. Mọi người sẽ vào dâng hương, tuy vậy thứ tự sẽ là tiên chủ hậu khách rồi mới đến thâm niên (Người trong đoàn trước, sau đó mới đến người ngoài đoàn hát).
  7. Sau cùng là tiệc rượu.

Nơi tổ chức lễ giỗ tổ nghề lớn và nổi tiếng hiện nay không thể không nhắc đến nhà thờ tổ của nghệ sĩ Hoài Linh.

Nguồn tham khảo:

  • Wikipedia.
  • Sách Lễ hội dân gian Nam Bộ của tiến sĩ Huỳnh Quốc Thắng.
  • Một số câu chuyện của nghệ sĩ cả lương được ghi nhận lại.

THANH HIỆP : Kho tàng cải lương quý giá của bà Sáu Liên

Kho tàng cải lương quý giá của bà Sáu Liên

30-07-2020 – 09:33 AM | Văn nghệ Chia sẻ https://www.facebook.com/v2.8/plugins/like.php?action=like&app_id=889975511027097&channel=https%3A%2F%2Fstaticxx.facebook.com%2Fx%2Fconnect%2Fxd_arbiter%2F%3Fversion%3D46%23cb%3Df3e7438f602a52e%26domain%3Dnld.com.vn%26origin%3Dhttps%253A%252F%252Fnld.com.vn%252Ff61c7540ae169c%26relation%3Dparent.parent&container_width=0&href=https%3A%2F%2Fnld.com.vn%2Fnews-20200729211619995.htm&layout=button_count&locale=vi_VN&sdk=joey&share=false&show_faces=false&size=small

Nếu bà Sáu Liên không bỏ công sưu tầm, lưu trữ băng dĩa cải lương trong suốt 73 năm qua thì hôm nay sân khấu cải lương không có nguồn tư liệu quý để nghiên cứu

Tiếp nhận cơ nghiệp của gia đình, trở thành chủ Hãng dĩa Việt Nam, bà Sáu Liên đã âm thầm làm công việc lưu trữ băng dĩa ca cổ, cải lương suốt 73 năm qua, tạo nên kho tàng vô giá bản ghi âm các vở tuồng, các giọng ca vang danh một thời của lĩnh vực nghệ thuật ca cổ, cải lương với số lượng lên đến hàng chục ngàn bản.

Lừng lẫy một thương hiệu

Bà Sáu Liên tên thật là Lê Ngọc Liên (SN 1932). Giới mộ điệu cải lương hầu như ai cũng biết đến thân thế gia đình đặc biệt này. Bà là con gái thứ sáu của ông Lê Văn Tài, chủ Hãng dĩa Lê Văn Tài, nổi tiếng từ thập niên 1940 tại Sài Gòn.

Kho tàng cải lương quý giá của bà Sáu Liên - Ảnh 1.

Bà Sáu Liên tại Hãng dĩa Việt Nam

Ông Tài có 6 người con, đều được ông huấn luyện để hợp lực gầy dựng hãng dĩa mang tên mình. Ông Lê Văn Năng chuyên nhập máy móc từ nước ngoài về; ông Lê Thành Kiệt giỏi giao tiếp lo việc mời thầy tuồng, ban nhạc, nghệ sĩ thu âm; 2 cô con gái là Lê Ngọc Liên và Lê Ngọc Diệp lo đóng gói hàng hóa, kinh doanh, ghi chép sổ sách; ông Lê Thành Lực chuyên về kỹ thuật thu âm, tạo tiếng động… Sau này ông Năng được cha cho sang Pháp học nghề thu âm, sản xuất dĩa rồi về truyền lại cho các em.

Thời đó thu âm xong, hãng gửi âm thanh gốc qua Pháp để làm khuôn, in dĩa rồi gửi về dán nhãn, đóng gói và phát hành đi khắp nơi.

