Jour : 2 novembre 2018

Mặt B. Nhạc Truyền thống Việt nam| Musique du Vietnam| Tran Van Khe, Mai Thu, Mong Trung

Mặt B. Nhạc Truyền thống Việt nam| Musique du Vietnam| Tran Van Khe, Mai Thu, Mong Trung

Published on Apr 3, 2018

Mặt B đĩa Musique du Viet-nam, 1959. Một đĩa microsillon, 17cm, 33 vòng. Hãng La Boite a Musique số LD 365, Paris. Grand Prix de l’Academie du Disque Français 1960. Prix des Universites de France (Giải thưởng Hàn lâm viện Dĩa hát Pháp 1960). Biểu diễn: TRAN VAN KHE (luth, cithare, vièle tambour et chant) ; MAI THU, monocorde ; MONG TRUNG (Mme) chant. Các bài: 1. Co La 2. Nam Xuan 3. Phong Xuy Trich Liêu 4. Co Ban « Musique du Vietnam / choix des oeuvres: TRAN VAN KHE » (Âm nhạc Việt Nam / Những nghệ phẩm do nhạc sĩ Trần Văn Khê chọn lọc) được xuất bản năm 1959, với sự góp mặt của danh họa Mai Trung Thứ (đảm nhiệm âm nhạc đờn bầu) và nữ sĩ Mộng Trung (đảm nhiệm vai trò ca ngâm). Nhạc sĩ Trần Văn Khê đảm nhiệm phần âm nhạc đờn tranh, đờn kìm, đờn cò, trống và hát. Đĩa hát 2 mặt A và B bao gồm một vài bài bản cổ nhạc miền Nam (Đảo Ngũ Cung, Ngũ Đối Hạ, Nam Xuân, Cổ Bản), dân ca (Cò Lả, Qua cầu gió bay), làn hơi cổ điển miền Bắc (Sa mạc) và bản Phong Xuy Trịch Liễu (do ông Nguyễn Tri Khương – cậu ruột của Trần Văn Khê – sáng tác). Đĩa hát với sự tài trợ của Trung tâm học nhạc Đông Phương CEMO (Centre d’etude des musiques Orientales) do GS Trần Văn Khê làm Giám đốc.

Mặt A. Nhạc Truyền thống Việt Nam| Musique du Vietnam| Tran Van Khe, Mai Thu, Mong Trung

Mặt A. Nhạc Truyền thống Việt Nam| Musique du Vietnam| Tran Van Khe, Mai Thu, Mong Trung

Published on Apr 3, 2018

Mặt A đĩa Musique du Viet-nam, 1959. Một đĩa microsillon, 17cm, 33 vòng. Hãng La Boite a Musique số LD 365, Paris. Grand Prix de l’Academie du Disque Français 1960. Prix des Universites de France (Giải thưởng Hàn lâm viện Dĩa hát Pháp 1960) Biểu diễn: TRAN VAN KHE (luth, cithare, vièle tambour et chant) ; MAI THU, monocorde ; MONG TRUNG (Mme) chant. Các bài: 1. Ngu Cung Dao 2. Sa Mac 3. Ngu Doi Ha 4. Qua Cau Gio Bay « Musique du Vietnam / choix des oeuvres: TRAN VAN KHE » (Âm nhạc Việt Nam / Những nghệ phẩm do nhạc sĩ Trần Văn Khê chọn lọc) được xuất bản năm 1959, với sự góp mặt của danh họa Mai Trung Thứ (đảm nhiệm âm nhạc đờn bầu) và nữ sĩ Mộng Trung (đảm nhiệm vai trò ca ngâm). Nhạc sĩ Trần Văn Khê đảm nhiệm phần âm nhạc đờn tranh, đờn kìm, đờn cò, trống và hát. Đĩa hát 2 mặt A và B bao gồm một vài bài bản cổ nhạc miền Nam (Đảo Ngũ Cung, Ngũ Đối Hạ, Nam Xuân, Cổ Bản), dân ca (Cò Lả, Qua cầu gió bay), làn hơi cổ điển miền Bắc (Sa mạc) và bản Phong Xuy Trịch Liễu (do ông Nguyễn Tri Khương – cậu ruột của Trần Văn Khê – sáng tác). Đĩa hát với sự tài trợ của Trung tâm học nhạc Đông Phương CEMO (Centre d’etude des musiques Orientales) do GS Trần Văn Khê làm Giám đốc.

