Thí sinh Lư Tiểu Duy – 028: Tìm hiểu về giáo sư Trần Văn Khêvà âm nhạc truyền thống Việt Nam

Nguyễn Quốc Thệ

23h  · 💧♥️Thí sinh Lư Tiểu Duy – 028

💧♥️Tìm hiểu về giáo sư Trần Văn Khêvà âm nhạc truyền thống Việt Nam

Lư Tiểu Duy (Đại học Sư phạm Tp.HCM)Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Văn hóa – Văn nghệ là một Mặt trận, các anh chị em văn nghệ sĩ chính là những chiến sĩ trên Mặt trận ấy!”. Sức mạnh của văn hóa văn nghệ là không thể phủ nhận, đó là nên tảng tinh thần của xã hội, góp phần phát triển xã hội. Đúng như Bác đã nói, những người nghệ sĩ chính là chiến sĩ trên Mặt trận văn hóa. Điều này không chỉ đúng trong thời chiến, khi mà các cô các chú hát bài Hò kéo pháo tiếp thêm sức mạnh cho nhau, hay cất tiếng hát trong veo như tiếng suối để át tiếng đục ngầu, ầm ĩ của đạn bom. Mà trong cuộc sống hòa bình hôm nay, họ vẫn là những người chiến sĩ đang nỗ lực cống hiến cho nghệ thuật thăng hoa và nuôi dưỡng tâm hồn người Việt. Cố giáo sư Trần Văn Khê là người chiến sĩ xuất sắc trên Mặt trận ấy. Người đã dùng cuộc đời mình để mang âm nhạc truyền thống Việt Nam vươn ra thế giới.

Cố giáo sư Trần Văn Khê được sinh ra ở Tiền Giang, trong gia đình có truyền thống nghệ thuật. Có lẽ vì vậy mà từ thuở nhỏ những giai điệu mượt mà mộc mạc của đờn ca tài tử, của những bài bản cải lương đã đi sâu và tâm trí của ông. Gom góp sẵn cho ông một vốn liếng quý giá là tình đất, tình người, tiếng nói của quê hương. Để cho con đường sau này ông đi, dù có xa xôi bao nhiêu vẫn không phai nhạt đi hồn dân tộc trong mình. Thật vậy, cuộc đời ông dù có đi qua nhiều nước trên thế giới những trái tim ông vẫn vẹn nguyên dành cho âm nhạc truyền thống Việt Nam. Những năm học ở Hà Nội, ông vẫn tích cực tìm hiểu văn hóa và thể hiện năng khiếu của mình về âm nhạc. Sau trở về Nam chiến đấu, khi đất nước đã độc lập thì ông lên đường sang Pháp du học. Ở nơi đất khách quê người nhiều năm nhưng ông vẫn thể hiện tình yêu của mình với quê hương, từ việc chơi đàn để kiếm thêm thu nhập thì cố giáo sư luôn chơi những cây đàn dân tộc và những bài nhạc dân tộc Việt Nam. Đến luận án tiến sĩ của ông cũng lấy đề tài chính là: “Âm nhạc truyền thống Việt Nam”. Có thể thấy dù đi xa đến đâu thì tình yêu của ông đối với văn hóa nước nhà nói chung và âm nhạc truyền thống dân tộc nói riêng vẫn luôn son sắc thủy chung. Bằng chứng là sau đó cố giáo sư Trần văn Khê đã tham gia vào nhiều nghiên cứu có giá trị và quảng bá âm nhạc truyền thống Việt Nam ra thế giới. Để cho các nước bạn được biết về một nền âm nhạc truyền thống đặc sắc và tinh tế của người Việt Nam. Ông tham gia giảng dạy và thuyết giảng về âm nhạc truyền thống cả trong và ngoài nước, những bài diễn thuyết của ông vô cùng sinh động với những câu hát minh họa về thể loại đang nói đến do chính ông hát. Cố giáo sư Trần Văn Khê đã lan tỏa tình yêu, sự hiểu biết của mình với âm nhạc truyền thống đến rất nhiều người, đó có thể là bạn bè quốc tế, có thể là những người nghệ sĩ, người mộ điệu và cả thế hệ trẻ, những mầm non của đất nước. Nói rằng ông dành cả đời mình để cống hiến cho âm nhạc truyền thống Việt Nam cũng hoàn toàn hợp lí, khi trở lại Việt Nam ông đã dành tặng những kỉ vật có giá trị về âm nhạc truyền thống Việt Nam nói riêng và âm nhạc nói chung cho Viện Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh. Và trong suốt những năm sau đó ông vẫn nghiên cứu và giảng dạy về âm nhạc truyền thống. Cố giáo sư Trần Văn Khê là một người Việt Nam yêu sâu đậm văn hóa Việt Nam và dành cuộc đời mình để phát triển, lan tỏa âm nhạc truyền thống Việt Nam. Dù ông không còn nữa nhưng những di sản và đóng góp của ông vẫn luôn là nguồn tài liệu quý và tấm gương sáng để những người chiến sĩ trên Mặt trận văn nghệ noi theo.

