Mois : février 2019

THANH HIỆP : Ngọc Huyền xúc động trong chương trình vinh danh nhạc sĩ Bắc Sơn

18/02/2019 14:58

(NLĐO)- Trưa 18-2, NSƯT Ngọc Huyền đã khóc khi hát lại những ca khúc bất hủ của nhạc sĩ Bắc Sơn trong chương trình kỷ niệm 14 năm ngày mất của người nhạc sĩ tài hoa được tổ chức tại trường THCS Lê Tấn Bê, quận Bình Tân, TP HCM.

Ngọc Huyền xúc động trong chương trình vinh danh nhạc sĩ Bắc Sơn - Ảnh 1.

NSƯT Ngọc Huyền trong chương trình kỷ niệm 14 năm ngày mất của nhạc sĩ Bắc Sơn

« Tôi xúc động vì không gian của chương trình « Đưa âm nhạc mang âm hưởng dân ca đến học đường » đã được gia đình nhạc sĩ Bắc Sơn tổ chức đúng vào ngày giỗ thứ 14 của ông. Bao nhiêu ký ức hiện về trong tôi khi được trò chuyện với ông. Năm đó, tôi đã viết lời vọng cổ cho bài hát Còn thương rau đắng mọc sau hè, và ông đã khen ngợi, động viên tôi khi sáng tác nhạc của ông theo thể điệu tân cổ giao duyên, không ngờ hôm nay lại được hát trong chương trình giao lưu với học sinh » – NSƯT Ngọc Huyền tâm sự.

« Mỗi bài hát đều gắn với một câu chuyện. Ông đã kể cho chúng tôi nghe, dành cả giờ đồng hồ để trao đổi với chúng tôi về những ca khúc mà ông tâm đắc. Ông là người nhạc sĩ đã vận dụng rất khéo khi đưa âm nhạc ngũ cung vào sáng tác, để hò, xự, xang, xê, cống hòa quyện ngọt ngào, chuyển tải những cung bậc cảm xúc mà đi xa khi nghe thì cảm thấy đó là quê nhà, nơi không thể lìa xa » – NSƯT Ngọc Huyền nói.

Ngọc Huyền xúc động trong chương trình vinh danh nhạc sĩ Bắc Sơn - Ảnh 2.

NSƯT Ngọc Huyền giao lưu với học sinh trong chương trình vinh danh nhạc sĩ Bắc Sơn

Ca sĩ Bích Phượng, con gái của đệ nhất danh ca miền Nam – NSND Út Trà Ôn, thổ lộ: « Khi màn đêm buông xuống, ánh trăng lên xao xuyến hồn quê thì những ca khúc của nhạc sĩ Bắc Sơn hiện hữu một vầng trăng không có tuổi, lúc nào cũng lung linh sáng đẹp. Giai điệu và ca từ của ông như cho người nghe được mặc chiếc áo mới sáng bừng, rực rỡ. Nhạc và thơ của Bắc Sơn là khối tình quyện chặt tâm hồn người mộ điệu luôn hướng đến những loài hoa đơn sơ, mộc mạc nhưng có dáng vẻ không lẩn vào đâu được ».

Gia đình của nhạc sĩ Bắc Sơn sẽ tổ chức các suất diễn tại các trường học: THCS Bình Trị Đông, PTTH Hùng Vương và các doanh trại quân đội tại tỉnh Long An, nhằm tưởng nhớ ông trong ngày giỗ lần thứ 14.

Ngọc Huyền xúc động trong chương trình vinh danh nhạc sĩ Bắc Sơn - Ảnh 3.

Các nghệ sĩ hát liên khúc lý vinh danh nhạc sĩ Bắc Sơn tại Trường THCS Lê Tấn Bê

NSƯT Ngọc Huyền lần đầu đến với chương trình « Đưa âm nhạc mang âm hưởng dân ca vào học đường », cô đã phấn khởi nói: « Đây thật sự là việc làm ý nghĩa mà hai người con gái của nhạc sĩ Bắc Sơn là chị Hạ Châu, Bích Thủy đã thực hiện đúng di nguyện của cha, tiếp tục nhân rộng sức lan tỏa những giai điệu, những ca từ được viết từ âm nhạc ngũ cung. Khán giả trẻ đã hưởng ứng rất nồng nhiệt, bằng chứng là các em học sinh đã lên sân khấu cùng hát với tôi bài Còn thương rau đắng sau hè và hát với chị Hạ Châu bài Em đi trên cỏ non » – NSƯT Ngọc Huyền tâm sự.