Hồ Thủy Tiên : Phim TRẦN VĂN KHÊ VỚI VIỆTNAM

Phim

TRẦN VĂN KHÊ VỚI VIỆTNAM . Hồ Thủy Tiên thực hiện

 

tt tvk vinh bao

 

Năm 1997 – Vĩnh Bảo & Hồ Thủy Tiên & Trần Văn Khê

 

Tran Van Khë et ses amies - film Tran Van Khë et le Viet Nam

 

Năm  1997

Trần Văn Khê & Hồ Tuong Vân & Điềm Phùng Thị & Hồ Thủy Tiên

 

Bộ phim kể về cuộc đời và cuộc hành trình của Giáo sư Trần Văn Khê. Bộ phim đặc biệt kể lại cho chúng ta về tình yêu vô bờ bến của giáo sư đối với quê hương đất nước, đối với nền âm nhạc dân tộc và đối với nhân dân nước mình, mặc dù cách biệt thời gian và ngàn trùng sông núi.
Một số phóng sự đã được thực hiện dành riêng để kể về giáo sư, nhưng lúc nào cũng mô tả về một nhân vật chính thống và xuất chúng. Hiếm ai biết được đàng sau ánh hào quang đó ẩn chứa một trái tim nhân hậu biết dường nào.

Vì vậy, chủ đề của bộ phim này đã nẩy mầm từng tí một giữa hai chúng tôi. Cậu Hai của tôi mà tôi đã hiểu biết từ khi tôi còn nhỏ, tôi nhận thức rằng tôi đã chọn một phương thức rất khác biệt và rất riêng tư để dựng bộ phim về người và cũng để xin ý kiến của người. Ý tưởng này đã làm cho người thấy thích thú. Chúng tôi đã nhận được sự cộng tác rất lớn, nhất là tôi được người tin tưởng và ưu ái vô cùng sâu sắc khi cho phép tôi được tháp tùng người và quay phim về người ở khắp mọi nơi một cách hết sức chân thực, lúc người còn khỏe mạnh cũng như khi đau yếu.

Tôi khởi sự bấm máy từ đầu năm 1997 tại Việt Nam. Tôi đi theo người trong những chuyến công tác, tôi quay phim về những cuộc tiếp xúc của người, về những cuộc hội nghị và những khoảnh khắc người chia sẻ cùng công chúng, cùng những học trò và bạn bè của người. Người được nhạc sĩ nhạc jazz Nguyên Lê tháp tùng sang Pháp cùng với người bạn Pháp, người đã cứu sống giáo sư trong chiến tranh Đông Dương.

Thời gian biểu của người lúc nào cũng dày đặc, người đi nước ngoài rất nhiều, và tôi cũng vậy. Vì vậy mà phải gần 20 năm và nhiều chuyến công du nước Pháp và Việt Nam (năm 1997, 1998, 2005, 2015) để quay phim ghi lại những khoảnh khắc quan trọng trong cuộc đời của người, những khoảnh khắc rất đáng được kể ra đây.

