Thí sinh Thái Hương Thảo – 009 : Đôi dòng dâng lên người và lời tự tình cùng Ví dặm1&2.

Nguyễn Quốc Thệ

1t8Sdapoansihored  · 💧♥️Thí sinh Thái Hương Thảo – 009

💧♥️Đôi dòng gửi cố Giáo sư Trần Văn Khê: một nén hương dâng lên người và lời tự tình cùng Ví dặm1&2

.Con xin kính chào BTC, BGK! Con là Thái Hương Thảo, sinh viên Khoa Văn hóa học, Trường Đại học Văn Hóa. Quê con là vùng đất của nắng mưa khắc nghiệt nhưng cũng là nơi phát tích anh tài. Con rất tự hào về quê hương Nghệ An có con sông Lam, có câu Ví dặm …Nhân kỉ niệm 100 năm ngày sinh cố giáo sư Trần Văn Khê, con có đôi dòng muốn gửi đến cố giáo sư cũng như BTC và BGK như là một lời tri ân của con dành đến người đã dành nửa cuộc đời cho nền âm nhạc dân tộc và nỗi niềm với khúc Ví dặm thân thương đã nuôi con khôn lớn

.… …Sài Gòn thương nhớ, đêm 11 tháng 7 năm 2021

Kính chào Cố Giáo sư, con là Thái Hương Thảo, là một đứa con đất Nghệ, lớn lên từ những khúc hát Ví dặm đầy thân thương. Hiện tại con là sinh viên khoa Văn hóa học, chuyên ngành Văn hóa Việt Nam, trường Đại học Văn Hóa Thành phố Hồ Chí Minh. May mắn được sống và học tập trong một môi trường văn hóa dân tộc, con yêu mến biết bao văn hóa nước nhà, trong đó nổi bật là những lời ca tiếng hát truyền thống đậm đà bản sắc dân tộc. Và hôm nay, như một cái duyên với người đi trước, con ngồi đây viết những dòng này gửi ôngThưa ông, con xin phép trước rằng sẽ sử dụng ít nhất trong khả năng học vị giáo sư đầy danh dự của người, bởi đối với con, hai chữ đó không thể thể hiện hết niềm trân quý, thân thương của con dành cho ông cũng như nỗi niềm của ông dành cho âm nhạc dân tộc. Con cảm nhận được rằng, hình như người tìm hiểu và nghiên cứu những làn điệu truyền thống đó không chỉ dưới đôi mắt của một nhà khoa học mà hơn thế là sự cảm nhận từ trái tim, từ tình yêu của một người con lớn lên giữa miền tây sông nước với những lời ru câu hát mà các bà, các mẹ muôn đời nay vẫn đưa con trên cánh võng nhịp nhàng…

Thưa ông, con không may mắn có cơ hội gặp ông sớm hơn. Lúc con ngồi viết bức thư này cũng là lần đầu con biết đến con người thầm lặng dành nửa cuộc đời cho âm nhạc dân tộc là ông. Trong thời gian ngắn, con chưa thể tìm hiểu thật cặn kẽ mà chỉ có thể gặp ông trong những mẩu nói chuyện được ghi lại trên các mặt báo, các clip cũ. Con đang nghe lại cuộc đàm thoại của ông vào lễ Vu Lan năm 2011 ở tại Thiền Tôn Phật Quang.

Thưa ông, con thực sự xúc động khi nghe những mẩu chuyện trong suốt cuộc đời của người, từ lúc người có suy nghĩ “phải học nhạc phương tây mới có thể dẫn dắt nước Việt Nam đi lên một cái bước cao hơn” đến nằm viện ba năm hai tháng có thời gian suy nghĩ về những thứ mình đã làm, đang làm và kế hoạch sau này và giật mình “tôi lớn lên vì âm nhạc Việt truyền thống” và cũng được “cưu mang” bởi âm nhạc dân tộc “khi qua bên Pháp, tôi viết báo, báo đóng cửa, nhờ đàn tranh mà tôi sống sót qua một năm trời” và cũng nhờ đàn tranh mà nhóm ông được giải nhì đầy hãnh diện, để rồi sau này ông quay lại với âm nhạc dân tộc mang hy vọng “đem âm nhạc Việt Nam giới thiệu ra thế giới”. Con cảm nhận được, âm nhạc truyền thống dường như đã không còn là một loại hình nghệ thuật sáo rỗng để giải trí hay để thể hện bản thân mà hơn hết những làn điệu đó đã soi lối đưa ông về với một con người, một bản sắc rất Việt Nam! Đặc biệt, chính âm nhạc cũng thể hiện tình yêu đất nước, góp phần đem lại hòa bình cho tổ quốc. Đến ngày hôm nay, con tin rằng ông có thể hoàn toàn tự hào và hãnh diện về nền âm nhạc dân tộc cũng như những cố gắng, nỗ lực cống hiến của ông với sự nghiệp âm nhạc truyền thống nước nhà.

