Mois : juillet 2020

SÂN KHẤU : Đạo diễn Thanh Hiệp dốc sức cho chương trình kỷ niệm 99 ngày sinh GS – TS Trần Văn Khê

Đạo diễn Thanh Hiệp dốc sức cho chương trình kỷ niệm 99 ngày sinh GS – TS Trần Văn Khê

21:37 22-07-2020

Đạo diễn Thanh Hiệp dàn dựng chương trình ý nghĩa này, cùng các nhà văn hóa, văn nghệ sĩ, các nhà nghiên cứu cùng các thân hữu yêu kính GS-TS Trần Văn Khê tưởng nhớ đến ông trong muôn vàn kính trọng.

Chương trình « Kỷ niệm 99 năm ngày sinh cố GS-TS Trần Văn Khê » (24-7-1921-24-7- 2020) sẽ được tổ chức tại Hội trường Trịnh Công Sơn – Đại học Văn Lang (69/68 Đặng Thùy Trâm, P13, Bình Thạnh, TP HCM). Đạo diễn Thanh Hiệp dàn dựng chương trình ý nghĩa này, cùng các nhà văn hóa, văn nghệ sĩ, các nhà nghiên cứu cùng các thân hữu yêu kính GS-TS Trần Văn Khê tưởng nhớ đến ông trong muôn vàn kính trọng.

Đạo diễn Thanh Hiệp dốc sức cho chương trình kỷ niệm 99 ngày sinh GS – TS Trần Văn Khê

Viện trưởng Viện Đào tạo Nghệ thuật và Truyền thông, Giám đốc Nhà hát Truyền hình Văn Lang Dương Trọng Dật đánh giá cao nỗ lực của ê kíp thực hiện chương trình, góp phần tạo bước đệm để năm sau tổ chức sự kiện kỷ niệm 100 năm ngày sinh Cố GS Trần Văn Khê vào tháng7. 2021. Dịp này sẽ công bố những cá nhân, đơn vị được Quỹ Trần Văn Khê xét trao Giải thưởng, Học bổng đợt đầu tiên

Đạo diễn Thanh Hiệp tâm sự: “Giáo sư Tiến sĩ Trần Văn Khê từ giã thế giới hiện hữu vào ngày 24 tháng 6 năm 2015. Ông để lại cho cuộc đời một tấm gương sáng về tài năng và trách nhiệm đối với việc gìn giữ, phát huy giá trị âm nhạc truyền thống của dân tộc Việt Nam. Năm 2020 là tròn 5 năm ngày mất và 99 năm ngày sinh của Giáo sư Trần Văn Khê. Nhớ về Ông là nhớ về một con người cả cuộc đời đã chuyên chú tâm sức cho việc nghiên cứu và quảng bá âm nhạc truyền thống Việt Nam ở Pháp và khắp mọi nơi trên thế giới. Chúng tôi thực hiện chương trình này tại Đại học Văn Lang, như một lời tri ân kính gửi đến GSTS Trần Văn Khê, đồng thời muốn gửi đến khán giả sinh viên lời hiệu triệu ý nghĩa trong việc cùng chung tay gìn giữ văn hóa cội nguồn mà ông cha để lại”.

Đây được xem là một sự kiện văn hóa lớn mà tôi cho rằng Đại học Văn Lang đã tạo cơ hội để các nghệ nhân, nghệ sĩ âm nhạc dân tộc cùng tề tựu tưởng nhớ GSTS Trần Văn Khê.

Đạo diễn Thanh Hiệp và cố GS – TS Trần Văn Khê

Nhớ đến GSTS Trần Văn Khê, ắt hẳn rất nhiều thế hệ học trò sẽ không thể nào quên hình ảnh người thầy hồn hậu ngồi trên chiếc xe lăn, lúc nào cũng mỉm cười cùng lời dạy về nhân tình thế thái, về giá trị cốt lõi của từng điệu ru, câu hò trong văn hoá người Việt.

Đạo diễn Thanh Hiệp bên chiếc áo dài của cố GS – TS Trần Văn Khê

“Tôi vẫn nhớ lời Thầy dặn hãy cố gắng gìn giữ những giá trị văn hoá truyền thống của nước nhà, gìn giữ áo dài, những điệu hát ru con…Những buổi nói chuyện chuyên đề về âm nhạc dân tộc của thầy, đó là những nghiên cứu về cách chơi đàn tranh của người Việt khác người Trung Quốc như thế nào; về ý nghĩa của chiếc áo dài của người Việt với 5 chiếc nút được thầy giải thích là đại diện cho 5 đức tính: nhân, nghĩa, lễ, trí, tín… Hay cách mà thầy giới thiệu với thế giới về nhạc cụ Song Lang của người Việt, về 50 nhạc cụ dân tộc của người Việt Nam và những giá trị của nó với thế giới…” – đạo diễn Thanh Hiệp xúc động.

GSTS Trần Văn Khê đã xây dựng lại giá trị riêng của âm nhạc dân tộc nước nhà. Tìm ra con đường của người Việt để nền âm nhạc của chúng ta mang một dáng vẻ rất Việt Nam. Không chỉ trong âm nhạc, GS.TS Trần Văn Khê còn để lại những nghiên cứu có giá trị của mình cho kho tàng ẩm thực của người Việt. Năm năm trôi qua, ở nơi này vẫn có những thế hệ học trò nhắc nhớ đến thầy, rồi tìm cách bồi đắp cho các giá trị văn hoá mà thầy đã cất công lưu giữ, cho lớn hơn cái mong ước “bảo vệ nền âm nhạc cổ truyền”.

Đạo diễn Thanh Hiệp và NTK Sĩ Hoàng

Trong hồi ký thầy đã viết: “Điểm lại quãng đời đã qua, hạnh phúc nhứt là tôi đã làm được những điều mình thiết tha mong muốn: có cơ hội sưu tầm vốn cổ trong âm nhạc truyền thống Việt Nam, chắt lọc những cái hay để lưu truyền lại cho thế hệ mai sau, cứu vãn những truyền thống sắp bị chôn vùi trong quên lãng.

Rồi đem tiếng nhạc lời ca dân tộc đến mọi nơi để siết chặt tình thân hữu giữa dân tộc Việt Nam với bạn bè bốn biển năm châu, đem được vui tươi nhẹ nhàng cho người nghe, lại có dịp góp sức với đồng nghiệp các nước Á, Phi bảo vệ nền âm nhạc cổ truyền…”.