Âm nhạc truyền thống Việt Nam giàu đẹp như thế nào có lẽ không quá khó để trả lời, nhưng với cá nhân tôi thì âm nhạc truyền thống là một phần của dòng máu đỏ đang trôi chảy trong huyết quản này. Là đứa con của quê hương Cà Mau, từ nhỏ tôi đã được đắm chìm trong những câu hò, điệu lý và những bài vọng cổ mẹ dùng để hát ru. Theo lời ru đó tôi lớn dần lên với một loại tình yêu dành cho những bài ca vọng cổ. Bây giờ thỉnh thoảng tôi vẫn nghe bà nội tôi kể về tôi, hồi mới ba tuổi đi chơi ở trước nhà (trước nhà nội tôi là một con kênh, miền Tây mà, kênh rạch nhiều lắm), rồi bà hàng xóm của nội tôi ở bên kia sông, nhìn thấy tôi liền nói với qua: “Dy ơi, ca cho bác Năm nghe câu vọng cổ đi con”, rồi bà nội tôi vừa kể vừa cười: “Bả kêu dị đó, cái là nó đứng bên này quay mặt qua bển hát vọng cổ cho bả nghe”.

Chuyện lâu lắm rồi, đứa trẻ như tôi đã không còn nhớ, nhưng bà nội tôi thì vẫn nhớ hoài hình ảnh đứa cháu nhỏ đứng hát vọng cổ cho người hàng xóm nghe. Một chuyện vui nhỏ thuở thơ ấu của tôi nữa, ngày xưa ở quê tôi nhiều nhà có đĩa karaoke lắm, may sau nhà ngoại tôi cũng có. Nhưng lúc ấy tôi mới năm tuổi, chưa đi học nên không biết chữ, vậy mà vẫn hát được mấy bài vọng cổ của Phi Nhung – Mạnh Quỳnh trong đĩa. Bà ngoại tôi còn nhớ: “Nó khoái nhứt bài Căn nhà màu tím, bắt lên là hát đúng bon, mà có biết chữ nào đâu, nó nghe hát, nó thuộc rồi nó hát lại y chang”. Hai mẩu chuyện nhỏ nhỏ trên có thể lí giải cho tình yêu của tôi dành cho đờn ca tài tử. Mà đâu chỉ có tôi, ở quê tôi ai cũng mê đờn ca tài tử. Nhiều người nói giờ đờn ca tài tử với cải lương không bằng nhạc trẻ, nhạc remix. Nhưng riêng tôi thì không hề thấy vậy, ở quê tôi bắt gặp những câu vọng cổ ở khắp nơi, ngoài đồng lao động hay lúc ăn uống vui chơi, lên thành phố học tôi gặp những con người dốc tâm sức vào duy trì, phát triển và lan tỏa đờn ca tài tử. Thuở bé, tôi hay lấy chăn màn quấn lên người giả làm công chúa, phu nhân rồi vừa diễn vừa hát. Những tưởng đó chỉ là ước mơ đứa trẻ nào cũng có, theo quá trình trưởng thành thì sẽ mất đi. Nhưng thật may mắn cho tôi, ngày 27/10/2020 là ngày Hội Up đón Tân sinh viên của trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ chí Minh (ngôi trường tôi đang theo học), tại đây tôi và các bạn của mình đã được phép tổ chức một buổi biểu diễn và gặp gỡ với các bạn sinh viên. Hôm đó chúng tôi biểu diễn một trích đoạn cải lương cho hai bạn trong nhóm tự sáng tác mang tên Long Bào – Ánh quanh minh Đại Cồ Việt. Tôi được đóng vai Thái hậu Dương Vân Nga, đứa trẻ ngày xưa bước ra với trâm cài, mấn