 

Tran Van Khë et Vinh BaoNăm 1997 Tran van Khê et Nguyen Lê - Film Tran Van Khê et le Viet Nam Passeur de musiqueNăm 1997 Thuy Tiën HO et Tran Van KhëNăm 2005
Tran Van Khê & Vinh Bao   Tran Van Khê & Nguyên Lê Hồ Thủy Tiên & Trần Văn Khê

Tran Van Khë - Et la réalisatrice Thuy Tiên HO

Năm 2015 – Trần Văn Khê & Hồ Thủy Tiên

 

Vào tháng năm năm 2015, tôi đang cùng với Cậu ghi âm bản tiếng Việt về những cuộc phỏng vấn của người được thực hiện tại Pháp. Tuy tuổi cao, nhưng giọng nói của người lúc nào cũng đầy uy lực và hào sảng. Chúng tôi đã hết sức vui sướng và nóng lòng chờ đợi để cùng nhau xem bộ phim được chiếu trên truyền hình Việt Nam, nhưng bất hạnh thay thời gian lại phán quyết một cách khác. Ngày 24 tháng sáu năm 2015, Giáo sư Trần Văn Khê đã vĩnh viễn trở về cùng với tổ tiên.

 

Bộ phim này đã có ý nghĩa quan trọng đối với người vì người xem đây là một di chúc tinh thần của mình: yêu mến và bảo vệ tổ quốc mình, nền văn hóa, âm nhạc nước nhà, Việt Nam luôn trong Trái Tim của người.

 

94 năm, phải chăng vào tuổi này là khoảnh khắc mà người ta có thể thanh thản ra đi…
Nhưng với Ông, Người hãy còn vương vấn với đời cùng đôi điều mong ước…
Đường chúng ta hội tụ khi con lên sáu,
Chẳng cách ngăn từ thuở ấy bao giờ
Giang đôi tay Cậu ôm ghì lấy cháu
Con thu mình trong hơi ấm yêu thương
Tình Cậu cháu mênh mông biết mấy
Trao cho nhau tha thiết khôn lường
Với con, Cậu mãi là người cha
Dìu dắt bước chân khôn lớn thành người
Trao bí quyết đến chân trời kiến thức
Đến bến bờ những cõi quang vinh
Cõi nhân sinh, dấn thân mãi cõi đời.
Những thước phim này, Cậu và con hằng mong ước, những thước phim kể về cuộc đời Cậu
mà hôm nay còn đọng lại như ý nguyện trong di chúc Cậu để lai.

Tháng sáu năm 2015,
Một cuộc tình lịch sử lâu dài
Đã vụt tắt theo Ông
Lịch sử một đời người, ông lái đưa con thuyền âm nhạc sang bến bờ, một con người với tình yêu quê hương cháy bỏng

 

mai 2015 sur poeme fin film

 

Ông còn vương vấn với đời

Còn san sẻ biết bao lời tri ân
Còn chỉ giáo gấp muôn phần
Niềm vui, hạnh phúc ân cần tặng ban

Với bao thế hệ nhân gian,
Là thầy, là trí não, tâm can, tinh thần
Tình yêu, âm nhạc, tâm hồn
Là ông bà, cha chú trường tồn, thủy chung
Không cùng huyết thống bao dung
Không dòng họ mà khắc cùng tên Ông
Thanh cao, dũng mãnh bội phần
Vĩnh hằng Ông đã hiến dâng không màng
Tạc vào sâu thẳm thời gian
Dòng âm nhạc với Việt Nam vẹn tình.

Ông còn vương vấn với đời
Ra đi, chưa nói hết lời yêu thương…
Ông còn vương vấn với đời
Còn san sẻ biết bao lời tri ân
Còn chỉ giáo gấp muôn phần
Niềm vui, hạnh phúc ân cần tặng ban.

Ông còn vương vấn với đời
Bao yêu thương ấy muôn lời tri âm.

 

tháng bảy năm 2015, Hồ Thủy Tiên

© 2016 – Hô Thuy Tiên

http://www.tranvankhe-lefilm.com/phim-2/

Trần Chí Phúc : Ngày xuân cùng Giáo sư Trần Văn Khê về với âm nhạc dân tộc

Nhân dịp xuân về, Dòng Nhạc Xưa mời quý vị và các bạn dành chút ít thời gian tìm hiểu về âm nhạc dân tộc cùng với cố Giáo Sư -Tiến Sỹ Âm Nhạc Trần Văn Khê.

