ĐÔI LỜI NHẮN NHỦ (4)(Trần Văn Khê)SỰ DẤN THÂN & CỐNG HIẾN

ĐÔI LỜI NHẮN NHỦ (4)(Trần Văn Khê)SỰ DẤN THÂN & CỐNG HIẾN

Thường thì một người học sinh chỉ muốn tập trung vào việc học và tránh lãnh trách nhiệm trong những việc khác. Vì vậy, khi giám thị đề nghị giữ tủ sách cho toàn lớp thì không ai chịu tình nguyện cả. Thời gian đâu để mà lựa sách theo lời yêu cầu của học sinh, kêu tên phát từng người, hết hạn phải đứng đợi góp sách lại rồi xếp vô tủ theo thứ tự của mã số từng quyển?

Tuy mọi người đều ngán nhưng tôi lại tình nguyện mỗi năm giữ tủ sách cho mỗi lớp khác nhau. Có mất thời gian thực nhưng bù vào đó mình có hai quyền lợi. Thứ nhứt khi mình muốn đọc quyển nào thì không ai dành với mình được. Mỗi học sinh chỉ được quyền mượn một quyển sách trong một tuần. Riêng tôi, hễ đọc hết quyển sách đã mượn lại có quyền đọc tất cả những quyển sách khác trong tủ.

Nhờ đó mà tôi luôn luôn là người đọc nhiều sách nhứt của nhà trường. Nếu chỉ nghĩ mình mất thời gian phát và góp sách thì mình ngần ngại. Nếu thấy cả quyền lợi tôi vừa kể trên thì việc mất thời gian đó đã được bù đắp bằng việc được đọc sách thỏa thuê!Đến giờ tập thể thao, mỗi học sinh được quyền chọn lựa một bộ môn để tham gia. Ai đá bóng thì không thể ở trong đội bóng rổ hay bóng chuyền.

Tôi lại thích vừa bóng rổ, vừa bóng chuyền và thỉnh thoảng tôi cũng thích đấu với những đội bóng rổ, bóng chuyền của trường khác. Vì vậy khi có cuộc bầu cử Tổng thư ký Hội thể thao của trường trung học, tôi không ngần ngại ứng cử. Khi được lãnh trách nhiệm rồi tôi có thể chủ động viết thơ mời các đội trường khác lại thi đấu. Đồng thời, tôi cũng có được kinh nghiệm trong việc tổ chức các cuộc gặp gỡ trong lãnh vực thể thao.

Và sau này, ở lãnh vực nghiên cứu, tôi không thấy ngỡ ngàng trong cách tổ chức hội thảo, hội nghị. Thời gian mất cho hội thể thao là cái giá phải trả để thực hiện việc mình muốn làm và là cơ hội cho tôi được học hỏi những kinh nghiệm tổ chức về sau.

Tại trường Trung học Trương Vĩnh Ký, tôi là người đề xướng ra lễ đưa Ông Táo về trời trước khi nghỉ học vào dịp Tết. Trong buổi lễ, một phần lớn là dựng lại đủ nghi tiết của một cuộc lễ tế thần, sắp đặt bàn thờ có lư hương, chân đèn sáp… Sau đó là những tiết mục văn nghệ và nhạc của trường, diễn tấu những bản nhạc truyền thống. Còn những màn độc xướng, hợp xướng phần nhiều là bằng tiếng Pháp vì khán giả dự lễ chẳng những là học sinh của toàn trường, các thầy Giám thị và Giáo sư là người Việt, còn có các Giáo sư và ban lãnh đạo trường toàn là người Pháp.

Lúc đó trong trường chỉ có tôi là rành nghi lễ nhờ cậu Năm của tôi từng dạy qua. Tôi lại thích biểu diễn trên sân khấu. Thuở nhỏ, tôi lại theo gánh hát cải lương của cô Ba tôi, nên khi được phép tổ chức Lễ Ông Táo cho trường, tôi rất vui được thực hiện những gì mà trước kia người lớn làm mà trẻ con như tôi chỉ tham dự thôi. Các bạn tôi thì sợ mất thời gian học tập nhưng tôi nhờ học bài mau thuộc, lại có cách bù vào thời giờ dành cho buổi lễ. Tôi học và làm bài trong ngày chủ nhựt, trong gia đình ai cũng lấy làm lạ rằng tại sao một đứa nhỏ như vầy mà thấy ít ham chơi, chỉ ham học. Nhờ kinh nghiệm của việc tổ chức Lễ Ông Táo mà khi ra trường Đại học ở Hà Nội, tôi cũng được giao cho phận sự tổ chức hàng năm « Đêm Sinh Viên ».