Đạo diễn Thanh Hiệp và NTK Sĩ Hoàng, nhạc sĩ Huỳnh Khải

Tham gia chương trình ý nghĩa này còn có các nghệ sĩ: NSND Kim Cương, NSƯT Thành Lộc, Kim Tử Long, Kim Tiểu Long, nhạc sĩ NSƯT Huỳnh Khải, tiến sĩ Nguyễn Nhã, Nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân, Nhà báo Nguyễn Thế Thanh, Nhà thiết kế Sĩ Hoàng, các nghệ nhân đờn ca tài tử Nhạc viện Thành phố gồm: nghệ nhân Châu Minh Tâm, Nguyễn Thi, Trịnh Khánh Linh, Hồng Bảo Ngọc, Nguyệt Thu, vũ đoàn Si Si, ca sĩ Thành Danh, Quế Dinh….Vào cửa miễn phí.

S.K

http://sandien24h.vn/tin-tuc/dao-dien-thanh-hiep-doc-suc-cho-chuong-trinh-ky-niem-99-ngay-sinh-gs-ts-tran-van-khe-post991418422.html 

TRUNG SƠN: Chương trình nghệ thuật, toạ đàm kỷ niệm 99 năm ngày sinh cố Giáo sư Trần Văn Khê

Chương trình nghệ thuật, toạ đàm kỷ niệm 99 năm ngày sinh cố Giáo sư Trần Văn Khê

21/07/2020 – 16:57

PNO – Những giá trị văn hoá, đóng góp của cố Giáo sư Trần Văn Khê sẽ được nhắc nhớ trong chương trình này, đồng thời hướng tới việc thành lập quỹ học bổng mang tên ông.

Năm 2020 là tròn 5 năm ngày mất và 99 năm ngày sinh của cố Giáo sư Trần Văn Khê. Để tưởng nhớ về ông cũng như những đóng góp của ông cho âm nhạc dân tộc, Đại học Văn Lang và người thân, học trò của ông sẽ tổ chức chương trình Cố Giáo sư Trần Văn Khê – Người cả đời làm việc gìn vàng, giữ ngọc cho vốn cổ văn hoá Việt Nam

Cố Giáo sư Trần Văn Khê
Cố Giáo sư Trần Văn Khê

Chương trình cũng hướng đến việc thành lập Quỹ Trần Văn Khê và kỷ niệm 100 năm ngày sinh của ông vào năm 2021 tới đây. Trước khi tạ thế, cố Giáo sư từng căn dặn tiền phúng điếu (và các nguồn khác) được dùng để lập quỹ học bổng và xét trao cho các sinh viên âm nhạc dân tộc có thành tích học tập, các nghệ sĩ xuất sắc trong lĩnh vực sáng tạo nghệ thuật dân tộc, các công trình nghiên cứu có giá trị về âm nhạc dân tộc… nhưng vài năm qua tâm nguyện này của ông vẫn chưa thực hiện được. Nay sự kiện này được xem như bước đầu để quỹ ra đời và hoạt động.

Chương trình diễn ra vào 8g30 ngày 24/7 tại Hội trường Trịnh Công Sơn (Đại học Văn Lang – cơ sở 3, đường Đặng Thuỳ Trâm, P.13, Q. Bình Thạnh).

Trung Sơn

https://www.phunuonline.com.vn/chuong-trinh-nghe-thuat-toa-dam-ky-niem-99-nam-ngay-sinh-co-giao-su-tran-van-khe-a1413415.html

LỜI NGỎ CỦA TRẦN QUANG HẢI nhân dịp lễ tổ chức sinh nhựt thứ 99 của cố GS TRẦN VĂN KHÊ tại VIỆT NAM 24.07.2020

Kính chào quý vị ban tổ chức và quan khách,

Tôi tên là TRẦN QUANG HẢI, trưởng nam của cố GS TRẦN VĂN KHÊ, xin thành thật cám ơn ban lãnh đạo trường đại học VĂN LANG, chị THẾ THANH, chị KIM CƯƠNG, anh NGUYỄN ĐẮC XUÂN, chú BÁ THÙY và cô HỶ KHƯƠNG , anh NGUYỄN NHÃ, anh LÊ QUỐC ÂN, các em SĨ HOÀNG, HUỲNH KHẢI , THANH HIỆP và cháu NGỌC HÂN đã tận tình tổ chức ngày sinh nhựt lần thứ 99 của thân phụ tôi đã quá vãng 5 năm nay.

Vì  đang điều trị bịnh ung thư máu , bịnh tiểu đường khá nặng và bịnh suy thận, thêm vào đó bịnh dịch COVID-19 lan tràn khắp thế giới tôi không thể trở về Việt Nam để tham dự chương trình này.

Tôi trân trọng chúc buổi lễ thành công như ý và tin rằng thân phụ tôi sẽ ngậm cười nơi chín suối trước tấm lòng  ưu ái của những người bạn còn thương nhớ thân phụ tôi.

Nay kính

TRẦN QUANG HẢI

TRẦN QUANG HẢI & TRẦN VĂN KHÊ
TRẦN QUANG HẢI (23.07.2020)

Việt Trần:Bất ngờ khi Xẩm Hà Thành thêm mỹ nhân gảy đàn bầu

05/02/2017 10:32 GMT+7 0 0 Lưu

TTO – Sau thời gian hoạt động với nhiều sản phẩm âm nhạc,, nhóm Xẩm Hà Thành vừa có thêm thành viên mới, đó là nghệ sĩ đàn bầu Phạm Trang.

Trong MV mới nhất của nhóm vừa ra mắt đầu xuân Đinh Dậu là Tương tư, nhiều người khi xem MV khá bất ngờ khi thấy bên cạnh những gương mặt quen của Xẩm Hà Thành như nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa, Quang Long còn xuất hiện 1 “mỹ nhân” mới với cây đàn bầu. Đó là nghệ sĩ trẻ Phạm Trang.

 “MV Tương tư đánh dấu sự kiện lần đầu tiên nhóm chính thức giới thiệu cây đàn bầu qua phần trình diễn của nghệ sĩ Phạm Trang”, nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long – đại diện nhóm Xẩm Hà Thành- chia sẻ. Phạm Trang – “mỹ nhân” mới của Xẩm Hà Thành theo học đàn bầu từ nhỏ và đã học tới hệ Cao học tại Học viện Âm nhạc quốc gia về cây đàn này.