Giáo sư Trần Văn Khê – ngọn hải đăng âm nhạc cổ truyền Việt Nam

(Nguồn: bài viết của tác giả Trần Chí Phúc đăng trên sbtn.tv ngày 2015-06-26)

Ông sinh ngày 24 tháng 7 năm 1921tại Mỹ Tho, và từ giã cõi đời vào ngày 24 tháng 6 năm 2015 tại Sài Gòn, hưởng thọ 94 tuổi.

Gia thế của Trần Văn Khê đặc biệt, bốn đời của hai phía nội và ngoại đều sản sinh những nhạc công, nhạc sĩ tài hoa về âm nhạc cổ truyền. Ông là anh ruột của nghệ sĩ “quái kiệt” Trần Văn Trạch nổi tiếng trước 1975.

Từ lúc còn nằm trong bụng mẹ, thai nhi Trần Văn Khê đã nghe tiếng sáo, tiếng tiêu của các ông cậu thổi khi mẹ của ông về quê ngoại trong thời gian dưỡng thai. Khi lọt lòng và lớn lên thì cậu bé lại về phía nội và được nghe ông nội đàn tì bà, cha đàn độc huyền, cô đờn tranh, trong một khung cảnh đầy âm nhạc cổ truyền. Cho nên Trần Văn Khê lúc 6 tuổi biết đờn kìm, 8 tuổi biết đờn tranh, 12 tuổi biết đàn tranh và đánh trống nhạc.

Khi học tiểu học trường Pháp, Trần Văn Khê cũng học thêm chữ Hán với một nhà thơ.Ông là học sinh giỏi trường trung học Petrus Ký, năm nào cũng lãnh phần thưởng.

Đậu tú tài 1 năm 1940, tú tài 2 năm 1941, học đại học y khoa Hà Nội, trong lúc còn là sinh viên, ông thường sinh hoạt âm nhạc với nhạc sĩ Lưu Hữu Phước.

Năm 1949, Trần Văn Khê sang Pháp du học lúc đó 28 tuổi và ông vừa đi làm vừa đi học. Ông chơi nhạc cổ truyền cho một số quán ăn tại Paris để kiếm sống. Tháng 8 năm 1951, ông bị bệnh nặng vào nằm nhà thương suốt 3 năm 2 tháng.

Trong thời gian nằm nhà thương ở Paris, Trần Văn Khê có cơ hội đọc rất nhiều sách tại thư viện và kiến thức mở mang rất nhiều.

Khi khỏi bệnh thì từ năm 1954 cho đến năm 1958, ôngchuyển sang học môn nhạc học và chuẩn bị trình luận án tiến sĩ dưới sự đỡ đầu của một số giáo sư người Pháp.

Tháng 6 năm 1958, Trần Văn Khê đậu bằng Tiến sĩ Văn khoa, môn Nhạc học. Luận án tiến sĩ của ông là: Âm Nhạc Truyền Thống Việt Nam và thêm 2 đề tài phụ là Khổng Tử Và Âm Nhạc và Vị Trí Âm Nhạc Trong Xã Hội Việt Nam.

Năm 1959, ông sáng lập Trung Tâm Nghiên Cứu Nhạc Đông Phương, giữ chức Giám đốc học vụ và Giáo sư Nhạc Việt Nam.

Từ lúc đậu Tiến sĩ Nhạc học năm 1958, ông bắt đầu nghiên cứu âm nhạc truyền thống Việt Nam với đề tài “Đối chiếu nhạc cụ, nhạc lý và ngôn ngữ âm nhạc các nước Châu Á”.

Ông vào thư viện tìm thư mục, nghe các băng nhạc trong bảo tàng viện và đi điền dã tự chụp hình và ghi âm để làm bản kết quả hàng năm và mỗi năm phải viết mấy bài trong các tạp chí chuyên môn về âm nhạc cổ truyền. Ông cũng giảng dạy tại các trường đại học và đọc tham luận tại các hội nghị quốc tế về âm nhạc cổ truyền.

Trong hơn 27 năm làm việc, giáo sư Trần Văn Khê đã viết 200 bài nghiên cứu bằng tiếng Pháp, đã dự hơn 200 hội nghị quốc tế gồm 67 nước trên thế giới.