« Anh em tôi ngoài giờ học đều tham gia sản xuất băng dĩa ở nhà, mỗi người một việc. Đến năm 1950, anh tôi – Lê Thành Kiệt – bị bệnh tim qua đời khi mới 20 tuổi. Số phận khiến tôi quyết chí thay anh nối nghiệp gia đình. Đến năm 1968, tôi lập Hãng dĩa Việt Nam, tiếp nối con đường cha tôi, anh tôi đã làm » – bà Sáu Liên kể quá trình ra đời Hãng dĩa Việt Nam của mình.

Theo nhận xét của các nhà chuyên môn, từ lúc khởi nghiệp, hãng dĩa của bà Sáu Liên đã thu âm rất nhiều giọng ca vàng thời đó như: Tám Thưa, Minh Chí, Năm Phỉ, Phùng Há, Năm Phồi, Sáu Thoàng, Năm Cần Thơ… Thời điểm này, bà Sáu mở thêm một xưởng in chuyên in bìa dĩa và tập bài ca khổ nhỏ.

NSND Đinh Bằng Phi nhớ lại: « Thời đó, dĩa hát và radio bắt đầu thịnh hành, giới bình dân mua bài ca nghêu ngao theo các bài vọng cổ. Nhờ vậy, phong trào yêu thích cải lương, ca cổ lan rộng. Cô Sáu Liên giỏi lắm, góp phần tạo sức lan tỏa trong cộng đồng và làm rạng danh gia đình ».

So sánh với hãng ASIA, Việt Hải, Continental, Hồng Hoa…, Hãng dĩa Việt Nam có phần lấn lướt do tổ chức tốt. Thắng lợi đó là nhờ vào tài trí của bà Sáu Liên. Các nghệ sĩ nổi tiếng như: Út Trà Ôn, Tấn Tài, Minh Cảnh, Minh Phụng, Minh Vương, Mỹ Châu, Lệ Thủy, Ngọc Giàu, Mỹ Bạch Tuyết, Thanh Sang, Út Hiền, Út Hậu, Phượng Liên, Diệu Hiền, Chí Tâm, Thanh Kim Huệ… lần lượt đầu quân về hãng dĩa này và trở thành nghệ sĩ độc quyền của bà Sáu Liên.

NSND Lệ Thủy kể: « Bà là người có đôi mắt tinh tường, phát hiện nhiều tài năng, mời về thu âm. Bà chủ trương đặt hàng tác giả viết theo kiểu « đo ni đóng giày » để lăng-xê chúng tôi ».

Theo NSND Minh Vương, điều đáng quý là cô Sáu sớm ý thức việc lưu trữ để ngày nay có một di sản quý cho cải lương.

Số hóa tất cả trước khi lìa xa cõi thế

« Hàng ngàn bài ca cổ, hàng trăm vở tuồng được lưu trữ đến hôm nay. Công lao của bà Sáu rất to lớn » – NSND Lệ Thủy khẳng định.

NSND Văn Giỏi xúc động bày tỏ: « Giới nhạc công và soạn giả cũng được cô Sáu trân quý. Nhờ cô mà ngày nay còn những bản ghi âm hòa tấu do các danh cầm lừng lẫy: Văn Vĩ, Năm Cơ, Chín Trích, Hai Thơm, Sáu Tửng, Tư Huyện… thể hiện. Hàng trăm tuồng văn học của: Mộc Quán Nguyễn Trọng Quyền, Năm Châu, Viễn Châu, Mộc Linh, Điêu Huyền, Thu An, Nhị Kiều, Nguyễn Phương, Yên Lang, Nguyên Thảo, Yên Ba, Loan Thảo, Thế Châu, Lê Duy Hạnh… được gìn giữ từ nguồn băng dĩa. Quý lắm! ».

Sau năm 1975, bà Sáu chủ trương giữ nghề bằng cách liên kết với một đài truyền hình của một tỉnh ở Tây Nam Bộ để phát một số bài ca cổ và vở tuồng. Đến năm 1991, bà sản xuất lại băng dĩa, đứng tên giấy phép của Xí nghiệp Băng nhạc Đồng Tháp. Giai đoạn này bà tiếp tục lăng-xê các giọng ca mới như: Châu Thanh, Phượng Hằng, Cẩm Tiên. Các vở tuồng xưa được bà tái sản xuất nhằm lăng-xê giọng ca mới: « Lan và Điệp », « Đêm lạnh chùa hoang », « Mùa thu trên Bạch Mã Sơn », « Tâm sự loài chim biển »… từng đem về doanh thu rất lớn cho hãng dĩa của bà những năm 1970.