Ngọc Huyền xúc động trong chương trình vinh danh nhạc sĩ Bắc Sơn - Ảnh 4.

NSƯTNgọc Huyền và hai ca sĩ Nguyễn Tuấn, Liêu Kỳ trong chương trình vinh danh nhạc sĩ Bắc Sơn tại trường học Lê Tấn Bê

Trong chương trình vinh danh nhạc sĩ Bắc Sơn tại các trường học các ca sĩ, diễn viên đã hát các ca khúc: Còn thương rau đắng mọc sau hè, Qua ngõ trúc, Sa mưa giông, Đêm nghe bài vọng cổ, Hoa đào năm ngoái, Mùa xuân cao nguyên, Xuân tưởng niệm, Cối khuya… Gia đình nhạc sĩ Bắc Sơn cũng đã thực hiện các chương trình MV giới thiệu những ca khúc nổi tiếng của nhạc sĩ Bắc Sơn đã được các ca sĩ chuyên hát dòng nhạc của ông thể hiện bằng niềm cảm xúc chân thật như: Còn nghe thương thầm (Hạ Châu), Em đi trên cỏ non (Bích Thủy), Còn thương góc bếp chái hè (Hạnh Nguyên), Cối khuya (Hoàng Minh Phi), Chùm bông hoa khế (Bích Phượng), Con tư Bến Tre (Đông Đào), « Tháng mấy em về » (Nghi Tâm, Tâm Tâm), « Lặng lẽ » (Bình Chinh), « Điệu ru mòn mỏi » (Trương Thái Bảo), Mùa xuân cao nguyên (Huỳnh Quý)…Riêng bài tân cổ giao duyên « Chờ mưa giông bông kết trái » (Khánh Tuấn, Tâm Tâm) do soạn giả Hoàng Ngọc Ẩn viết lời vọng cổ, dựa theo bài hát mang âm hưởng ngũ cung của nhạc sĩ Bắc Sơn và bài « Liên khúc lý vinh danh người nhạc sĩ tài hoa » do các ca sĩ đã gắn với đoàn văn nghệ « Tình ca Bắc Sơn » biểu diễn mở màn rất sinh động.

Ngọc Huyền xúc động trong chương trình vinh danh nhạc sĩ Bắc Sơn - Ảnh 5.

Ca sĩ Nghi Tâm, Bích Thủy và học sinh trường THCS Lê Tấn Bê hát bài « Hoa đào năm ngoái »

Bài và ảnh: Thanh Hiệp

https://nld.com.vn/van-nghe/ngoc-huyen-xuc-dong-trong-chuong-trinh-vinh-danh-nhac-si-bac-son-20190218142603952.htm

THANH PHƯƠNG/ RFI : Mùa Xuân qua những ca khúc bất hủ

TẠP CHÍ ĐẶC BIỆT Podcast

Mùa Xuân qua những ca khúc bất hủ

Thanh Phương Phát Thứ Hai, ngày 04 tháng 2 năm 2019

Mùa Xuân qua những ca khúc bất hủ

  Thiếu nữ áo dài và hoa đào trong dịp Tết Nguyên đán tại Việt Nam (Ảnh chụp ngày 22/01/2017) Reuters

http://vi.rfi.fr/viet-nam/20190204-mua-xuan-qua-nhung-ca-khuc-bat-tu?fbclid=IwAR1DQB3rnUoRwhUjB_oZjpYo6FnHmgtkbmwCHFT4Cm9E9xGE6ujajRBMlCs


Bên cạnh ca khúc « Ly rượu mừng » ( mà đến đầu năm 2016 mới được cho phép hát ở Việt Nam ! ), cứ mỗi Tết đến, những ca khúc quen thuộc của mùa Xuân lại rộn ràng cất lên trong các chương trình văn nghệ mừng năm mới. Đại đa số các sáng tác bất hủ về chủ đề Xuân đều là những bài hát có từ trước năm 1975. Trước thềm năm mới Kỷ Hợi, hôm nay chúng tôi xin mời quý vị điểm qua một số bản nhạc Xuân tiêu biểu, với sự tham gia của giáo sư – nhạc sĩ Trần Quang Hải tại Paris.