Ông đã tự ghi âm 600 giờ âm nhạc khi trao đổi với các nghệ nhân và nghệ sĩ Việt Nam, thực hiện 15 đĩa hát về âm nhạc truyền thống Việt Nam, trong đó có 4 đĩa được giải thưởng của Viện Hàn Lâm Pháp. Ông thực hiện nhiều đoạn phim về dân tộc nhạc học của các nước như cổ cầm của Trung Quốc, đàn tranh của Việt Nam.

Ngoài ra giáo sự Trần Văn Khê đã dạy môn âm nhạc cổ truyền trong trung tâm nghiên cứu nhạc Đông Phương, đỡ đầu cho nhiều sinh viên trình luận án tiến sĩ về âm nhạc truyền thống Châu Á và Châu Phi. Ông được mời làm giáo sư thỉnh giảng của nhiều trường đại học khắp thế giới về đề tài âm nhạc cổ truyền.

Những năm cuối đời ông trở về Việt Nam an hưởng tuổi già nhưng vẫn tiếp tục truyền bá kiến thức về âm nhạc cổ truyền cho thế hệ trẻ.

Theo cuốn hồi ký Đãi Cát Tìm Vàng ông cho biết có vài học trò ờ hải ngoại như Trần Quang Hải là con trai đầu lòng, Nguyễn Thuyết Phong ở Pháp, Lê Tuấn Hùng ( Úc) , Phạm Đức Thành ( Canada), Phạm Văn Kỳ Thanh ( Hoa Kỳ).

Ngoài ra còn có một số môn sinh của ông ở trong nước đã trờ thành những nhà nghiên cứu và giảng dạy âm nhạc cổ truyền tại các đại học Việt Nam.

Ông cũng có thêm một số môn sinh là người ngoại quốc nay trở thành những nhà nghiên cứu âm nhạc dân tộc nổi tiếng thế giới.

Cả cuộc đời giáo sư Trần Văn Khê chỉ có một công việc đam mê: nghiên cứu, giảng dạy, quảng bá giá trị đặc sắc của âm nhạc cổ truyền Việt Nam và góp phần vinh danh giá trị đó ở khắp mọi nơi trên thế giới.

Người ta coi ông là một thư viện sống, một bách khoa toàn thư về âm nhạc cổ truyền Việt Nam. Ông là người đã có công góp sức rất lớn vào việc thẩm định hồ sơ nhã nhạc cung đình Huế và hồ sơ cồng chiêng Tây Nguyên.

Ông đã chứng minh được những nét đặc sắc của hai loại hình nghệ thuật này. Không lâu sau đó, nhã nhạc cung đình Huế, cồng chiêng Tây Nguyên của Việt Nam đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa của nhân loại.

Những ai có dịp được nghe giáo sư Trần Văn Khê nói về cội nguồn âm nhạc dân tộc, mới cảm được hết cái tình của một người nhạc sĩ suốt đời say mê nghiên cứu, sưu tầm, phổ biến âm nhạc truyền thống Việt Nam. Hiếm có một vị giáo sư nào mà vừa có thể thuyết giảng, về chèo, tuồng, cải lương, hát bài chòi, hò Huế, hò lục tỉnh… lại vừa đàn, vừa ca rất hay, gây hấp dẫn cho người nghe giống như ông.

Ông mất đi nhưng để lại cả một gia tài đồ sộ là bao nhiêu tài liệu về âm nhạc cổ truyền của Việt Nam và các dân tộc châu Á, châu Phi mà ông đã nghiên cứu và sưu tầm suốt mấy chục năm từ ngoại quốc cho đến quê nhà.

Trần Chí Phúc / SBTN

http://www.dongnhacxua.com/ngay-xuan-cung-giao-su-tran-van-khe-ve-voi-am-nhac-dan-toc

Xin ghi chú DongNhacXua.com và các nguồn có liên quan khi trích dẫn!