Bà Sáu Liên năm nay đã hơn 88 tuổi. Do sức khỏe và sự minh mẫn của bà giảm sút nên chị Loan, con gái bà, tiếp tục gìn giữ cơ nghiệp của gia đình.

Chị Loan tâm sự: « Tôi cố giữ hãng dĩa cho má vui, dù biết ngày nay còn được mấy người đi mua dĩa hát vì người ta có thể nghe trên internet ». Còn bà Sáu, luôn dặn các con phải trân quý cơ nghiệp của gia đình, giúp bà số hóa tất cả những sản phẩm của hãng trước khi bà lìa xa cõi thế. « Phải lưu trữ lại cho đời sau, để thế hệ trẻ biết nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ và sân khấu cải lương một thời hưng thịnh, sản sinh biết bao tài năng xuất chúng » – bà Sáu nói.

Trong thời đại công nghệ hiện nay, vấn đề số hóa đang được chú trọng. Đặc biệt, lưu trữ bằng số hóa dễ dàng tạo không gian truy cập và khai thác khi kiến tạo nên thư viện cải lương.

Sau sự đóng góp âm thầm của bà Sáu Liên, ai sẽ tiếp nối công việc này, để bộ môn nghệ thuật cải lương lưu giữ được những giá trị nền tảng, từ đó giúp thế hệ soạn giả, đạo diễn, diễn viên nghiên cứu học hỏi phát huy sáng tạo. Đây vẫn còn là câu hỏi chưa có lời đáp. 

Cơ sở để xây dựng thư viện cải lương

Nguyện vọng của các nghệ sĩ sân khấu là nhà nước cần sớm mua lại tất cả những sản phẩm đã được hóa số của Hãng dĩa Việt Nam, để tiến hành xây dựng thư viện cải lương. NSND – đạo diễn Trần Ngọc Giàu, Chủ tịch Hội Sân khấu TP HCM, đã từng nêu ý kiến trong các cuộc hội thảo: « Cần sớm xây dựng lại đề án Viện Nghiên cứu nghệ thuật cải lương tại TP HCM, từ đó có thư viện dành cho bộ môn nghệ thuật này, để công tác lưu trữ được tiếp nối ».

Ông Giàu cho biết ý tưởng thực hiện thư viện cải lương góp phần gìn giữ, lưu truyền những tư liệu, băng dĩa, vật phẩm, hình ảnh quý giá của sân khấu cải lương trong 100 năm qua và đến sau này đã được đưa vào kế hoạch làm việc của Hội Sân khấu TP HCM trong nhiệm kỳ mới mà kho tàng của bà Sáu Liên là nơi hội liên kết thực hiện dự án ý nghĩa này. Bài và ảnh: Thanh Hiệp

https://nld.com.vn/van-nghe/kho-tang-cai-luong-quy-gia-cua-ba-sau-lien-20200729211619995.htm

THANH HIỆP : NSƯT Vũ Luân vẫn quyết làm bầu dù thua lỗ

20/03/2019 10:00 (NLĐO) – Dàn dựng lại kịch bản cải lương tuồng cổ nổi tiếng « Lương Sơn Bá – Chúc Anh Đài », ông bầu Vũ Luân thừa nhận dù lỗ vốn vẫn duy trì hoạt động.

NSƯT Vũ Luân vẫn quyết làm bầu dù thua lỗ - Ảnh 1.

NSƯT Vũ Luân

NSƯT Vũ Luân cho biết nhìn thấy sự sa sút của sàn diễn tại TP HCM, nhóm nghệ sĩ xã hội hóa của anh đã bắt tay thực hiện các dự án đưa cải lương đến với khán giả TP.