Một trong những ca khúc xưa nhất về mùa Xuân, chắc ai cũng biết, đó là « Xuân đã về » (1950) của nhạc sĩ Minh Kỳ. Với giai điệu nhịp nhàng và tiết tấu rộn ràng, « Xuân đã về » miêu tả thật sống động cảnh vật mùa xuân trên cánh đồng quê Việt Nam. Nghe ca khúc này, ai cũng cảm thấy lòng phơi phới, yêu đời.

Và chắc cũng không ai mà không biết đến ca khúc vui tươi, rộn ràng không kém, đó là « Anh cho em mùa Xuân » của nhạc sĩ Nguyễn Hiền, phổ thơ Kim Tuấn :

Anh cho em mùa xuân, nụ hoa vàng mới nở

Chiều đông nào nhung nhớ

Đường lao xao lá đầy, chân bước mòn vỉa phố

Mắt buồn vịn ngọn cây…

Tuy ra mắt từ năm 1962, nhạc phẩm này vẫn được nhiều người ưa thích, và tiếp tục được nhiều ca sĩ trình bày, kể cả trong giới trẻ hiện nay. Bài hát được viết theo điệu tango, nhưng cũng nhiều người hát theo điệu Cha Cha Cha cho nó sôi động hơn.

Nhưng bên cạnh đó, có những ca khúc tuy không được phổ biến nhiều bằng, nhưng cũng là những sáng tác rất hay về mùa Xuân, như ghi nhận của nhạc sĩ Trần Quang Hải:

« Ví dụ như « Xuân Thôn Dã » hoặc « Xuân Miền Nam » của ông Văn Phụng cũng rất là hay, còn Hoàng Trọng cũng có một bài rất nổi tiếng, đó là bài « Gió Mùa Xuân Tới ». Một bài khác cũng được nhiều người biết đến, do nữ ca sĩ Thu Hương từng hát, đó là bài « Gái Xuân » của Từ Vũ, phổ thơ của thi sĩ Nguyễn Bính và sau này cũng được nhiều ca sĩ hát.

Còn bài « Mộng Chiều Xuân » của ông Ngọc Bích là một trong bài hát về Xuân theo điệu tango. Ngay như ông Phạm Đình Chương cũng có viết một bài vào năm 1953, đó là « Xuân Tha Hương ». Bài này cũng rất nổi tiếng, nhưng điệu nhạc hơi buồn, vì ông nói đến lúc mới di cư vào Nam, còn nhớ về quê mẹ, cho nên được viết theo cung thứ, buồn hơn là bài « Ly Rượu Mừng ».

Theo nhạc sĩ Trần Quang Hải, cố nhạc sĩ Phạm Duy cũng là một người có rất nhiều sáng tác về mùa Xuân, mà tiêu biểu là ca khúc « Xuân Ca »:

 » Phạm Duy là người sáng tác rất nhiều bài Xuân nổi tiếng, như bài « Xuân Ca », được nhiều người hát, hay bài « Hoa Xuân » « Tuổi Xuân ». Nhưng có một bài mà tôi còn đặt nghi vấn là bài « Bến Xuân », viết chung với ông Văn Cao, nhưng trong tất cả các tài liệu, họ chỉ đề « Bến Xuân » là của Văn Cao. Theo tôi, bài này do cả hai người viết trước năm 1954. « Bến Xuân » là một bài hát rất hay, rất êm dịu, nhẹ nhàng, chứ không phải là nhạc tranh đấu « .

Đa số những ca khúc về mùa Xuân sáng tác trước năm 75 đều phản ánh một thời kỳ chiến tranh máu lửa và gắn liền với mùa Xuân là hình ảnh của anh chiến sĩ Việt Nam Cộng Hòa, theo ghi nhận của nhạc sĩ Trần Quang Hải.

