Thí sinh Đặng Thị Hồng Nhung – 038: GS. Trần Văn Khê – Giữ hồn dân tộc bằng giai điêu quê hương& Nhịp Song lang – mộc mạc nhạc cụ Việt Nam1.

Nguyễn Quốc Thệ

· 💧♥️Thí sinh Đặng Thị Hồng Nhung – 038

💧♥️GS. Trần Văn Khê – Giữ hồn dân tộc bằng giai điêu quê hương& Nhịp Song lang – mộc mạc nhạc cụ Việt Nam

1.Tôi tên là Đặng Thị Hồng Nhung, sinh viên của Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh. Quê hương tôi là Bình Dương – vùng đất trù phú, nổi tiếng một thời là mảnh đất của văn nghệ, thi ca . . .“Ngày hôm nay, mừng lễ ngày sanh, nào anh em ta cùng nhau hòa đờn, nào chị em ta cùng nhau hòa đờn, mừng sức khỏe, mừng sống lâu, ta hòa đờn tình tang vài câu,…”

Những câu hát từ nổi bân khuân khi người dân Việt Nam cứ đến sanh nhật là lại ngân nga những câu hát của người Mỹ “Happy birthday to you…”, đã làm cho một người say mê âm nhạc dân tộc quyết tâm đặt ra một bài hát để cho các bạn Việt Nam nơi đất khách (Pháp) hát để mừng sinh nhật của mình. Ấy vậy mới thấy được lòng yêu nước nồng nàn và mong muốn truyền bá âm nhạc dân tộc của Giáo sư – Tiến sĩ Trần Văn Khê là bao la và vô tận đến đâu. Cùng tâm huyết lưu giữ nét truyền thống quý báu của quốc gia, với ông sự nghiệp bảo tồn nền văn hóa là muôn đời.

Cố Giáo sư – Tiến sĩ Trần Văn Khê sinh ngày 24 tháng 07 năm 1921 tại làng Đông Hòa, tổng Thuận Bình, quận Châu Thành, tỉnh Mỹ Tho (nay là huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang) trong một gia đình có bốn đời làm nhạc sĩ, nên từ nhỏ ông đã làm quen với nhạc cổ truyền.

Tháng 6 năm 1958, ông bảo về xuất sắc luận án tiến sĩ với đề tài chính “Âm nhạc truyền thống Việt Nam” và hai đề tài phụ “Khổng Tử và âm nhạc”, “Vị trí âm nhạc trong xã hội Việt Nam” và trở thành người Việt Nam đầu tiên có bằng tiến sĩ nhạc học tại Pháp. Trong suốt những năm tháng cuộc đời ông luôn tâm niệm giữ gìn và phát huy âm nhạc dân tộc. Ông đã đi qua 67 nước trên thế giới để nói chuyện, giảng dạy về âm nhạc dân tộc Việt Nam. Trên cả mục đích công việc, đó là sự thể hiện tình yêu quê hương sâu sắc của một người con hơn 55 năm bôn ba xứ người vẫn luôn đau đáu, làm sao để âm nhạc truyền thống Việt Nam. Thế nhưng chưa bao giờ ông quên mình là một người Việt Nam và một lòng hướng về đấy nước. Nhất là chất giọng đậm chất Đông Nam Bộ của ông, không mai một, thay đổi dẫu bao năm nơi học tập, làm việc đất khách quê người. Mọi hoạt động từ nói chuyện với con cháu, viết thơ, viết sách… ông đều sử dụng Tiếng Việt. Cố giáo sư được xem là báu vật của nước nhà, ông chính là người đã có công nghiên cứu và quảng bá âm nhạc cổ truyền Việt Nam ra thế giới. Dù ở bất cứ nơi đâu, giáo sư Khê đều nói đến giá trị đặc sắc của âm nhạc dân tộc và tầm quan trọng của việc giảng dạy, quảng bá, khai thác đúng nguyên tắc để bảo tồn và phát huy nó. Năm 2006 giáo sư về nước tiếp tục tham gia nghiên cứu, quảng bá âm nhạc truyền thống, với ông âm nhạc dân tộc là hơi thở. Ở Cố Giáo sư Trần Văn Khê, người ta không chỉ học ở kiến thức uyên thâm, ở sự miệt mài tận tụy không ngơi nghỉ mà còn học ở ông nhân cách lớn. Lúc nào và ở đâu, ông cũng hướng về tổ quốc, về quê hương, về văn hóa dân tộc, khiến ai biết đến cũng vô cùng trân trọng.