« Không hẹn mà gặp, các dự án lớn của chúng tôi đã cùng triển khai để sàn diễn cải lương sáng đèn tại trung tâm thành phố. Ngoài nhóm của tôi, còn có các nghệ sĩ Chí Linh, Vân Hà, Bình Tinh và Kim Tử Long. Chúng tôi đều làm theo mô hình xã hội hóa, hướng đến việc xây dựng những tác phẩm hay phục vụ khán giả yêu nghệ thuật cải lương. Các nghệ sĩ đã dốc toàn lực cho đợt hoạt động này trên phương thức cùng hợp tác và doanh thu bán vé đầu tư cho các vở diễn tiếp theo » – NSƯT Vũ Luân cho biết.

NSƯT Vũ Luân vẫn quyết làm bầu dù thua lỗ - Ảnh 2.

NSƯT Vũ Luân

Sau vở « Lương Sơn Bá – Chúc Anh Đài », NSƯT Vũ Luân đã lên kế hoạch tái dựng các vở « Gánh cải Trạng Nguyên », « Bức ngôn đồ Đại Việt », « Giang sơn mỹ nhân », « Tiếng hạc trong trăng »… Dự kiến, hơn 50 nghệ sĩ nổi tiếng sẽ luân phiên tham gia các vở diễn này.

NSƯT Vũ Luân vẫn quyết làm bầu dù thua lỗ - Ảnh 3.

NSƯT Vũ Luân và Tú Sương luôn sát cánh trong dự án sáng đèn cho sàn diễn cải lương

Ngoài ra, Vũ Luân còn mong muốn tái dựng các tác phẩm đỉnh cao như: « Tô Ánh Nguyệt », « Đường gươm Nguyên Bá », « Khi người điên biết yêu », « Lan và Điệp »… Anh chi sẻ: « Chúng tôi sẽ mời đạo diễn trẻ dàn dựng để mang lại sự hấp dẫn, trẻ trung cho đợt biểu diễn tại rạp Trần Hưng Đạo ».

Bên cạnh đó, NSƯT Tú Sương đã nhận được sự hỗ trợ của một số mạnh thường quân và sẽ đứng ra tổ chức chương trình nghệ thuật cải lương tôn vinh tác phẩm, tác giả: NSND Thanh Tòng; soạn giả Thế Châu, Viễn Châu, Hà Triều, Hoa Phượng, Kiên Giang, Quy Sắc, Nhị Kiều …

NSƯT Vũ Luân vẫn quyết làm bầu dù thua lỗ - Ảnh 4.

Khán giả đến xem vở « Lương Sơn Bá – Chúc Anh Đài »

« Việc tổ chức biểu diễn cải lương tại TP HCM nhiều năm qua khiến sàn diễn hiu hắt là do sự thiếu đoàn kết. Hôm nay, chúng tôi mong muốn đưa cải lương ra sân khấu trung tâm không phải là điều mới lạ nhưng là cách để đầu tư cho các vở diễn ra đều đặn phục vụ khán giả. Cái khó hiện nay là do các nhóm xã hội hóa không có điểm diễn. Mọi thứ chúng tôi đều phải thuê. Đạo diễn và tác giả kịch bản nếu ủng hộ tiền tác quyền cũng đỡ một phần kinh phí, nhưng diễn viên nhận giá cát sê cao sẽ rất khó tổ chức. May thay, qua đợt này, anh chị em nghệ sĩ đều đồng lòng chung sức để duy trì ổn định lịch diễn, vực dậy sàn diễn cải lương » – NSƯT Vũ Luân cho biết.

Khác với những lần « ra quân » mang tính chất đơn độc, lần này NSƯT Vũ Luân rất nhiệt huyết khi có sự hưởng ứng của nhiều nghệ sĩ đồng nghiệp. Điều đó cho thấy sự năng động của anh đã chạm đến một chiến lược cụ thể mà giới nghệ sĩ cải lương mong mỏi, đó là duy trì sự sáng đèn vào cuối tuần để phục vụ người xem.
Thanh Hiệp

https://nld.com.vn/van-nghe/nsut-vu-luan-van-quyet-lam-bau-du-thua-lo-2019032008380509.htm