Một số ca khúc Xuân trước năm 75 cũng phản ánh tâm trạng của người lính phải sống cảnh xa nhà trong những ngày Tết, vì họ phải ở lại tiền đồn heo hút để canh giữ cho người dân được đón năm mới trong thanh bình, mà tiêu biểu nhất chính là « Xuân này con không về » của nhạc sĩ Nhật Ngân, nhạc phẩm bất hủ vốn gắn liền tên tuổi của cố danh ca Duy Khánh. Nhạc sĩ Trần Quang Hải nhắc lại:

« Nhạc sĩ Nhật Ngân viết bài « Xuân này con không về » với dòng nhạc đặc biệt miền Trung, nhạc ngữ rất là miền Trung, âm giai cũng là miền Trung. Thành ra những người nào miền Trung khi hát thì đều làm thoát ra được cái hình ảnh đó, mà anh Duy Khánh là một trong những ca sĩ gốc miền Trung, có một giọng hát rất truyền cảm và gây ra một ảnh hưởng rất lớn trong giới tân nhạc Việt Nam.

Tôi nghĩ đó là một bài về mùa Xuân với một hình ảnh không có gì là hy vọng. Nói rằng « Xuân này con không về » có nghĩa là con phải ở lại đó, hoặc có thể là con bỏ thây nơi sa trường. Đó là những hình ảnh rất đẹp mà anh Duy Khánh đã lột tả được và đã đem bài đó đi khắp nơi trong miền Nam. Tôi thấy đó là một đóng góp rất lớn. »

Tuyệt đại đa số các nhạc phẩm nổi tiếng về mùa Xuân đều là sáng tác ở miền Nam trước năm 75, nhưng đặc biệt có một ca khúc của cố nhạc sĩ Văn Cao, ra đời sau thời điểm đó, trong nhiều năm tưởng đã bị chìm vào quên lãng, nhưng cuối cùng cũng được cho phép hát công khai và dần dần cũng trở thành bất hủ, đó là bài « Mùa Xuân Đầu Tiên », được Văn Cao sáng tác vào dịp Tết Bính Thìn ( 1976 ). Nhạc sĩ Trần Quang Hải kể lại số phận ba chìm bảy nổi của ca khúc này:

« Sau năm 75, tờ báo Sài Gòn Giải Phóng đặt ông Văn Cao viết bài đó và đăng đầu tiên trong số Xuân Sài Gòn Giải Phóng. Nhưng lúc đó, tất cả những bài hát của Văn Cao đều bị cấm. Cho tới gần 20 năm sau mới được hát trở lại. Ông có nói với người là Văn Thao : « Cha viết bài này là muốn mừng cho đất nước được thống nhất và nhân dân được đoàn tụ. Nhưng cái đó chỉ là ước mơ thôi, sau đó thì không được như thế.

Tới khi ông ấy mất vào ngày 20/07/1995, lúc đó tất cả nhạc của ông Văn Cao được hồi phục. Trong buổi lễ 49 ngày ông Văn Cao mất, có một người đứng ra hát « Mùa Xuân Đầu Tiên », được nổi tiếng từ đó, đó là ca sĩ Thanh Thúy, khi ấy mới 17 tuổi. Bài hát này sau đó được phổ biến rộng rãi ở Việt Nam, phần lớn là ở miền Bắc hơn là trong miền Nam. »

Cũng rơi vào buổi giao thời tương tự như « Mùa Xuân Đầu Tiên », đó là « Điệp Khúc Mùa Xuân », một bài hát có tiết tấu nhanh, nhưng vẫn dịu dàng, thích hợp với không khí vừa náo nức vừa mơ màng của những ngày Xuân, với niềm mong ước “tình xuân ơi xin dệt mối yêu thương, từ bao nhiêu năm tình sầu muôn hướng”. Nhạc sĩ Trần Quang Hải cho biết thêm vài chi tiết về sáng tác này của nhạc sĩ Quốc Dũng, một trong những người đầu tiên viết những ca khúc nhạc trẻ bằng tiếng Việt vào đầu thập niên 1970 ở miền Nam:

« Quốc Dũng đã sáng tác rất nhiều bài và đặc biệt là bài « Điệp Khúc Mùa Xuân », viết theo điệu nhạc kích động, sáng tác vào tháng 10/1974, nhưng được nổi tiếng vào thời gian sau 75, được người ở miền Nam hát rất nhiều. Bảo Yến, vợ đầu tiên của Quốc Dũng, đã hát bài này đầu tiên và sau đó được hàng chục ca sĩ khác nối tiếp nhau hát, tại vì bài này có tiết tấu phù hợp với sở thích của giới trẻ. Có thể nói đây là một trong những bài nổi tiếng nhất về mùa Xuân sau 75 tại Việt Nam. »

Chương trình đặc biệt đón Xuân Kỷ Hợi đến đây làm chấm dứt. RFI Việt ngữ rất cám ơn nhạc sĩ Trần Quang Hải tham gia vào chương trình và nhân đây xin chúc toàn thể quý vị thính giả một năm mới an khang thịnh vượng.

Book: TRAN QUANG HAI : 50 Years of Research in Vietnamese Music and Overtone Singing, released in February 10th 2019 from 11:am to 15:30pm, at CSU LB, lecture hall room ( next to student union), 1250 Bellflower Blvd, CA 90840in the USA

Book: TRAN QUANG HAI : 50 Years of Research in Vietnamese Music and Overtone Singing, released in February 10th 2019 from 11:am to 15:30pm, at CSU LB, lecture hall room ( next to student union), 1250 Bellflower Blvd, CA 90840in the USA


PREFACE
Professor Tran Quang Hai asked me to write an introduction to this book about his Life and his Work.
Not an easy task since his life is not a mere portrait hung on a wall for anyone to look at and describe, if one can.
Professor Hai’s life is a long road.
A long road that is.
A road which brings back the scenery of so many byways and highways this amazing man had covered in his memorable and outstanding life. They are the embodiment of the multifacet talents of an amazing artist and scholar.
Being a friend of Professor Hai does not make the task of introducing this book to the reader an easier task. There is always this concern that the writer, being a friend may be skewed to his favor and overstate the facts. Or on the contrary, for that same reason, being concerned of a perception of favoritism, the writer may try to minimize the facts. But should it be a concern? For a man of such talent and integrity, and a body of work which cannot be less than a rare precious jewel, under- or overstatement becomes an irrelevant issue.
To summarize it, the life of Professor Tran Quang Hai is a great but challenging road well-traveled.
And it is traveled by a traveler who, not only is not afraid to conquer it, he has been eager to make it fuller, better, more captivating, albeit more challenging not only for himself, but also for people and future generations who are going to travel this same road.
The Road is Musicology.
Not just from Vietnam where Professor Hai came from. Being born one day in May, 1944, in the Province of Dong Nai, South Viet Nam – a region blessed by its beauty and peaceful life, and also by its inspiring richness in resources and popular culture – the soul of this magnificent scholar and artist as Resourceful and Inspiring as the region he comes from. A soul being shaped by many generations of illustrious ancestors, giants in the field of Vietnamese Musicology with his father Tran Van Khe being an accomplished scholar of Vietnamese and World Musicology.
Professor Hai’s road of musicology practice and musicology research goes beyond the confines of his country of origin.
It covers Vietnamese/Oriental Music, from traditional Vietnamese Music of all genres, to the musical background of the Montagnards in the Vietnamese Highlands. It went on beyond borders to address the wonderful aspects of the Musical Heritage of different countries spanning from Southeast Asia to Central Asia to reach as far as Israel, Central Europe to Western Europe.
Professor Hai has been working for the National Center for Scientific Research (CNRS) in France since 1968, and is now retired after working for 41 years at the Department of Ethnomusicology of the Musée de l’Homme (Paris). He was a lecturer on South East Asian music at the University of Paris X – Nanterre (1988-1995).
He plays 15 musical instruments from Vietnam, China, India, Iran, Indonesia and Europe. Since 1966, he has given over 3,000 concerts in 70 countries, and has taken part in a hundred or so international traditional music festivals. He has taken part in radio and television broadcasts in Europe, America, Asia, Africa, and Australia.
Professor Hai has perfected and made us understand more the Jew’s Harp, the Song of Harmonics, he is the greatest specialist in overtone singing.
Apart from his artistic activities, he is also interested in musical research. He has improved the technique of spoons playing and of the Jew’s harp. In 1970 he found the key to the technique of overtone singing. The film « Le Chant des Harmoniques  » (The Song of Harmonics) which he co-produced with Hugo Zemp, and in which he was the principal actor and composer of the film music, won four awards at international scientific film festivals in Estonia (1990), France (1990), and Canada (1991). He is considered as the greatest specialist in overtone singing in the world.
Dr. Tran has written numerous articles on Vietnamese and Asian music (New Grove Dictionary of Music and Musicians, New Grove Dictionary of Musical Instruments, Algemeine Muziekencyclopedia, Encyclopaedia Universalis). He has also recorded 15 LPs and 2 CDs (one of which obtained the Grand Prix de l’Academie de Disque Charles Cros in 1983). He has composed hundreds of popular songs. His musical experience is very varied: contemporary music, electro-acoustical music, improvisation, film music. He continues to preserve and develop traditional Vietnamese music (numerous new compositions for the 16 stringed zither Đàn tranh).
He has received a Gold Medal for music from the Asian Cultural Academy, and honorary doctorates from the International University Foundation (USA), and the Albert Einstein International Academy (USA).
Along with multiple international awards, in June 2002, he received the medal of Knight of the Legion of Honor from the French President Jacques Chirac. In 2009, he was the recipient of the Medal of Honor, category Great Gold for his 41 years as a public servant of France.
He is the only Vietnamese to have taken part as a performer or composer in such great historical events as the Australia’s Bicentenary celebrations (1988), the Bicentenary of the French Revolution in Paris (1989), the 700th Anniversary of the Birth of Switzerland (1991), the 350th Anniversary of the Founding of Montreal (1992), the 500th anniversary of the discovery of America (1992), the 600 Years of Seoul-Korea (1994), the Jubilee of the King of Thailand (1996), the 1,000 Years of Trondheim in Norway (1997).
As I have said. Dr. Hai’s life is a long Road. A long Road indeed – not only for its length, but also for what has been left behind it.
For the two countries, Viet Nam and France, which are so dear to Professor Hai, his life will always be one of a model scholar for future generations to learn from, a symbol of pride never to fade away no matter the months and years.
For the World, Professor Tran Quang Hai will be remembered as a talented scholar with unparalleled character. Humble and compassionate. But call him simply a World Artist.
This book does render justice, if in part, to this Great Man and his Life. Well deserving to read with time well spent.
For me, Tran Quang Hai will always be, simply, My Friend. And the Honor is mine and the joy well shared.                                                                                       
Dr. Son Vi Nguyen, M.D.                                                                                                                  
Former Assistant Professor of Psychiatry
The University of Texas, School of Medicine at Houston.
Texas Tech University