Thưa ông, bản thân con không phải một người sành âm nhạc, âm nhạc với con vốn dĩ đầy mơ hồ (mà nghệ thuật nói chung cũng đều như vậy, đúng không ông?) Âm nhạc như một tình yêu rất đỗi nhẹ nhàng, âm nhạc là thứ vô hình nhưng hình như mang một sức mạnh lan tỏa rất đỗi mạnh mẽ. Con nhận ra rằng âm nhạc là điều gắn kết được mọi thứ, mang được những con người, những cộng đồng rất xa lại với nhau. Hungary cách Việt Nam bao xa? Gần 9000km! Hungary gần Việt Nam như thế nào? 5 buổi về âm nhạc truyền thống! Văn hóa thực sự là con đường gắn nhất để mang những vùng miền lại với nhau và âm nhạc chính là con đường nhẹ nhàng nhất trong đó. Lại nói, có những điều mọi cách thức đều bất lực, chỉ có âm nhạc là có thể dễ dàng ở bên con người ta, một bài diễn văn dài cả trăm trang có khi chưa ủi an được một tâm hồn nhưng một bản nhạc không lời có thể mang lại bao nỗi buồn và niềm vui đến khán giả. Âm nhạc là thế! Âm nhạc dân tộc càng thế và còn hơn thế nữa! Những đàn tranh, đàn gáo, đàn bầu,… những câu hò, câu ví, điệu lý, hát then,… Tất cả những cái đó đều mang hồn dân tộc và đều là dân tộc

Thưa ông, con nghe về ông, đọc về ông không để tìm hiểu như một giáo sư danh tiếng, con cũng không nghiên cứu về âm nhạc dân tộc dưới cái nhìn khoa học mà như mọi loại hình nghệ thuật khác, con chỉ đơn thuần cảm nhận bằng trái tim. Con không nghiên cứu sâu không phải vì không yêu nghệ thuật, văn hóa dân tộc mà với con nghệ thuật là một khái niệm gì đó quá trừu tượng, rộng lớn để có thể tìm hiểu hết, lại quá thân thương để mổ xẻ ra,… con muốn nó luôn tròn đầy, vẹn nguyên như cách nó được tạo ra và tồn tại hàng nghìn năm nay. Những thứ con đọc về ông đơn giản chỉ là những mẩu chuyện trong cuộc sống của người xoay quanh loại hình nghệ thuật truyền thống này bởi chính những điều nhỏ bé đó đã truyền lại cho con một niềm tin yêu, trân quý trong trẻo nhất đối với văn hóa dân tộc mà ở đây là nền âm nhạc truyền thống: nhẹ nhàng vậy thôi mà rất đáng yêu, phải không ông?

Thưa ông, con là một người con xứ Nghệ đầy nắng và gió, con sinh ra giữa cái rét cứa da cắt thịt của miền trung, con lớn lên trong gió lào nghe rát bỏng da và những mùa bão điệp trùng. Làn điệu ru ngủ con không phải những điệu Nam ai, Nam bình buồn và ngọt của đất cố đô, cũng không phải những khúc đờn ca tài tử rất trong của miền tây nam bộ, lại cũng không phải những điệu quan họ Bắc Ninh, con lớn lên trong những câu hò ví dặm rất đượm tình của người dân đất Nghệ.

Ví dặm trong con là…

“Tôi lớn bên bên lời ru của mẹ

Câu hát ân tình kéo võng trưa chiều

Mẹ bảo « Ví dặm là quê mình con ạ

Con sẽ lớn lên theo những cánh diều… »

Câu hát mẹ ru cho tôi hiểu bao điều

Xứ Nghệ mình nhiều bề lam lũ

Hiểu cả con cá gỗ trong câu chuyện cũ

Lại thương thêm, thương quá quê mình!….

Xứ Nghệ mình đổi mới rồi!

Vui thay!Xí nghiệp công ti mọc lên trông thấy

Nhưng tôi vẫn nghe giữa ồn ào lối phố

Ví dặm vọng xa tiếng mẹ ru hời

Có đi trăm nơi có đến muôn trời

Có đổi thay nhiều bao nhiêu chăng nữa

Nghệ An quê mình có mô tê răng rứa

Thì vẫn yêu, yêu lắm quê mình!”