Phạm Trang đến với nhóm Xẩm Hà Thành và trở thành học trò của nhạc sĩ Mai Tuyết Hoa đã vài năm, nhưng tới thời điểm này mới xuất hiện với tư cách một thành viên chính bổ sung cho sự thiếu vắng âm sắc của đàn bầu trong nhóm bấy lâu nay.

Nói thêm về gương mặt mới này, đại diện nhóm Xẩm Hà Thành cho biết: Ông nội của Phạm Trang là một nghệ nhân chế tác nhạc cụ truyền thống nổi tiếng đất Hà Thành, có cửa hàng tại Hàng Nón. Xưa kia, cụ Trùm Nguyên- một trùm xẩm Hà Nội những năm thập niên 1970 thường ghé qua trò chuyện và nhờ ông nội Trang chế tác hoặc sửa chữa tiếng đàn.

Được biết, hiện nay gia đình trang vẫn tiếp tục duy trì nghề truyền thống. Bố Trang, ông Phạm Chí Khánh, nối nghiệp cha, cũng là nghệ nhân chế tác nhạc cụ nổi tiếng, đồng thời là  tay trống của Nhà hát Tuồng Việt Nam.

Nghệ sĩ đàn bầu Phạm Trang – Ảnh: Việt Trần

https://tuoitre.vn/bat-ngo-khi-xam-ha-thanh-them-my-nhan-gay-dan-bau-1260022.htm

NGỌC DIỆP Nguyễn Quang Long – ‘nhà khảo cổ’ xẩm

Nguyễn Quang Long – ‘nhà khảo cổ’ xẩm

12/03/2020 10:46 GMT+7 4 0 Lưu

TTO – Thuộc « đội đặc nhiệm » đã đưa nghệ thuật hát xẩm trở về với đời sống hiện đại, nhà lý luận phê bình âm nhạc Nguyễn Quang Long đã làm việc cật lực suốt gần 20 năm qua.

Nguyễn Quang Long - nhà khảo cổ xẩm - Ảnh 1.

Nghệ sĩ Nguyễn Quang Long (giữa) và hai diễn viên tham gia MV Trách ông nguyệt lão – Ảnh: BÌNH QUÁCH

Chính anh đã trở thành một nghệ sĩ biểu diễn xẩm và mới đây anh còn tự sáng tác xẩm.

Nguyễn Quang Long sinh ra ở làng Thương Giang, một trong 49 làng quan họ cổ ở Bắc Ninh. Cha anh là nghệ sĩ Nguyễn Ngọc Tưởng, một giọng nam dòng ca khúc trữ tình cách mạng nổi tiếng ở tỉnh Hà Bắc ngày xưa.

Nguyễn Quang Long từng học thanh nhạc, nhưng bệnh viêm xoang không cho phép theo nghề này lâu dài nên anh chuyển sang học lý luận, phê bình âm nhạc.

“Xẩm không chỉ dân dã mà nó còn đầy tính triết lý, nhiều tầng nghĩa, thể hiện tinh thần lạc quan của người Việt nên gần gũi lắm. Tôi nghĩ rất cần có những nhóm độc lập như chúng tôi bảo tồn xẩm. Tuy nhiên, bảo tồn như thế nào là câu chuyện dài, mà ngành văn hóa không thể phó mặc cho những nhóm độc lập.

Nghệ sĩ Nguyễn Quang Long

Đi tìm các mảnh ghép của xẩm

Năm 2005, khi nhà lý luận phê bình âm nhạc Nguyễn Quang Long còn là phó ban biên tập của Nhà xuất bản Âm Nhạc (Dihavina), anh vô tình gặp nhạc sĩ Thao Giang, được nghe ông chia sẻ về tâm huyết khôi phục xẩm, anh mới hiểu xẩm thực sự là « vàng rơi » của âm nhạc dân gian. Anh nhanh chóng xin một chân trong « đội đặc nhiệm chấn hưng xẩm » của nhạc sĩ Thao Giang.

Ngay trong năm 2005, « đội đặc nhiệm » này đã vận động thành lập Trung tâm Phát triển nghệ thuật âm nhạc Việt Nam. Nhóm nhạc sĩ Thao Giang, GS.TS Phạm Minh Khang, NSND Xuân Hoạch, nhạc sĩ Hạnh Nhân, NSƯT Văn Ty, NSND Thanh Ngoan, Nguyễn Quang Long, Mai Tuyết Hoa… bắt đầu nghiên cứu tất cả các nguồn tài liệu, đi điền dã khắp Hà Nội, Bắc Ninh, Sơn Tây, Hà Đông, Thanh Hóa, Ninh Bình, Bắc Giang… để gặp những nghệ nhân hát xẩm còn sót lại.

« Những bài xẩm nổi tiếng như Mục hạ vô nhân, Cô hàng nước, Lỡ bước sang ngang, Giăng sáng vườn chè, Quyết chí tu thân… theo thời gian chỉ còn là những mảnh ghép rời rạc trong trí nhớ của những nghệ nhân ở tuổi xế chiều.

Công việc của chúng tôi không khác gì những nhà khảo cổ. Sau khi tìm kiếm được những mảnh vỡ, chúng tôi ráp nối lại thành những bài xẩm hoàn chỉnh » – nhạc sĩ Nguyễn Quang Long nhớ lại.

Họ mất rất nhiều công sức để tìm nghệ nhân vì « xẩm thiệt phận nên nghệ nhân giấu thân phận với ngay cả gia đình, con cái của họ ». Cuộc gặp gỡ đáng giá nhất của những người nghiên cứu xẩm là cuộc gặp nghệ nhân Hà Thị Cầu – nghệ nhân hát xẩm danh tiếng còn sót lại của thế kỷ XX.

Dù lúc đó tuổi cao sức yếu nhưng khi bà Cầu cất lời thì « cả một vùng văn hóa dân gian sống dậy ». Bằng những bài báo của mình, Nguyễn Quang Long đưa nghệ nhân Hà Thị Cầu ra ánh sáng, khiến báo chí biết đến bà như một « di sản sống » của âm nhạc dân gian.

Nguyễn Quang Long - nhà khảo cổ xẩm - Ảnh 3.

Nghệ sĩ Nguyễn Quang Long

Trở thành ca sĩ bất đắc dĩ

Không chỉ những nghệ sĩ chèo như Thanh Ngoan, Thúy Ngần học hát xẩm để giữ xẩm, mà chính Nguyễn Quang Long và Mai Tuyết Hoa, hai người nghiên cứu, cũng lao vào học hát, bởi họ biết chắc chắn xẩm chỉ sống khi có người hát.