Dr. NGUYEN VI SON , M.D.
Contents of the Book
Tran Quang Hai’s Biography. 1
Vietnamese Music from a Cultural Perspective. 53
Cithare vietnamienne, guimbarde, cuillères au service de la musique électro-acoustique  111
Music of The Montagnards of Vietnam.. 125
Recherches Introspectives et Expérimentales sur le chant diphonique  173
Original Research and Acoustical Analysis in connection with the Xöömij Style of Biphonic Singing  211
Recherches expérimentales sur le chant diphonique. 239
Numbers in Asian Music. 361
Caratteristiche fisiologiche e acustiche del Canto Difonico. 383
SELECTION OF VIDEO CLIPS PERFORMED BY TRAN QUANG HAI 457

Dr. NGUYEN VI SON , MD

THANH HIỆP :Đất sen hồng đón người thầy âm nhạc

Đất sen hồng đón người thầy âm nhạc

01/02/2019 11:00

Mối lương duyên tao ngộ giữa vị nhạc sư 101 tuổi Nguyễn Vĩnh Bảo với Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp Lê Minh Hoan thật đặc biệt

Trân quý hiền tài

Gần 90 năm kể từ ngày rời xa quê hương, nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo – « báu vật sống » của nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ – đã có cái Tết Kỷ Hợi sum vầy bên người thân tại quê hương Đồng Tháp.

Nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo sinh năm 1918 tại làng Mỹ Trà, quận Cao Lãnh, tỉnh Sa Đéc (nay là phường 1, TP Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp). Ông là nhà nghiên cứu và giảng dạy âm nhạc dân tộc, trong đó có loại hình đờn ca tài tử; được xem là « quốc gia chi bảo » của đất nước với công lao rất lớn trong gìn giữ và làm cho đờn ca tài tử vang xa trên thế giới.

Năm 1972, ông cùng giáo sư Trần Văn Khê diễn tấu ghi âm đĩa « Nhạc tài tử Nam Bộ » cho hãng Ocora và UNESCO tại Paris – Pháp. Ông cũng được Chính phủ Pháp tặng Huy chương Nghệ thuật và Văn học.

Đất sen hồng đón người thầy âm nhạc - Ảnh 1.

Nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo (Ảnh do gia đình nhạc sư cung cấp)

Còn ông Lê Minh Hoan, Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp, được ví là « kiến trúc sư trưởng » đất sen hồng bởi ông bắt đầu sự nghiệp là một kiến trúc sư, học cao học quản lý kinh tế. Ông Lê Minh Hoan có nhiều đóng góp trong việc dẫn dắt, kiến tạo động lực phát triển vùng đất sen hồng bằng những chương trình, đề án mang tính đột phá, riêng có của Đồng Tháp. Đối với lĩnh vực văn học nghệ thuật, ông luôn trân quý những giá trị bắt nguồn từ cội rễ của dân tộc, trong đó có nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ – một bộ môn được thế giới vinh danh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Vào một ngày, khi còn ở TP HCM, nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo bất ngờ đón tiếp ông Lê Minh Hoan đến thăm. Nhìn thấy những bảng vàng vinh danh, từ trong nước đến nước ngoài ở nhà nhạc sư, ông Lê Minh Hoan cảm thấy thật áy náy và nặng lòng. Vì vậy, « tỉnh Đồng Tháp mong nhạc sư và gia đình nhận trước lời tri ân của lãnh đạo tỉnh cũng như của bà con Đồng Tháp » – ông Lê Minh Hoan đã nói.

Cuộc trò chuyện hôm ấy đã mở lối về quê hương sau 90 năm của người con xa xứ để cái Tết năm nay vỡ òa niềm hạnh phúc cho những ai trân quý đời sống văn hóa của một miền quê đã sản sinh ra rất nhiều nhân tài.

Đất sen hồng đón người thầy âm nhạc - Ảnh 2.

Nhạc sư năm nay đón Tết cùng với con cháu tại ngôi nhà do tỉnh Đồng Tháp vận động một số doanh nghiệp và gia đình cùng nhau đóng góp xây dựng. Căn nhà có diện tích khoảng 200 m2, nằm bên dòng kênh xanh, mát rượi, yên tĩnh ở TP Cao Lãnh. Điều bất ngờ hơn là nhà của Bí thư Lê Minh Hoan cũng cách đó không xa. Mỗi sáng, ông xách giỏ đi chợ, mua cá, mua rau đều ghé đến biếu nhạc sư bằng tấm lòng kính trọng.

Theo ông Lê Minh Hoan, trong bộn bề cuộc sống, có những sợi dây ràng buộc giữa danh và lợi, giữa giàu và nghèo, giữa lợi ích riêng và giá trị chung, mỗi người có lúc không tránh khỏi so đo hơn thiệt. Hãy gặp nhạc sư để tự mình cởi bỏ những sợi dây vô hình đó. Những ai cho rằng mình đã đủ kiến thức hãy lắng đọng nghe lời nhạc sư: « Điều tôi biết chỉ là hạt cát, điều tôi chưa biết mới là đại dương ». Những ai bon chen để được « ăn trên – ngồi trước », « bề trên – phận dưới » hãy nghe lời tự sự: « Tôi tự ví mình như người cộng tác với người đương thời, nơi nương tựa của hậu thế, sẵn sàng chia sẻ những gì đã học, đã biết cho tất cả mọi người, bất phân già trẻ, màu da ».