Ngày 24 tháng 06 năm 2015, vào lúc 2 giờ 55 phút, Giáo sư trút hơi thở cuối cùng tại Bệnh viên Nhân dân Gia Định Thành phố Hồ Chí Minh sau thời gian dài lâm bệnh.

2.Từ những ngày bé chập chững bước vào mẫu giáo mỗi chúng ta đều đã từng vào một khoảnh khắc nào đó bắt gặp thứ nhạc cụ rất đỗi bình dị, với tiếng kêu thanh thoát mà bất cứ đứa trẻ nào nhìn vào cũng thấy vui, hòa điệu cùng các bài vè. Nhưng mấy ai trong mình từng biết, từng hiểu và từng nghe qua cái tên Song Lang/ Song Loan. Được xem là nhạc cụ “tổ” của dân tộc Kinh.

Là một loại mõ nhỏ bằng gỗ cứng hình tròn dẹt, Song Loan/Song Lang có hình dáng bé nhỏ so với các nhạc cụ khác, một mảnh gỗ tròn chưa bằng miệng chén. Có một cần gõ uốn mỏng hoặc lá thép có độ đàn hồi, trên đầu cần có gắn miếng gỗ nhỏ để gõ xuống thân của nó, tạo ra âm thanh đều đặn “Cốp ! Cốp !”. Song Loan/Song Lang vốn dùng để giữ nhịp. Từ khi nhạc tài tử xuất hiện, thì Song Lang có vị trí cơ bản trong dàn nhạc tài tử và cải lương. Tuy là nhạc cụ nhỏ bé, nhưng cũng vô cùng quan trọng. Có nghĩa là, mỗi nhạc cụ trong dàn nhạc là do một nhạc công đảm trách, còn Song Loan/Song Lang thì không; bất cứ nhạc công nào cũng có thể sử dụng nó, nhưng người điều khiển Song Lang cũng là người phải có tư duy uyên bác về âm nhạc cũng như có tài lãnh đạo cả dàn nhac. Khi sử dụng Song Lang người ta dùng tay hoặc chân đập vào dùi gõ, dùi gõ đập Song Lang tạo ra âm thanh… Song Lang được sử dụng để cầm nhịp trong nhạc tài tử Nam Bộ, trong sân khấu Cải lương và trong Ca Huế. Song Lang giữ vai chính trong dàn nhạc tài tử và cải lương, nhiệm vụ của nó là giữ trường canh cho các nhạc cụ khác theo đó mà giữ tiết tấu nhịp điệu của mình trong lúc hòa tấu. Có thể nói song loan là nền tảng của nhịp điệu cho cả nhạc và ca, nhất là các bản ngắn trong cải lương “ca nói” của các nghệ nhân đạt yêu cầu là nhờ có tính hiệu của song loan. Vì thế, trong giới cải lương tôn vinh Song Lang như “Tổ” là vậy. Tôi đến với Song Lang từ những ngày ấu thơ, qua những bài vè, những tiết tấu cứ âm vang mãi trong tâm trí bé nhỏ. Từng cuộc thi nho nhỏ nơi góc trường mầm non như tiếp thêm ngọn lửa yêu quý thứ nhạc cụ giản dị như đầy những âm sắc vọng vang khắp xóm làng. Mỗi ngày đến trường, giờ sinh hoạt cùng tiếng Song Lang hòa điệu là niềm vui, là tuổi thơ và là cả một bầu trời kí ức cho lứa trẻ. Lớn dần chúng tôi rời xa nơi đất mẹ, đến với thành phố xa hoa, tráng lệ, nhưng đâu đó trong tâm mình vẫn lưu giữ hình ảnh mập mờ của thứ nhạc cụ ít được nhắc tên. Cũng đâu đó đã có lần, bản thân mình đắm chìm trong thế giới của những điều mới lạ mà quên đi mất thứ tinh thần dân tộc nhỏ bé mà Song Lang lưu giữ và bảo tồn. Vậy mới thấy được người trẻ quả thực đã đôi khi vô tình lãng quên mất giá trị văn hóa đất nước qua những thứ âm nhạc vừa thâm thúy vừa đặc trưng. Chính vì những sự đặc biệt riêng của nó mà không ít lần, Cố giáo sư Trần Văn Khê dành nhiều thời gian để giới thiệu, quảng bá cho người trẻ, người nước ngoài về văn hóa tốt đẹp mà Song Lang mang lại trong đời sống của mỗi con người Việt Nam. Qua đó nhấn mạnh nét đẹp truyền thống từ nhạc cụ âm nhạc dân tộc mà mỗi chúng ta cần bảo tồn, học học, phát huy, và biểu diễn, quảng bá.