Đến giờ, xẩm đã được nhân lên ở Hà Nội, Hải Phòng, Thái Bình, Vĩnh Phúc, Ninh Bình, Sài Gòn, Thanh Hóa… chứ trong giai đoạn mới bắt đầu khôi phục gần như không có ai hát cả.

Đến với xẩm với tư cách nhà nghiên cứu, Nguyễn Quang Long cũng không ngờ một ngày nào đó anh trở thành một nghệ sĩ hát xẩm. Mấy năm trở lại đây, chính anh cũng phải bất ngờ khi mình bắt đầu có khả năng sáng tác bài xẩm mới.

Sáng tác đầu tiên của Nguyễn Quang Long là bài xẩm Tiễu trừ cướp biển năm 2016, lên tiếng để bảo vệ chủ quyền biển đảo. Đến tết năm đó, Nguyễn Quang Long ra bài Bốn mùa hoa Hà Nội « dành tặng cho Hà Nội, là tuổi thanh xuân của tôi ».

Anh khai thác thêm làn điệu khác như đồng dao, đẩy nhanh tiết tấu giống rap để thu hút người nghe hơn. Đến năm 2019, anh chính thức ra mắt album Trách ông nguyệt lão – album gồm 9 bài xẩm trữ tình do anh sáng tác toàn bộ.

« Trong giai đoạn hiện nay, xẩm cũng phải thay đổi để thu hút người nghe. Văn hóa phải có tiếp nối, chứ nếu chỉ bảo tồn là tự ngắt mạch sống của nó. Tuy nhiên, chúng tôi vẫn phải đảm bảo gieo cây gì phải mọc lên cây đó chứ không thể là cây khác » – Nguyễn Quang Long nói.

13 năm chiếu xẩm Hà thành

Nguyễn Quang Long là người đề xuất làm một chiếu xẩm khi chợ đêm Hàng Đào – Đồng Xuân hình thành. Anh, Mai Tuyết Hoa cùng với Khương Cường, Phạm Đình Dũng đã thành lập nhóm Xẩm Hà thành…

Suốt 13 năm qua, chiếu xẩm Hà thành 36 phố phường hoạt động không nghỉ. « Chỉ có tình yêu vô bờ bến của nghệ sĩ với xẩm mới làm được điều đó. Mình biết xẩm đẹp, nếu mình không gìn giữ, cái mất đi không chỉ là xẩm mà còn là văn hóa » – nghệ sĩ Nguyễn Quang Long nói. Xẩm Hà Thành ra MV Rượu bia tối kỵ lái xe – Dặn chồng chớ uống rượu bia

TTO – Trước tình trạng tai nạn xảy ra liên tiếp do lái xe uống rượu bia, nhóm Xẩm Hà Thành đã công bố 2 MV ‘Rượu bia tối kỵ lái xe’, ‘Dặn chồng chớ uống rượu’ bia góp phần nâng cao nhận thức về việc tham gia giao thông. NGỌC DIỆP

https://tuoitre.vn/nguyen-quang-long-nha-khao-co-xam-20200312094056381.htm

ALBUM TRẦN VĂN KHÊ – TRUYỀN THUYẾT VỀ NHỮNG CÂY ĐÀN

ALBUM TRẦN VĂN KHÊ – TRUYỀN THUYẾT VỀ NHỮNG CÂY ĐÀN

1,369 views•Dec 25, 2017 LikeDislikeShareSavePHUONG NAM PHIM AUDIO 6.37K subscribers © 2017 by PHƯƠNG NAM PHIM ¤ PLEASE DO NOT RE-UPLOAD! Bản chính thức Full HD được phát hành chính thức tại hệ thống kênh Youtube của PHƯƠNG NAM PHIM. ♥♫♥♪ ♫ Subscribe: https://www.youtube.com/channel/UCeKT… ♫ Website: http://pnf.com.vn/ ♫ Fanpage: https://www.facebook.com/Phuong-Nam-P… Rất cảm ơn các anh chị, các bạn đã ủng hộ chúng tôi trong suốt thời gian qua.

KỶ NIỆM 99 NĂM NGÀY SINH CỐ GS TRẦN VĂN KHÊ, 24.07.2020 tại Hội trường Trịnh Công Sơn của Đại học Văn Lang, quận Bình Thạnh, TPHCM

KỶ NIỆM 99 NĂM NGÀY SINH CỐ GS TRẦN VĂN KHÊ

Ban tổ chức:

Trường ĐH Văn Lang và nhóm thân hữu Trần Văn Khê

– Thời gian tổ chức: thứ sáu, ngày 24/07/2020 (từ 9g00 đến 11g30)

– Địa điểm: Hội trường Trịnh Công Sơn của ĐH Văn Lang. (địa chỉ 69/68 Đặng Thùy Trâm, phường 13 quận Bình Thạnh, TPHCM )

Nội dung Chương trình

– Chiếu trích đoạn phim tư liệu về Cố GS Trần Văn Khê

– Triển lãm di vật và hình ảnh chân dung Cố GS Trần Văn Khê

– Biểu diễn âm nhạc dân tộc

– Tọa đàm về “Những bài học văn hóa từ Giáo sư Trần Văn Khê” (Diễn giả tham dự trên sân khấu dự kiến) : NSND Kim Cương,Đắc Xuân, Tiến sĩ Nguyễn Nhã, Nhà thiết kế – Họa sĩ Sỹ Hoàng, Nhà báo Nguyễn Thế Thanh.