Đồng Tháp đang dày công tạo dựng và làm lan tỏa hình ảnh địa phương. Đó là đóa sen dưới đồng trên phố; là con gà Cao Lãnh « chân xanh, mắt ếch », là mênh mông mùa nước nổi, là xanh ngát những vườn cây, là bạt ngàn Tràm Chim, là rực rỡ làng hoa… Tất cả điều đó sẽ là không đủ một khi lãng quên những bậc « tiền hiền khai khẩn, hậu hiền khai cơ », những người mở đất và giữ đất, những người làm rạng danh mảnh đất sen hồng.

« Nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo là một trong những người đã kết tinh tài hoa thành giá trị. Và giá trị đó mãi sẽ là hình ảnh vươn xa của Đồng Tháp. Vậy thì, mỗi người hôm nay đang ở ngay trên mảnh đất này sao không trân quý những giá trị do những bậc tiền bối tạo lập và truyền lại? Sao không vượt qua cái tôi để sống tốt hơn, yêu thương nhau hơn, cùng nhau gìn giữ và phát huy những báu vật tiền nhân trao cho để rồi tiếp tục trao lại cho thế hệ mai sau » – ông Lê Minh Hoan chia sẻ.

Tiếng đờn còn ngân mãi

Không chỉ trao tặng ngôi nhà để nhạc sư sinh sống cùng con gái, tỉnh Đồng Tháp còn xây dựng một không gian Nhà trưng bày Nguyễn Vĩnh Bảo – « Giai điệu và cuộc đời » của nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo tại TP Cao Lãnh. Nơi này vốn là « Nhà thầy thuốc Lư » – tức nhà riêng của bác sĩ Lư, một trong những địa chủ lớn ở Cao Lãnh trước đây. Những hình ảnh, hiện vật của hơn 80 năm đúc kết nay được trưng bày trong không gian này.

Đất sen hồng đón người thầy âm nhạc - Ảnh 3.

Nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo sống vô cùng giản dị. Những ngày về quê hương Đồng Tháp, ông có thêm nhiều niềm vui vì ngoài những học trò và người yêu thích hòa đờn cùng ông, nhạc sư đã có thêm nhiều bạn trẻ là sinh viên lui tới nhà để tìm hiểu về âm nhạc dân tộc. Cả một cuộc đời nghiên cứu về âm nhạc và dạy đàn, đóng đàn, không chỉ sử dụng thành thạo các loại đàn ở vùng đất Nam Bộ, nhạc sư còn có công cải tiến các loại nhạc cụ dân tộc. Từ quá trình nghiên cứu, tự tìm đọc các tài liệu âm nhạc, ông đã mày mò cải tiến thành công đàn tranh 16 dây thành đàn tranh 17, 19, 21 dây vào những năm 1950 và mới đây nhất là đàn tranh 25 dây với kích thước và âm vực rộng hơn. Đến nay, đàn tranh do nhạc sư cải tiến đã được áp dụng rộng rãi trong giới sáng tác và biểu diễn âm nhạc truyền thống.

Bên cạnh việc cải tiến đàn, ông còn sáng tạo phương pháp ký âm nhạc ngũ cung (hò, xự, xang, xê, cống) truyền thống theo ký hiệu như nhạc phương Tây, giúp những ai muốn học nhạc cụ truyền thống có thể tự học và dễ tiếp thu. Ngoài ra, nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo còn kiêm cả nghệ nhân đóng các loại đàn như: tranh, bầu, kìm, gáo…

« Tôi hãnh diện là người con của Đồng Tháp. Làm gì tôi cũng nhớ tôi là người Đồng Tháp chứ không phải nhớ tên mình là Vĩnh Bảo. Cái tên mình người ta có thể quên được nhưng Đồng Tháp thì không ».

Xuân về, đông đảo thanh thiếu niên đã đến tham quan, tham dự các chương trình đờn ca tài tử Nam Bộ, các buổi nói chuyện chuyên đề về âm nhạc dân tộc. « Mỗi phút giây trôi qua như mùa Xuân đã mang về thêm niềm tin mới, rằng thế hệ trẻ sẽ chung tay giữ gìn cội nguồn văn hóa nghệ thuật, từ việc trân quý những di sản nơi quê hương mình được sinh ra » – nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo tâm sự. Thanh Hiệp

https://nld.com.vn/van-nghe/dat-sen-hong-don-nguoi-thay-am-nhac-20190129122550681.htm