(Trích Xứ Nghệ quê mình – Hương Thảo sáng tác)

Con gọi đó là Giọng Quê Hương! Ai đã từng một lần tự nhận “Choa dân 37” mà không tự hào về Ví dặm quê mình. Ví dặm là hồn xứ Nghệ. Dân xứ Nghệ chất chân bao nhiêu thì ví dặm cũng thật thà bấy nhiêu. Dân xứ Nghệ hứng bao nắng mưa bão bùng thì ví dặm cũng đậm niềm gian khó. Dân xứ Nghệ thân thương, tình nghĩa thì ví dặm cũng mặn mà ân tình,… Dân xứ Nghệ là vậy! Ví dặm là vậy!Những điệu ví dặm không phải quá cao siêu gì mà chỉ là nhưng lời tâm tình thủ thỉ, khuyên răn, hay là những câu hát trao duyên đầy tình tứ của những nam thanh nữ tú ở đất này cất lên trong những đêm gặt lúa dưới ánh trăng mờ tỏ hay thậm chí chỉ là những lời bông đùa chọc ghẹo nhau thường ngày trở thành quen thân. Câu từ của hai lối hát này cũng không quá mĩ miều, bác học mà là những câu nói hay những câu ca dao thể lục bát, song thất lục bát, năm chữ đậm đà hương sắc truyền thống của dân tộc Việt Nam.Chao ôi! Đã bao nhiêu người lớn lên từ những ví giận thương, ví đò đưa, dặm xẩm, dặm vè,… Đất Nghệ xưa nghèo, sinh con ra, mẹ không có sữa, con đói, con khóc; những đêm mẹ ru con ngủ cũng là đưa điệu ví. Những đêm cấy lúa, những ngày hội làng nam nữ trao duyên cũng nhờ câu dặm,… để sau này dù đi đến đâu những người con đất này cũng mang theo cả lời ca tiếng hát quê nhà. Có ai còn nhớ trước lúc Bác Hồ ra đi cũng chỉ mong nghe một câu hò Ví dặm quê hương? Người ta nói dân Nghệ nghèo! Người ta nói giọng Nghệ nặng! Dân Nghệ nghèo nhưng đủ giàu tình nghĩa! Giọng Nghệ nặng nhưng vẫn đủ cho những làn ví dặm cất lên cao mãi, phải không ông?Thưa ông, từ khi đặt chân vào đất Sài Thành và học tập trong một môi trường đầy chất văn hóa, những câu hò ví dặm đầy thân thương đối với con lại trở thành niềm nhung nhớ quê hương. Xa quê rồi trong con mới dấy lên một tình yêu với một xứ Nghệ “non xanh nước biếc như tranh họa đồ”. Tự hào biết bao khi giảng viên hay các bạn hỏi về quê hương mình mà con hãnh diện đứng dậy nói bốn chữ “dân ca Ví dặm”! Bình yên biết bao khi những hôm cảm thấy lạc lõng giữa thành phố hoa lệ này con được mở một bài ví giận thương! Ôi, thương biết bao, nhớ biết bao!“Đêm nằm nghe giọng ai caĐôi câu ví dặm vào ra tự tìnhThẫn thờ nép giữa lặng thinhNhớ lời mẹ dặn dò mình lúc xưa:“Con ơi sương gió chiều trưaQuê mình hứng lấy nắng mưa bão bùngCon đi kiếm việc tìm côngNi đây mai đó nhưng không quên làCâu ví dặm, ấy quê taCòn quê còn giữ, còn nhà còn trôngTình như sóng dạt trào dângLời ca cất đặt giữ lòng vấn vươngMẹ cha nào đoán sự thườngCó theo con đặng mà thương hết đờiCon đem câu ví muôn nơiNúi sông cũng hóa ru hời nhớ nhung”.Mẹ ơi đi đến sau cùngLời ca con cất tận cùng niềm thươngĐêm ni nghe giọng quê hương Tưởng nghe tiếng mẹ dặn đường con đi…”(Trích Đêm nghe câu ví dặm – Hương Thảo sáng tác)

Nhưng ông ơi, hình như cái chất mặn mòi ấy đang nhạt đi theo sự phát triển những giá trị khác của xã hội. Hai chữ ví dặm hình như xa lạ dần với giới trẻ ngày nay. Ông ơi, con học đã là văn hóa thì nghĩa là có giá trị, phải chăng người ta đang quên đi những vẻ đẹp trong văn hóa truyền thống. Đáng lo sao?

Thưa ông, năm nay tròn 100 năm ngày sinh của ông, con có đôi lời tâm tình muốn gửi đến người con chưa từng gặp nhưng đầy quý trọng! Ông ơi! Ngàn lời tri ân này không thể nói đủ cho những cống hiến lớn lao của ông đối với nền văn hóa dân tộc Việt Nam.

Thưa ông, Sài Gòn những ngày này chống dịch hơn chống giặc, mệt mỏi nhưng đầy nỗ lực. Con tin rằng sẽ nhanh thôi ngày đất nước mình sẽ ổn định lại và những làn điệu dân ca sẽ tưới mát mỗi chặng đường đi của con và đồng bào mình!

Tri ân, tưởng nhớ Giáo sư Trần Văn Khê …

Thái Hương Thảo

Votre commentaire

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l’aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion /  Changer )

Photo Google

Vous commentez à l’aide de votre compte Google. Déconnexion /  Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l’aide de votre compte Twitter. Déconnexion /  Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l’aide de votre compte Facebook. Déconnexion /  Changer )

Connexion à %s

Ce site utilise Akismet pour réduire les indésirables. En savoir plus sur la façon dont les données de vos commentaires sont traitées.