LIÊN LẠC : CHỊ NGUYỄN NGÂN 0913 828 383

Nhà thiết kế Sĩ Hoàng, nhà báo Nguyễn Thế Thanh và NSƯT Huỳnh Khải chuẩn bị cho chương trình kỷ niệm 99 năm ngày sinh cố GS-TS Trần Văn Khê

THANH HIỆP : Nhà thiết kế Sĩ Hoàng, NSƯT Huỳnh Khải dốc sức cho kỷ niệm 99 năm ngày sinh cố GS-TS Trần Văn Khê

https://nld.com.vn/van-nghe/nha-thiet-ke-si-hoang-nsut-huynh-khai-doc-suc-cho-ky-niem-99-nam-ngay-sinh-co-gs-ts-tran-van-khe-2020071406513188.htm

CHỊ NGỌC HÂN 0912 505 480

NGOC HÂN , THẾ THANH , LÊ SĨ HOÀNG , HUỲNH KHẢI

Nguồn: vietnamplus.vn: Bảo tồn nghệ thuật hát Xẩm – loại hình diễn xướng dân gian độc đáo

Thứ Tư, 11/12/2019 16:53′(GMT+7) Bảo tồn nghệ thuật hát Xẩm – loại hình diễn xướng dân gian độc đáo

(TTĐN) – Hát Xẩm thực sự là một loại hình âm nhạc chuyên nghiệp, chỉ khác ở chỗ, sân khấu của nghệ sỹ là đường phố, là gốc đa, bến nước, sân đình… hoặc đơn giản chỉ là một góc chợ quê nghèo.

Tiết mục « Giăng sáng vườn chè » do các nghệ sỹ Trung tâm Âm nhạc truyền thống Thăng Long, Hà Nội biểu diễn tại Liên hoan câu lạc bộ hát Xẩm các tỉnh khu vực phía Bắc (Ảnh: TTXVN) 

Với lối kể tích sâu sắc, khéo léo và hấp dẫn, hát Xẩm là thể loại âm nhạc dân dã, một lối diễn xướng dân gian độc đáo trong kho tàng âm nhạc cổ truyền của dân tộc Việ Nam.

Là sản phẩm của người lao động, âm nhạc và lời ca của nghệ thuật hát Xẩm hết sức mộc mạc chân thành nhưng chứa đựng những nội dung tư tưởng sâu sắc.

Lời ca trong hát Xẩm không chỉ phong phú về thể loại như ca dao, tục ngữ, thơ…, mà còn rất đa dạng về mặt nội dung. Những ca từ của Xẩm hàm chứa những triết lý, những lời răn dạy đạo lý ở đời.

Nguồn gốc của hát Xẩm

Hát Xẩm là một thể loại âm nhạc dân gian chuyên nghiệp, một lối diễn xướng dân gian độc đáo trong kho tàng âm nhạc cổ truyền của dân tộc Việt Nam. Nghệ thuật hát Xẩm được hình thành vào khoảng thế kỷ thứ 14. Từ khi ra đời đến khoảng nửa đầu thế kỷ 20, hát Xẩm được gọi với những tên khác nhau như hát rong, hát dạo.

Sức ảnh hưởng và lan tỏa mãnh liệt của Xẩm trong đời sống dân gian thể hiện ở số lượng bài Xẩm lên tới hàng trăm bài, đa dạng về nội dung, làn điệu cũng như môi trường diễn xướng.

Theo nghiên cứu, Xẩm có khoảng trên dưới 10 làn điệu, và hơn 400 lời Xẩm đã được thu tập trong đó các làn điệu phổ biến là: Xẩm Thập Ân, Xẩm Huê Tình, Xẩm Hà Liễu, Xẩm Ba Bậc, Xẩm Trống Quân, Xẩm Hò Khoan, Xẩm Phồn Huê, Xẩm Chợ, Xẩm Sai, Xẩm Ngâm Vịnh, Xẩm Tàu Điện và Hát Ai.

Cách gọi tên các làn điệu Xẩm cũng rất đa dạng và thú vị, phản ánh khả năng “sinh sôi nảy nở” của loại hình âm nhạc này.

Xẩm có thể được đặt tên theo không gian biểu diễn, đi từ chợ (Xẩm Chợ) ra Hà Nội lên tàu điện (Xẩm Tàu điện hay Xẩm Hà Nội), vào nhà trò (Xẩm Nhà trò); được đặt tên theo mục đích bài Xẩm (Xẩm Hò khoan); đặt theo nội dung hoặc tên bài Xẩm nổi tiếng như Xẩm Thập Ân; theo nguồn gốc như Xẩm Sai…

Cách gọi tên các bài Xẩm lại còn đa dạng hơn nữa. Từ những nhân vật lịch sử (Bà ba Cai Vàng), nhân vật trữ tình (Hỡi cô em yếm đỏ), những thói hư tật xấu (Xẩm Thuốc phiện), những hình ảnh mang tính biểu trưng (Lênh đênh mặt nước cánh bèo),… đều có thể trở thành tên của bài Xẩm.

Các bài Xẩm bao gồm một hoặc nhiều làn điệu kết hợp với nhau, tùy thuộc độ dài câu chuyện khi cần hát kể nhiều tình tiết hay trạng thái cảm xúc. Nghệ sỹ Xẩm có khi hòa mình vào nhân vật trong câu chuyện, có khi lại chỉ đứng ở góc độ “người kể”, khiến các bài Xẩm có sắc thái rất đa dạng.

Thời phong kiến, hát Xẩm là tiếng nói phản kháng lên án những bất công cường quyền, áp bức, những thói hư tật xấu của xã hội, cất lên tiếng nói bênh vực những số phận bất hạnh nghèo khổ bị chà đạp. Sau chiến tranh, các làn điệu Xẩm được các nhạc sỹ, cán bộ văn hóa sử dụng như một công cụ để tuyên truyền chính sách, chủ trương của Đảng và Nhà nước.

Riêng Hà Nội có một dòng Xẩm rất đặc trưng mà không đâu có được, đó là Xẩm Tàu điện vì nó thường được hát trên tàu điện.

Ra đời vào đầu thế kỷ 20, Xẩm Tàu điện xuất hiện trong môi trường đô thị, khi những người hát Xẩm biểu diễn bằng hình đi qua các toa tàu điện.

Được xem là một nhánh sau của Xẩm cổ, Xẩm Tàu điện có tiết tấu nhanh, ngắn gọn, thường sử dụng thơ của những thi sỹ nổi tiếng như “Anh khóa,” “Cô hàng nước” (của Á Nam Trần Tuấn Khải), “Giăng sáng vườn chè”, “Em đi tỉnh về” của Nguyễn Bính… vào các điệu Xẩm, đưa Xẩm đã trở thành loại hình âm nhạc đường phố vô cùng độc đáo, góp phần tạo nên nét đặc sắc riêng văn hóa phố phường của Thăng Long-Hà Nội.

Nghệ sỹ nhân dân Xuân Hoạch cho biết: “Mỗi bài Xẩm đều có nhịp điệu đu đưa ăn khớp với chu kỳ chao đảo và độ giật, lắc mỗi khi tàu phanh, nhờ thế mà át được tiếng ồn không hề dễ chịu của tàu điện”.