Lúc phải rời trường về Nam, tổ chức ban kịch sinh viên lưu diễn ở các tỉnh để thâu tiền mua gạo cứu đói, thì tôi thấy những công việc này không có gì là khó khăn. Sau thời kỳ ở trong nước, khi sang Pháp du học tôi cũng đã tổ chức chương trình nghệ thuật cho hiệu ăn « La Table Du Mandarin”, vừa để có tiền sinh hoạt phí, vừa thỏa mãn năng khiếu biểu diễn nghệ thuật của chính mình.

Khi tham dự Liên hoan Thanh niên tại Budapest năm 1949, chỉ có tôi và anh Nguyễn Ngọc Hà và một số ít sinh viên biết về nghệ thuật. Chúng tôi đã thành công hai chương trình quốc gia về nghệ thuật để góp mặt với thanh niên các nước trên thế giới đến xem. Trong khi vừa tổ chức Lễ Ông Táo, tôi lại phải dựng một dàn nhạc đặc biệt cho trường Trung học Trương Vĩnh Ký mà tôi đứng ra chỉ huy. Sanh ra trong một gia đình có truyền thống đờn tài tử nên tôi thích đưa bản theo điệu bắc ra thành những bản có phối khí, có nhiều bè và có sự tham gia của những cây đờn phương Tây. Vì vậy, trong dàn nhạc Trương Vĩnh Ký ngoài những cây đờn kìm, đờn cò và sáo trúc, tôi để thêm đờn mandoline, guitare Hawaiienne (lục huyền cầm Hạ Uy Di) và cây đờn violon, do 3 bạn: Lưu Hữu Phước, Võ Văn Quan, Nguyễn Mỹ Ca biểu diễn.

Tôi lại đem dàn nhạc đó ra làm dàn nhạc Scola club của Hội Đức Trí Thể Dục, có được thêm cây đờn piano và cây kèn saxophone. Dàn nhạc này biểu diễn những bản nhạc Tây được ưa chuộng lúc ấy như “C’est à Capris”, “Les gars de la marine”, “Marinella” v.v…

Và tiếp tục sau đó khi ra Hà Nội, tôi chỉ huy dàn nhạc của trường đại học. Kể ra, tôi phải dành thời gian khá nhiều cho sự luyện tập nhạc công, phối khí bản nhạc ra nhiều bè, bởi vì tôi không phải nhạc sĩ chuyên nghiệp, lại chưa học ngày nào về cách phối khí hay chỉ huy. Tôi chỉ có lỗ tai rất thính và khéo bắt chước động tác của các nhà chỉ huy Pháp thời đó như Jacques Parmentier của đội binh lính khố xanh và ông Grégoire của đội thủy quân.

Nhưng tôi được thể nghiệm một điều mà tôi mơ ước từ nhỏ là chỉ huy dàn nhạc. Nhờ kinh nghiệm đó càng giúp tôi sau này nhận xét rõ ràng hơn sự khác nhau giữa nhạc dân tộc truyền thống và nhạc phương Tây, để sau này đi đến sự quyết định của tôi là đi sâu vào sự hiểu biết về Âm nhạc truyền thống và thấy rõ giá trị của bản sắc dân tộc.Các bạn thấy chăng, từ những việc cống hiến, dấn thân rất nhỏ nhặt trong cuộc đời học sinh, sinh viên mà tôi lại có một vốn liếng phong phú và những suy tư chín chắn để có thể định hướng cho sự nghiệp âm nhạc của tôi về sau này.

Các bạn cũng thấy chăng, việc học tập và giải trí của một học sinh, sinh viên tuy là hai lãnh vực khác biệt nhưng nếu các bạn biết chọn lựa và kết hợp thì chính cả hai sẽ tạo nên một tiềm năng mạnh mẽ, giúp các bạn vươn xa hơn trên con đường tương lai.

Votre commentaire

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l’aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion /  Changer )

Photo Google

Vous commentez à l’aide de votre compte Google. Déconnexion /  Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l’aide de votre compte Twitter. Déconnexion /  Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l’aide de votre compte Facebook. Déconnexion /  Changer )

Connexion à %s

Ce site utilise Akismet pour réduire les indésirables. En savoir plus sur la façon dont les données de vos commentaires sont traitées.