đội, xiêm y lộng lẫy là cô đào chính, xuống câu vọng cổ thì tiếng vỗ tay vang cả hội trường có hơn 200 khán giả. Phải, tôi cũng đã là một người trong rất nhiều người không ngừng cố gắn lan tỏa giá trị của âm nhạc truyền thống nói chung và đờn ca tài tử, cải lương nói riêng. Đờn ca tài tử có những nguyên tắc và yêu cầu về giọng hát khi hát, nhưng nó không khắt khe, trói buộc mà đó chính là khung xương cho sự thăng hoa của người hát. Một cách kì diệu mà đờn ca tài tử ăn sâu vào lời ăn tiếng nói của người Nam Bộ, nhiều khi đang nói nhưng muốn đệm vào câu hát là hát thôi chứ không cần lo nghĩ là hát như vậy đúng nhịp chưa, đúng lời chưa. Phải chăng từ chính sự gần gũi đó mà đờn ca tài tử gắn liền với cuộc sông tinh thần của người dân miền Tây sông nước nói riêng và người Việt Nam nói chung.

Âm nhạc truyền thống Việt Nam không xa vời, cũ kĩ mà như suối nguồn trôi chảy trong chính con người Việt Nam. Và nhiệm vụ giữ gìn và phát triển âm nhạc truyền thống thì không phải của riêng ai mà là của tất cả mọi người. Trong tương lai, tôi sẽ trở thành giáo viên, ý thức được ngoài việc dạy kiến thức thì dạy cho học sinh về văn hóa cũng vô cùng quan trọng. Tôi sẽ noi theo tấm gương của giáo sư Trần Văn Khê, tìm hiểu nhiều hơn về văn hóa của dân tộc mình và truyền lại cho thế hệ sau này để những giá trị văn hóa được lưu giữ và phát triển. Song song đó, tôi vẫn sẽ cố gắng lan tỏa tình yêu với đờn ca tài tử và cải lương Nam bộ cho những người xung quanh mình hiểu hơn về loại hình âm nhạc truyền thống này. Chúng ta sở hữu một nền âm nhạc truyền thống đặc sắc và mang đậm hơi thở dân tộc thì không có lý do gì lại để nó bị mai một đi, vì vậy ngay hôm nay hãy thử một lần nghe lại giai điệu của quê hương và chìm đắm trong cái hồn của dân tộc mình. Một lần nữa, xin trân trọng cảm ơn những cống hiến của giáo sư Trần Văn Khê trong việc đưa âm nhạc truyền thống Việt Nam ra thế giới và xin đón mừng kỷ niệm 100 năm ngày sinh của ông.

Votre commentaire

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l’aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion /  Changer )

Photo Google

Vous commentez à l’aide de votre compte Google. Déconnexion /  Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l’aide de votre compte Twitter. Déconnexion /  Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l’aide de votre compte Facebook. Déconnexion /  Changer )

Connexion à %s

Ce site utilise Akismet pour réduire les indésirables. En savoir plus sur la façon dont les données de vos commentaires sont traitées.