Trong hệ thống làn điệu của Xẩm nói trên, có những làn điệu hấp dẫn, đặc sắc nên nhiều bộ môn nghệ thuật khác như Chèo, Ca trù phải “vay mượn”, như các điệu Xẩm huê tình, Xẩm chợ, Xẩm xoan…

Bài Xẩm huê tình khi được các đào nương, kép đàn ca trù du nhập vào trong hình thức ca quán, thường gọi là điệu Xẩm Cô đầu (hay Xẩm Nhà trò). Như vậy cũng đủ thấy các nghệ sỹ giáo phường ca trù rất tôn trọng nghệ thuật Xẩm, họ vẫn giữ chữ “Xẩm” ở làn điệu này nhằm chỉ rõ gốc gác của làn điệu.

Ngày nay, nhiều người vẫn hiểu Xẩm là lối hát của người khiếm thị, ăn xin. Thật ra, đúng ra là người khiếm thị đã dùng Xẩm làm phương tiện kiếm sống. Vì thế, hát Xẩm thực sự là một loại hình âm nhạc chuyên nghiệp, chỉ khác ở chỗ, sân khấu của họ chính là đường phố, là gốc đa, bến nước, sân đình… hoặc đơn giản chỉ là một góc chợ quê nghèo.

Thăng trầm nghề hát Xẩm

Cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20 là thời gian thịnh vượng nhất của hát Xẩm. Lúc này, không còn đơn thuần là loại hình giải trí lúc nông nhàn, Xẩm đã phát triển thành một nghề kiếm sống của người nghèo nơi thành thị và được truyền dạy từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Trong quá trình phổ biến lối hát Xẩm, có những người mù hoặc nghèo khổ nhưng rất có năng khiếu về âm nhạc đã vận dụng hát Xẩm làm phương tiện kiếm sống, vô hình trung, đưa hát Xẩm trở thành nghệ thuật biểu diễn của những người ăn xin.

Lượng người hát Xẩm đông nhất là thời kỳ Pháp thuộc và những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp.

Một thời gian dài, hát Xẩm trở thành món ăn tinh thần của quần chúng lao động. Nó đề cập đến nhiều vấn đề ở mọi khía cạnh, trong mọi tình huống của cuộc sống, từ công cha nghĩa mẹ, tình yêu, tình vợ chồng, tình huynh đệ cho đến những tình cảm riêng tư của mỗi con người, hay những vấn đề mang tính thời sự cập nhật, đả kích và phê phán những thói hư tật xấu của xã hội đương thời…

Không chỉ phục vụ cho đám đông ngoài xã hội, người nghệ sỹ Xẩm còn sẵn sàng phục vụ theo yêu cầu như trong dịp cưới xin, ma chay, giỗ kỵ… và thậm chí nhiều khi chỉ đơn giản là “nhờ bác Xẩm đánh tiếng dùm” với cô nàng thôn nữ đang đứng bên đàng.

Một trong những chức năng vô cùng độc đáo của nghệ thuật hát Xẩm là một kênh truyền thông bằng tiếng hát rất hữu hiệu.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và cả trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, Xẩm địch vận đã xuất hiện và phát huy vai trò tích cực của mình.

Để động viên tinh thần đấu tranh anh dũng của các chiến sỹ trong trận tuyến quyết giữ mạch máu lưu thông cầu Hàm Rồng, nghệ nhân Xẩm Minh Sen (Thanh Hóa) đã ôm cây đàn nhị đi khắp mọi nơi trên mặt trận để mang những lời ca hóm hỉnh, mang lại tiếng cười sảng khoái cho các chiến sỹ.

Các em nhỏ tập hát xẩm tại nhà cố nghệ nhân Hà Thị Cầu
(Ảnh: TTXVN)
 

Rồi nghệ nhân Xẩm đất Ninh Bình là bà Hà Thị Cầu, người được mệnh danh là người đàn bà hát Xẩm cuối cùng của thế kỷ 20, tuy không hề biết đến mặt chữ, nhưng cách đây hơn nửa thế kỷ đã sáng tác ra bài Xẩm “Theo Đảng trọn đời” theo điệu thập ân với những câu thơ: “Vững tâm theo Đảng nghe con/ Đạp bằng sóng gió sắt son lời thề”.

Hay nghệ nhân Vũ Ðức Sắc với bài “Tiễu trừ giặc dốt” hưởng ứng Phong trào Bình dân học vụ do Chủ tịch Hồ Chí Minh phát động…

Tới giữa thế kỷ 20, nghề hát Xẩm vẫn còn với các tên tuổi nghệ nhân tài ba như Nguyễn Văn Nguyên – tức cụ Trùm Nguyên, Vũ Đức Sắc (Hà Nội); Thân Đức Chinh (Bắc Giang); Nguyễn Phong Sắc (Hải Dương), cụ Trùm Khoản (Sơn Tây), cụ Chánh Trương Mậu (Ninh Bình); cụ Đào Thị Mận (Hưng Yên); cụ Trần Thị Nhớn (Nam Định); Trần Thị Thìn, Nguyễn Văn Khôi (Hà Đông)… và nhiều nghệ nhân khuyết danh khác.

Từ thập niên 60 trở lại đây, vì nhiều nguyên nhân khác nhau do điều kiện môi trường và xã hội, đặc biệt là do những quan niệm sai lầm nên các phường Xẩm dần tan rã và không hoạt động nữa.

Các nghệ nhân Xẩm tài danh bước dần vào tuổi xế chiều, rồi lần lượt ra đi, vĩnh viễn đem theo những giá trị nghệ thuật đặc sắc mà họ đã từng lưu giữ và thực hành. Nhất là khi “người giữ hồn Xẩm” – nghệ nhân Hà Thị Cầu (vợ út của ông Chánh Trương Mậu – trùm Xẩm đất Ninh Bình khi xưa) qua đời vào năm 2013.

Tín hiệu vui về nghệ thuật hát Xẩm

Sau bao thăng trầm và ít nhiều bị mai một, thất truyền, hát Xẩm đang dần được khôi phục bởi những tấm lòng nhiệt huyết và đam mê với nghệ thuật truyền thống.

Các tỉnh phía Bắc thành lập nhiều câu lạc bộ, nhóm Xẩm như chiếu Xẩm Hà Thành, chiếu Xẩm Hải Phòng, các Câu lạc bộ hát Xẩm tỉnh Quảng Ninh, Nam Định, Vĩnh Phúc, Thái Bình… đã tạo nên sức sống mới cho loại hình nghệ thuật hát Xẩm.