Nghệ Sĩ VĂN HƯỜNG – Cải Lương Gìn Vàng Giữ Ngọc với Hồng Loan (Part 1)

Nghệ Sĩ VĂN HƯỜNG – Cải Lương Gìn Vàng Giữ Ngọc với Hồng Loan (Part 1)

officialVietFaceTV

Published on Jan 13, 2019 Nghệ Sĩ VĂN HƯỜNG – Cải Lương Gìn Vàng Giữ Ngọc với Hồng Loan (Part 1) Chương trình được thực hiện 1/2015

LINH ĐOAN : Xuống phố đi bộ mừng 100 năm sân khấu cải lương


14/01/2019 01:10 GMT+7 67 2 Lưu

TTO – Tối 13-1, tại phố đi bộ Nguyễn Huệ, Ban tổ chức kỷ niệm các ngày lễ lớn TP.HCM đã tổ chức Chương trình Giao lưu, tôn vinh và biểu diễn kỷ niệm 100 năm hình thành và phát triển nghệ thuật sân khấu cải lương.

Một đoạn trích trong đêm tôn vinh 100 năm cải lương – Video: DUYÊN PHANXem thêm video khác trên TVO

Đến dự có khoảng 1.000 khán giả và đại diện các cấp lãnh đạo từ trung ương đến thành phố, đại diện các sở Văn hóa Thể thao, các nhà hát từ một số tỉnh thành phía Nam và nhà hát cải lương Việt Nam.

Xuống phố đi bộ mừng 100 năm sân khấu cải lương - Ảnh 2.

Nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang cùng ông Võ Văn Thưởng – ủy viên Bộ Chính trị, bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương – tặng hoa tôn vinh các nghệ sĩ – Ảnh: DUYÊN PHAN

Đặc biệt, chương trình có sự góp mặt của hơn 400 nghệ sĩ, nhạc công nhiều thế hệ, như các nghệ sĩ: Lệ Thủy, Ngọc Giàu,Thanh Tuấn, Minh Vương, Thanh Điền, Thanh Kim Huệ, Trọng Hữu, Hồng Nga, Thoại Miêu, Tuấn Thanh, Thanh Sơn, Công Minh, Kim Tử Long, Thoại Mỹ, Phượng Loan, Vũ Luân, Trinh Trinh, Tấn Giao, Lê Hồng Thắm…

Ban tổ chức cũng đã mời các nghệ sĩ lão thành, NSND, NSƯT, các soạn giả gạo cội đến xem chương trình như nghệ sĩ Kim Cương, Phi Điểu, Thanh Nguyệt, Quốc Nhĩ, Kiều Mai Lý, Phú Quý, Nam Hùng, Tô Kim Hồng, soạn giả Đăng Minh, Ngô Hồng Khanh, nhạc sĩ Khải Hoàn…

Một đêm diễn ngập tràn cảm xúc

Đêm diễn mở màn bằng tổ khúc ca múa nhạc Vọng trăng xưa với phần phối nhạc cung đình Huế, chuyển qua Tứ đại oán, Dạ cổ hoài lang và vọng cổ với sự thể hiện của các nghệ sĩ Ngọc Giàu, Lệ Thủy, Minh Vương, Thanh Tuấn, Thanh Kim Huệ, Thanh Điền, Hồng Nga, Thoại Miêu, Trọng Hữu, Tuấn Thanh, Lê Thiện.

Để từ đó MC Hồng Phượng cùng các nghệ sĩ Trọng Hữu, Lê Thiện, Tuấn Thanh, Nguyên Đạt, Hữu Quốc, Lê Trung Thảo… dẫn dắt người xem đi từ khởi đầu hình thành sân khấu cải lương với những gánh hát, nghệ sĩ tiên phong. Rồi những giai đoạn thăng trầm, khi đất nước chia cắt, đỉnh điểm là vở Lấp sông Gianh nói lên khát khao hòa bình, đất nước, non sông nối liền một dải đã bị đánh bom ngay ngày khai trương vở (19-12-1955) tại rạp Nguyễn Văn Hảo, khiến nhiều người chết và bị thương.