Cố GS. Trần Văn Khê là một cây đại thụ trong làng âm nhạc Việt Nam, được tất cả các nhạc sĩ từ già đến trẻ đều yêu quý, ngưỡng mộ. Cái vĩ đại nhất của GS. Trần Văn Khê là hiểu biết của ông về âm nhạc dân tộc Việt Nam. Dường như tất cả thời gian và tâm huyết của ông đều dành cho việc giảng dạy, sưu tầm nghiên cứu âm nhạc dân tộc cùng với việc đi quảng bá nghệ thuật dân tộc Việt Nam trên khắp năm châu. Ông là một kho tri thức về chèo, tuồng, ả đào, hát xẩm, hát ví, hát bài chòi, điệu hò, điệu lý, nhạc tài tử… Từ vốn kiến thức đồ sộ tích lũy được qua thời gian, GS. Trần Văn Khê như một kho từ điển sống về âm nhạc.

Trong thời đại công nghiệp hóa – hiện đại hóa hiện nay, với lời nhắn nhủ của Cố Giáo sư sẽ có rất nhiều người nước ngoài đến thăm đất nước chúng ta, nhìn nhận đát nước chúng ta, khi đó người trẻ cần cho họ thấy được nét đặc trưng, đặc biệt và bản sắc của dân tộc Việt Nam.

Do đó, chúng ta mỗi người trẻ cần tự hào rằng, đất nước chúng ta có nền ân nhạc, nền văn hóa rất sâu sắc, chúng ta cần hiểu, biết, thương, học tập, gìn giữ và lan truyền cho khắp năm châu, thì chừng đó cái bản sắc văn hóa văn tộc, nghệ thuật dân tộc có một sinh lực mới và sống trường tồn. Cố Giáo sư đã từng nói “Xin các bạn (trẻ) nhớ, đừng quên, đừng mặc cảm, nước ngoài có những hoàng tráng, chúng ta có những cái tế nhị, nước ngoài có bề ngoài, hào nhoáng, nhưng chúng ta có những bề trong cực thâm thúy, nên nhớ những điều đó…”.

Votre commentaire

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l’aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion /  Changer )

Photo Google

Vous commentez à l’aide de votre compte Google. Déconnexion /  Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l’aide de votre compte Twitter. Déconnexion /  Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l’aide de votre compte Facebook. Déconnexion /  Changer )

Connexion à %s

Ce site utilise Akismet pour réduire les indésirables. En savoir plus sur la façon dont les données de vos commentaires sont traitées.