Nội dung các bài hát Xẩm đã phong phú hơn, ngoài ngợi ca tình yêu quê hương đất nước, nghĩa mẹ, tình cha thì những vấn đề xã hội đã được đưa vào Xẩm để phù hợp với cuộc sống đương đại.

Từ những nỗ lực của những nghệ sỹ nặng lòng với nghệ thuật dân gian như Thao Giang, Văn Ty, Xuân Hoạch, Thúy Ngần, Thanh Bình, Mai Tuyết Hoa… nghệ thuật hát Xẩm dần được hồi sinh.

Lớp truyền dạy nhạc cụ hát xẩm tại huyện Yên Mô (Ninh Bình) (Ảnh: TTXVN) 

Từ một loại hình diễn xướng dân gian phổ biến nơi đông người qua lại như bến sông, hè đường, góc chợ… và là phương tiện cho không ít người khiếm thị mưu sinh, Xẩm đã lên sân khấu trong các chương trình nghệ thuật, phục vụ khách du lịch.

Sự chào đón nồng nhiệt của khán giả Thủ đô đối với Xẩm chưa bao giờ giảm kể từ năm 2005 – khi nhạc sỹ Thao Giang lần đầu tiên thử nghiệm đưa Xẩm lên sân khấu tại khu vực ngã năm Hàng Đào.

Năm 2006, một CD về Xẩm Hà Nội đã ra đời và một chiếu Xẩm hằng đêm vào tối thứ bảy vẫn duy trì ở khu vực chợ đêm Đồng Xuân. Có những đêm diễn, hàng trăm người đứng xem.

Cũng ở đó, nhiều nhân sỹ, trí thức đã đến thưởng thức một không gian riêng của Xẩm như Giáo sư Trần Văn Khê, Giáo sư Nguyễn Thuyết Phong, nhà thơ Nguyễn Duy… Và những đốm lửa đã được nhóm Xẩm Hà Thành và những người thầy miệt mài, bền bỉ thắp lên như thế, để Xẩm đi vào đời sống và người dân Hà Nội bắt đầu biết về Xẩm.

Năm 2018, nhân ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11, Chiếu Xẩm Hải Phòng và Nhóm Đình làng Việt phối hợp với Ban Quản lý Di tích Phố cổ Hà Nội tổ chức chương trình Tọa đàm và biểu diễn « Nghệ thuật hát Xẩm – Từ hè đường đến sân khấu ».

Ngay trong chương trình biểu diễn vừa qua, khán giả không chỉ ngạc nhiên, vui mừng được nghe những làn điệu tưởng như đã mai một do các nghệ nhân dân gian và các nghệ sỹ hát Xẩm trình diễn trong một không gian sân khấu hoàn toàn khác lạ, mà còn được gặp gỡ, giao lưu với các thế hệ tâm huyết lưu giữ, duy trì hát Xẩm.

Tiêu biểu là nghệ sỹ nhân dân Xuân Hoạch, người được xem là “trưởng lão” của làng Xẩm Việt Nam đương đại với nhiều năm nghiên cứu, kế thừa và phát triển tinh hoa của các thế hệ đi trước, đồng thời là người có công phục chế nhiều loại nhạc cụ dân tộc như đàn bầu, đàn nhị, đàn đáy, đàn nguyệt.

Bên cạnh đó, có nghệ nhân dân gian Lê Minh Sen đến từ Thanh Hóa, một “cây đa, cây đề” trong làng Xẩm, từng ôm cây đàn nhị ra mặt trận trong những năm tháng chiến tranh chống Mỹ, cứu nước, mang lời ca hóm hỉnh, tiếng cười sảng khoái động viên tinh thần các chiến sỹ, thôi thúc ý chí quyết tâm chiến đấu của quân và dân Thanh Hóa.

Đặc biệt là nghệ nhân dân gian Đào Bạch Linh, học trò của nghệ nhân Hà Thị Cầu, một trong những nghệ nhân hát Xẩm ít ỏi của Việt Nam, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Chiếu Xẩm Hải Thành của Hải Phòng, một người trẻ luôn đau đáu với trách nhiệm phải gìn giữ loại hình nghệ thuật truyền thống này.

Bà Nguyễn Thị Mận, con gái nghệ nhân hát Xẩm Hà Thị Cầu, xúc động chia sẻ: “Trải qua bao thăng trầm, tôi không ngờ có ngày những làn điệu Xẩm lại được vang lên trên sân khấu, không còn ở hè đường như trước đây. Xẩm bây giờ được truyền dạy, biểu diễn ở khắp nơi và nhận được sự yêu mến từ công chúng ».

Tại Ninh Bình, sau nhiều nỗ lực, Liên hoan các Câu lạc bộ hát Xẩm khu vực miền Bắc lần đầu tiên đã được tỉnh đăng cai tổ chức. Ninh Bình được coi là một trong những cái nôi sản sinh ra bộ môn nghệ thuật hát Xẩm và là quê hương của cố nghệ nhân hát Xẩm nổi tiếng Hà Thị Cầu – “báu vật nhân văn sống” quốc gia.

Hiện, Ninh Bình có nhiều câu lạc bộ hát Xẩm đang hoạt động, trong đó tập trung ở huyện Yên Mô với sự tham gia học hát của nhiều người ở các lứa tuổi.

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Giám đốc Sở Văn hóa-Thể thao tỉnh Ninh Bình, cho biết tỉnh sẽ cùng các tỉnh khu vực phía Bắc chuẩn bị lập hồ sơ đề nghị Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch trình Thủ tướng Chính phủ công nhận hát Xẩm là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.

Sau đó, ban tổ chức có kế hoạch xây dựng những điều kiện để làm hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Đây có thể coi là nguồn động lực lớn để những người nghệ nhân hát Xẩm và người yêu loại hình âm nhạc dân tộc này tiếp tục cố gắng bảo tồn, phát triển và đào tạo, để trong một ngày không xa nghệ thuật hát Xẩm sẽ được ghi nhận một cách đúng đắn, có vị trí xứng đáng trong công chúng trong nước và bạn bè quốc tế./.