Trong thời kỳ đất nước khó khăn, mỗi nghệ sĩ cũng là chiến sĩ cùng nêu cao tinh thần yêu nước. Tinh thần ấy thể hiện với sự ra đời của nhiều đoàn cải lương giải phóng ở Bến Tre, Tây Ninh, Long An, Đồng Tháp, Văn công giải phóng, T4, đoàn Văn công QK9…

Cho đến năm 1978, sau đêm diễn Thái hậu Dương Vân Nga, NSƯT Thanh Nga đã ra đi. Một Dương Vân Nga ngã xuống có nhiều Dương Vân Nga khác đứng lên. Chương trình đã có lớp diễn khá xúc động khi NSND Ngọc Giàu, NSƯT Thoại Mỹ và NSƯT Phượng Loan cùng thể hiện khí phách của Dương Vân Nga cương quyết không trao long bào cho giặc.

Trước đó là những giây phút rùng rùng cảm xúc khi người xem được nghe lại đoạn thu âm những lời đanh thép của NSƯT Thanh Nga trong vở Thái hậu Dương Vân Nga. Đáng tiếc, lớp diễn này không có sự góp mặt của NSND Bạch Tuyết khi vai diễn Thái hậu Dương Vân Nga của bà được xem là mẫu mực, được các thế hệ nghệ sĩ sau này học tập và coi như là khuôn mẫu.

Những giải thưởng danh giá của làng cải lương cũng được ghi nhận như giải Thanh Tâm, Trần Hữu Trang đánh dấu sự nối tiếp, truyền lửa cải lương từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Xuống phố đi bộ mừng 100 năm sân khấu cải lương - Ảnh 3.

Tiết mục song ca cổ Bánh bông lan của NSND Lệ Thủy và NSƯT Minh Vương khiến nhiều khán giả thích thú – Ảnh: DUYÊN PHAN

Trong đêm diễn, tiết mục song ca cổ Bánh bông lan của NSND Lệ Thủy và NSƯT Minh Vương khiến nhiều khán giả thích thú. Ở tuổi ngoài 70, nhưng hai nghệ sĩ gạo cội đã có màn trình diễn sinh động, dí dỏm bài ca đã đi vào lòng triệu triệu khán giả mê mệt cải lương với lối hát chơn chất, dung dị và cách thể hiện hết sức hài hước.

Xuống phố đi bộ mừng 100 năm sân khấu cải lương - Ảnh 4.

Các nghệ sĩ, gia đình nghệ sĩ, các soạn giả, họa sĩ, đạo diễn, nhạc sĩ cải lương tiêu biểu, cả nhân viên hậu đài, phục trang đã được mời lên sân khấu để vinh danh – Ảnh: DUYÊN PHAN

Những người tiếp lửa

8 đơn vị xã hội hóa đã luân phiên diễn các trích đoạn cải lương lịch sử. Đoàn Chí Linh – Vân Hà với trích đoạn Bạch Đằng giang dậy sóng, sân khấu Lê Hoàng với Thái hậu Dương Vân Nga, đoàn Vũ Luân với Cờ nghĩa Tây Sơn, đoàn Minh Tơ với trích đoạn Câu thơ yên ngựa, đoàn Kim Tử Long với Rạng ngọc Côn Sơn, đoàn Huỳnh Long với Liên khúc tuồng cổ, nhóm Thắp sáng niềm tin với Dấu ấn giao thời và sân khấu Sen Việt với Thuận lòng trời.

Tiếc là các đoàn chọn đa số trích đoạn lịch sử nên người xem chưa thấy rõ được sự đa dạng của mỗi đoàn với phong cách khác nhau.

Nghệ sĩ trẻ ở các đoàn tỉnh như Đồng Nai, Bến Tre, Kiên Giang, Đồng Tháp, Bạc Liêu, Tây Ninh, Cà Mau và nhà hát cải lương Việt Nam cùng các bé ở nhóm Bầu trời xanh cũng có dịp hòa chung trong một tiết mục để trình diện với khán giả một lớp nghệ sĩ kế thừa, người sẽ giữ tiếp ngọn lửa của sân khấu cải lương sau 100 năm.

