Đặng Hoành Loan: HÁT ĐÁM CƯỚI DÂN TỘC SÁN DÌU

0:16 / 4:04

Đặng Hoành Loan

  · Nhân đọc bài « TRƯỜNG QUỐC NHẠC VIỆT NAM TẠI SAO KHÔNG VÀ BAO GIỜ? » của nhà báo Nguyễn Thế Khoa, tôi xin gửi tới các bạn bài « Diễn văn khai mạc hội thảo khoa học « Phát triển âm nhạc truyền thống – ý nghĩa văn hóa và thành tựu nghệ thuật » tổ chức vào tháng 12/2003 tại Tp. Hồ Chí Minh của PGS-TS Bùi Văn Tiến Vụ trưởng Vụ Đào tạo Bộ Văn hóa-thông tin. Dưới đây là toàn văn bản diễn văn khai mạc. Thưa quý vị đại biểu Trong bài phát biểu của ngài Koichiro Matsuura – Tổng giám đốc UNESCO nhân « năm Liên hợp quốc về di sản văn hóa » có đoạn viết » « Di sản văn hóa của một dân tộc là tất cả những gì mà nền văn hóa của dân tộc đó đã làm nên và kế thừa đến ngày nay. Di sản văn hóa được thể hiện ở nhiều dạng khác nhau, có thể là vô hình (ngôn ngữ, các bí quyết, nghệ thuật biểu diễn, âm nhạc) hoặc hữu hình (các tượng đài, di tích)… ». Việc trân trọng và giữ gìn các di sản văn hóa như là kho báu do cha ông để lại là hết sức cần thiết. Bởi có gìn giữ được kho báu đó chúng ta mới duy trì và bảo vệ được bản sắc dân tộc, vì xét đến cùng thì « Bản sắc dân tộc của văn hóa là tổng thể những giá trị bền vững, những tinh hoa văn hóa vật chất và tinh thần làm nên sắc thái riêng của một dân tộc trong lịch sử phát triển ». 50 năm qua, kể từ năm 1950 đến hết những năm 90, chúng ta có thể coi đây là mốc giới đánh dấu một chặng đường bảo tồn và phát triển bản sắc âm nhạc truyền thống của dân tộc. Do hoàn cảnh lịch sử, do những điều kiện xã hội nhất định nên 50 năm ấy có lúc thăng, có lúc trầm, nhưng thành tựu mà chúng ta đạt được là to lớn, là không thể phủ nhận. Có thể không quá chút nào khi chúng ta nhận định : suốt 50 năm qua không một ngày nào, không một giờ nào âm nhạc truyền thống (từ ca khúc, nhạc không lời, dân ca lời mới) vắng đi trong đời sống thường nhật của dân tộc. Và có lẽ thế giới biết đến âm nhạc của chúng ta cũng đã là từ đó. Hẳn chúng ta còn nhớ một thời Trường Sơn, trong hành trang người lính không chỉ có súng đạn và lương khô mà còn có cây sáo trúc, cây đàn bầu gập lại được, đó là những nhạc cụ dành cho những phút nghỉ ngơi, những giờ văn nghệ. Bài nhạc mà họ quen thuộc nhất là Lí Hoài Nam, Anh Vẫn Hành Quân, Vì Miền Nam, Ru Con Nam Bộ, Lí Hành Vân… Trong cái vốn chương trình ít ỏi ấy ta vẫn thấy có cả hai hình thức âm nhạc, đó là âm nhạc cổ truyền và âm nhạc phát triển. Và quả thật, cái gì hay, đúng với tâm hồn, đúng với tâm lí dân tộc là cái đó tồn tại và chính cái được sàng lọc để tồn tại đó đã trở thành bản sắc văn hóa của dân tộc. Thưa quý vị, hôm nay đây chúng ta đang đứng trước những cơn bão lớn của thông tin toàn cầu, giới trẻ của chúng ta, kể cả những nhạc sĩ sáng tác và những nghệ sĩ biểu diễn, đến khán thính giả, đang đứng trước một tình trạng bất khả kháng của làn sóng các hình thức âm nhạc nước ngoài, của băng đĩa nhập lậu, của Internet. Một số người bắt chước từ nhạc điệu, tiết tấu, trang phục, cách diễn đến nội dung lời ca của những hình thức âm nhạc nói trên. Điều đó đã làm cho chúng ta thực sự lo lắng và có đôi khi đến phẫn nộ. Song chúng ta vẫn tin vào lớp trẻ vì trong sâu thẳm của tâm hồn họ vẫn ẩn chứa cốt cách văn hóa, nghệ thuật Việt Nam. Cái cốt cách đó sẽ giúp giới trẻ bình tĩnh hơn, công bằng hơn và tri thức hơn trong thưởng thức và sáng tạo âm nhạc. Điều cần thiết để bảo tồn và phát huy cái cốt cách đó lại chính là chúng ta, những nhạc sĩ, những giảng viên, những nghệ sĩ bậc thầy về nghệ thuật. Chúng ta sẽ nghĩ gì và hành động ra sao để bảo tồn vốn di sản, bởi « Di sản văn hóa là tài sản vô giá, gắn kết cộng đồng dân tộc, là cốt lõi của bản sắc dân tộc » (1). Bảo tồn được di sản văn hóa, phát huy những di sản đó trong đời sống là chúng ta đã thức tỉnh cốt cách văn hóa nghệ thuật của lớp trẻ. Chính vì mục đích này mà Bội VH-TT tổ chức cuộc hội thảo để cùng nhìn lại công tác bảo tồn và phát triển nền âm nhạc truyền thống, từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm để hoàn chỉnh hơn công tác đào tạo và phát triển âm nhạc truyền thống. Từ cuối thế kỉ XX đến nay, các nghành khoa học tự nhiên và xã hội đã có những bước phát triển mạnh mẽ, nhiều ngành khoa học đã tách ra thành các ngành chuyên sâu với mục đích đi rất sâu vào nghiên cứu từng lĩnh vực. Phải chăng, cũng đã đến lúc chúng ta cần tách bạch giữa đào tạo để bảo tồn nguyên vẹn vốn âm nhạc truyền thống thành hai lĩnh vực đào tạo khác nhau, để chúng ta có thể bảo đảm được chất lượng và hiệu quả đào tạo cho cả hai lĩnh vực bảo tồn và phát triển. Tất cả vì mục đích bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, chúng tôi tin rằng hội nghị khoa học bàn về « phát triển âm nhạc truyền thống – ý nghĩa văn hóa và thành tựu nghệ thuật » của chúng ta sẽ diễn ra trong bầu không khí cởi mở, chân tình, khách quan và khoa học. Cảm ơn quý vị đã lắng nghe.(1) Nghị quyết Hội nghị Trung ương V (khóa VIII))

Votre commentaire

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l’aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion /  Changer )

Photo Google

Vous commentez à l’aide de votre compte Google. Déconnexion /  Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l’aide de votre compte Twitter. Déconnexion /  Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l’aide de votre compte Facebook. Déconnexion /  Changer )

Connexion à %s

Ce site utilise Akismet pour réduire les indésirables. En savoir plus sur la façon dont les données de vos commentaires sont traitées.