Nguồn: vietnamplus.vn

http://tapchithongtindoingoai.vn/viet-nam-dat-nuoc-con-nguoi/bao-ton-nghe-thuat-hat-xam-loai-hinh-dien-xuong-dan-gian-doc-dao-29871

TRACY DO: Hat Xam or Blind Singing in North Vietnam

Hat Xam or Blind Singing in North Vietnam

Tracy Do October 3, 2018 Vietnamese CultureNo Comments

Xẩm is a Sino-Vietnamese word which means blind. Hát Xẩm or Blind Singing is a type of folk singing art form in North Vietnam. In the past, the blind, the poor often used this art type to earn a living in the market or where many people were up and down. In this article, let’s explore this art form seeming strange.

According to legend, in the Tran Dynasty, King Tran Thanh Tong had two princes Tran Quoc Toan and Tran Quoc Dinh. As a result of the power struggle, Tran Quoc Dinh was killed by Tran Quoc Toan. Tran Quoc Toan blinded Tran Quoc Dinh’s eyes and dropped him in the middle of the forest. Waking up, because of the blind eyes, Tran Quoc Dinh just cried and fell asleep. In his sleep, he dreamed to see a fairy teach teaching him how to make a Vietnamese two-chord fiddle. Waking up, he made it and strangely, the echoes of the sound so good. The birds heard the echoes,  landed and bringing fruit to him to eat. After that, the foresters heard the echoes and found him. Tran Quoc Dinh taught the poor, the blind music and songs. Rumors about his music spread to the palace, the king called him to come to sing and recognized his son. Returning to royal life, Tran Quoc Dinh continued to bring the sound of the Vietnamese two-chord fiddle and songs to teach people to earn a living. Hát Xẩm was born from that and Tran Quoc Dinh was worshiped as an ancestor of Hát Xẩm. The people took 22 February and 22 August of the lunar calendar to celebrate his death.

Hat Xam or Blind Singing in North Vietnam

The musical instruments of Hát Xẩm are very simple. If a player, just using a Vietnamese two-chord fiddle is okay. If a player group, there are more other instruments such as a small drum, sênh sứa (2 pieces of bamboo), sênh tiền (coins), a flute or a monochord.

Hát Xẩm has 2 main tunes as Xẩm Chợ and Xẩm Cô Đào. Xẩm Chợ, strong singing, and Xẩm Cô Đào gentler singing. In addition, Xẩm also uses other folk melodies of the Red River Delta such as Trống Quân, Cò Lã, Hát Ru, Quan Họ, Chèo, Thơ. The folk melodies used in Hát Xẩm have been bent according to Xẩm tune. The content of the Xẩm songs is very rich such as lamenting the condition of poverty, praising national heroes, criticizing human bad habits.

Hát Xẩm was considered a form of livelihood for the poor, especially the blind before. Xẩm was performed in markets, streets, crowded places, but was not performed in the large stage. Therefore, in the present, few people know about this traditional art form. However, Hát Xẩm is still loved by the workers and the old in North Vietnam, is highly appreciated and tried to preserve by the state.

Related Posts

Southern Folk Song in Vietnam – Don Ca Tai Tu

The “Neu” tree on the Vietnamese new year (Tet)

Kinh Duong Vuong Festival in Bac Ninh, Vietnam

Mid-Autumn Festival in Vietnam

Vietnamese Culture

Death Anniversary of The Hung Kings

About The Author

Tracy Do

Hi everybody! I would like to say thank you for reading my blogs whether you are planning your trip to Vietnam, expats who live and work in the country, students and researchers who would like to find information about Vietnam, especially Vietnamese culture, foodies who are interested in delicious Vietnamese foods and recipes and others. My friends call me Tracy and I am living in Ho Chi Minh City. Having a huge passion for travel and a master’s degree of Information Technology, I have launched some travel projects including Athena Travel Vietnam, Vietnam Trip Advice, Hidden Travel Vietnam, OXO Tour, Scooter Saigon Tour, Ao Dai Saigon Food Tour after graduating from abroad. Thousands of trav elers use our services and 99% of them are satisfied. What are my hobbies? Traveling, going to pagodas, museums and studying beautiful architectural works, visit tourist attractions. I have loved writing since I was a child. Writing blogs as well as sharing travel tips, tourist attractions and lots of hidden places are my top thing to do with my free time. Why are my blogs different from others? Ease of reading is the number one highlight. I have tried my best to use simple structures and vocabulary so that readers feel comfortable and convenient and find it easy to read. You may tend to read articles and blogs written by journalists of famous travel magazines, newspapers, travel websites or big travelers who travel around the world and have their own blogs. My blogs are written by a local so that you have a chance to learn more about less-known things, untold tips, hidden gems and foods. If you like my blogs, just share it on your social media. If you have any question relating to Vietnam, just comment or contact me via live chat, email, WhatsApp, Facebook. If you are going to travel to Vietnam, give our team a chance to show you Ho Chi Minh City and South Vietnam. Tracy’s team can handle all of your needs including Ho Chi Minh city tours, Ho Chi Minh scooter (motorbike) tours, Ho Chi Minh food tours, Saigon unseen tours, Mekong Delta tours, Cu Chi Tunnels Tour, Ho Chi Minh City transfer services, Ho Chi Minh City shore excursions.

Leave a Reply

Vu Lan 2011. Giao lưu với Giáo sư Trần Văn Khê – Thiền Tôn Phật Quang

Vu Lan 2011. Giao lưu với Giáo sư Trần Văn Khê – Thiền Tôn Phật Quang

23,483 views•Sep 21, 2018 26212ShareSaveSen Hồng 193K subscribers Kênh Sen Hồng là kênh Youtube chính thức duy nhất tổng hợp các bài giảng và các sáng tác nhạc của Thượng Tọa Thích Chân Quang do Công ty TNHH Văn Hóa Pháp Quang sản xuất. YouTube : http://www.youtube.com/c/SenHongPhapQuang Công ty TNHH Văn Hóa Pháp Quang : – ÐC : 28 Hoàng Diệu, P.10, Q. Phú Nhuận, TP. HCM – ÐT : (028)38.462.646 – 38.449.893 – Mobile : 0986.861.338 – Fax : (028)38.479.599 YouTube : http://www.youtube.com/c/SenHongPhapQuang G + : http://www.google.com/+SenHongPhapQuang Website : – http://www.thientonphatquang.comhttp://www.thichchanquang.comhttp://www.vidaothieng.comhttp://www.vidaothieng.net Email : – congtyphapquang@gmail.comsenhongpq@gmail.com