Các nghệ sĩ, gia đình nghệ sĩ, các soạn giả, họa sĩ, đạo diễn, nhạc sĩ cải lương tiêu biểu, cả nhân viên hậu đài, phục trang đã được mời lên sân khấu để vinh danh.

Những hình ảnh trong chương trình đêm 13-1:

Xuống phố đi bộ mừng 100 năm sân khấu cải lương - Ảnh 5.

Nghệ sĩ Hồng Nga cùng các nghệ sĩ gạo cội trong chương trình tôn vinh 100 năm cải lương – Ảnh: DUYÊN PHAN

Xuống phố đi bộ mừng 100 năm sân khấu cải lương - Ảnh 6.

Nghệ sĩ Lệ Thủy cùng các nghệ sĩ cải lương gạo cội biểu diễn tôn vinh 100 năm nghệ thuật sân khấu cải lương tại phố đi bộ Nguyễn Huệ (Q.1, TP.HCM) tối 13-1 – Ảnh: DUYÊN PHAN

Xuống phố đi bộ mừng 100 năm sân khấu cải lương - Ảnh 7.

Nghệ sĩ Thoại Miêu cùng các nghệ sĩ cải lương gạo cội biểu diễn tôn vinh 100 năm nghệ thuật sân khấu cải lương tại phố đi bộ Nguyễn Huệ (Q.1, TP.HCM) tối 13-1 – Ảnh: DUYÊN PHAN

Đêm giao lưu, tôn vinh được truyền hình trực tiếp trên kênh HTV1 và truyền tiếp trên kênh HTV9. Tổng đạo diễn chương trình: NSƯT Hoa Hạ, kịch bản: soạn giả Hoàng Song Việt. Chương trình sẽ được giản lược và diễn thêm đêm 14-1 để phục vụ rộng rãi công chúng tại phố đi bộ.

Xuống phố đi bộ mừng 100 năm sân khấu cải lương - Ảnh 9.

Các nghệ sĩ tái hiện lại nhiều vở diễn trên sân khấu – Ảnh: DUYÊN PHAN

Xuống phố đi bộ mừng 100 năm sân khấu cải lương - Ảnh 10.

Những nghệ sĩ gạo cội cùng nhau xuất hiện trong đêm tôn vinh 100 năm nghệ thuật sân khấu cải lương

Xuống phố đi bộ mừng 100 năm sân khấu cải lương - Ảnh 11.

Những vở diễn được tái hiện rất ấn tượng – Ảnh: DUYÊN PHAN

Xuống phố đi bộ mừng 100 năm sân khấu cải lương - Ảnh 12.

Vở Thái hậu Dương Vân Nga – Ảnh: DUYÊN PHAN

Xuống phố đi bộ mừng 100 năm sân khấu cải lương - Ảnh 13.

Mọi thứ từ trang phục, âm thanh, ánh sáng đều rất hoàn hảo – Ảnh: DUYÊN PHAN

Xuống phố đi bộ mừng 100 năm sân khấu cải lương - Ảnh 14.

Những tiết mục được đầu tư kỹ lưỡng – Ảnh: DUYÊN PHAN

Xuống phố đi bộ mừng 100 năm sân khấu cải lương - Ảnh 15.

Nghệ sĩ Kim Tử Long trên sân khấu – Ảnh: DUYÊN PHAN

Sau 100 năm, sân khấu cải lương trông chờ nghệ sĩ trẻ

Sau 100 năm, sân khấu cải lương trông chờ nghệ sĩ trẻ

https://tuoitre.vn/xuong-pho-di-bo-mung-100-nam-san-khau-cai-luong-20190113235050373.htm

TTO – Soạn giả Hoàng Song Việt khẳng định: ‘Tương lai của sân khấu cải lương phải là của các bạn diễn viên trẻ chứ không phải ai khác!’. Vậy lực lượng trẻ hiện như thế nào, họ sẽ cáng đáng sứ mệnh nối tiếp ngọn lửa nghề của cha ông truyền lại ra sao.