Jour : 16 août 2018

Ngọc Anh : Nhạc sĩ Thao Giang cống hiến thầm lặng cho âm nhạc dân tộc

(VOV5) – Không chỉ biểu diễn hát xẩm, nhạc sĩ Thao Giang còn tích cực truyền bá, giới thiệu các loại hình âm nhạc truyền thống dân tộc như ca trù, hát trống quân, quan họ…

Nhạc sĩ Thao Giang luôn dành tình yêu lớn cho âm nhạc, đặc biệt là âm nhạc dân tộc. Hơn 40 năm cống hiến cho nền âm nhạc Việt Nam, với ông âm nhạc như một phần sự sống của mình, nếu như ngày nào thiếu vắng thì ngày đó đều trở nên tẻ nhạt.

Nhạc sĩ Thao Giang cống hiến thầm lặng cho âm nhạc dân tộc - ảnh 1

Nhạc sĩ Thao Giang đang hướng dẫn các nghệ sĩ hát xẩm (Ảnh: sankhau.com.vn)

Nghe âm thanh bài viết tại đây:

Nhạc sĩ Thao Giang quê ở huyện Thanh Oai, Hà Nội. Ông học tại Nhạc viện Hà Nội (nay là Học viện Âm nhạc Việt Nam) và được giữ lại làm công tác giảng dạy. Ông cũng có nhiều năm học âm nhạc ở nước ngoài. Nhạc sĩ Thao Giang cùng Giáo sư, Nghệ sĩ nhân dân Phạm Minh Khang thành lập Trung tâm Phát triển Nghệ thuật Âm nhạc Việt Nam và hiện ông là Giám đốc Trung tâm này.

Nhạc sĩ Thao Giang nhớ lại: “Trung tâm ra đời năm 2005. Trung tâm sưu tầm, nghiên cứu những dòng âm nhạc dân gian bị thất truyền và phục dựng lại, truyền dạy và đào tạo âm nhạc một cách chính quy. Dạy cho quần chúng, các câu lạc bộ rồi những người yêu thích dòng nhạc dân tộc để phổ cập rộng rãi cho công chúng. Năm 2010, Trung tâm được Bộ Giáo dục và Đào tạo cho phép đào tạo một số chuyên ngành như hát xẩm, hát trống quân, ca trù, hát văn, quan họ và một số nhạc cụ dân tộc. Kết quả là năm 2015 chúng tôi đã cho tốt nghiệp được lứa đầu tiên gồm 20 cử nhân”.

Nhạc sĩ Thao Giang đã cùng các nhạc sĩ tâm huyết với âm nhạc dân tộc đã mở những lớp truyền dạy âm nhạc dân tộc miễn phí. Sự chỉ bảo tận tình của các thày đã truyền lửa, giúp cho nhiều thế hệ học trò hăng say học tập. Nhiều học trò của nhạc sĩ Thao Giang giờ đã giảng dạy ở ngay Trung tâm và ở nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước. Nhạc sĩ Thao Giang còn cùng với các nghệ nhân bàn bạc, tìm hướng phát triển nghệ thuật âm nhạc truyền thống.

Trong sự nghiệp âm nhạc của mình, nhạc sĩ Thao Giang đã sáng tác nhiều tác phẩm âm nhạc, trong đó nổi bật nhất là tác phẩm “Kể chuyện ngày mùa”. Nói tới tác phẩm này, Nghệ sĩ nhân dân Xuân Hoạch kể: “Kể chuyện ngày mùa diễn tả cảnh mùa màng nông thôn, nào là động tác gánh lúa, gặt lúa, kết hợp tiếng chim kêu, gà gáy… sinh động. Tác phẩm nói lên một vụ mùa bội thu và đồng thời toát lên sự sảng khoái của người nông dân khi thành quả lao động đạt được.Kể chuyện ngày mùa được Đài Tiếng nói Việt Nam giữ lại băng khi thu lần đầu tiên. Rất ít tác phẩm sau này vượt qua được tác phẩm đó. Các đoàn đi biểu diễn ở nước ngoài đều biểu diễn tác phẩm đó”.

Trong các hoạt động nghiên cứu, sáng tác, nhạc sĩ Thao Giang đã dày công sưu tầm, gìn giữ và truyền dạy nghệ thuật hát xẩm. Nhạc sĩ Thao Giang cho biết: “Năm 2005 chúng tôi đưa hát xẩm ra biểu diễn ở phố hàng Ngang. Dù hôm đó tổng duyệt nhưng khi khán giả đông nghịt, nghe thích luôn, nghe say sưa, bản thân những người duyệt cũng bỡ ngỡ. Sau này chúng tôi diễn hát Xẩm ở hàng Đào, hàng Ngang, hàng Buồm… xung quanh khu vực phố cổ sau đó xuống chợ Đông Xuân để biểu diễn cho rộng rãi. Từ đó suốt 10 năm cuối tuần nào cũng biểu diễn xẩm. Tới nay hát Xẩm đã đi vào đời sống nhân dân trong cả nước, nó đã đi vào sân khấu, xiếc, điện ảnh, chèo, tuồng, cải lương, ca nhạc mới”.

Không chỉ biểu diễn hát xẩm, nhạc sĩ Thao Giang còn tích cực truyền bá, giới thiệu các loại hình âm nhạc truyền thống dân tộc như ca trù, hát trống quân, quan họ… Kể về những kỷ niệm đáng nhớ trong những lần biểu diễn, nhạc sĩ Thao Giang cho biết có những khán giả cao tuổi, tối thứ Bảy nào cũng ra chợ đêm để nghe hát, dường như nghe hát xẩm, ca trù đã trở thành thói quen của họ. Có những khán giả người nước ngoài cũng rất thích nghe và tìm đến Trung tâm để học hát xẩm, ca trù.

Đến nay, tuy tuổi đã cao, nhưng nhạc sĩ Thao Giang vẫn luôn tận tụy với nghề nghiệp. Ông bảo âm nhạc dân gian là hồn cốt của văn hóa dân tộc. Quan niệm này của ông đã được nhiều đồng nghiệp hưởng ứng. Nghệ sĩ nhân dân Xuân Hoạch tâm sự: “Nhạc sĩ Thao Giang là lứa đàn anh của tôi. Chúng tôi thân nhau từ khi còn nhỏ, tôi cũng hỏi anh cống hiến nhiều thế sao không làm đơn để có cái danh, cái vị cho mình thì nhạc sĩ Thao Giang nói có tham gia hội nhạc sĩ rồi và chức danh nhạc sĩ là cũng được rồi,không yêu cầu gì cả. Con người này làm việc hết lòng, nhiệt tình, có khả năng và trình độ về âm nhạc dân gian. Thao Giang lý luận về âm nhạc dân gian cực hay vì ông là người hiểu rất rộng về âm nhạc dân gian”.

Được trò chuyện với nhạc sĩ Thao Giang, được xem cách ông chỉ dẫn tỉ mỉ cho các học trò của mình, mới hiểu được tấm lòng của người nghệ sĩ luôn tâm huyết đối với  âm nhạc truyền thống dân tộc. Bằng cái tâm với nghệ thuật truyền thống, nhạc sĩ Thao Giang đã và đang thầm lặng cống hiến cho việc bảo tồn và phát huy các loại hình âm nhạc dân tộc Việt Nam.

http://vovworld.vn/vi-VN/giai-dieu-que-huong/nhac-si-thao-giang-cong-hien-tham-lang-cho-am-nhac-dan-toc-576071.vov

Tin liên quan

Minh Châu : Nhạc sĩ Thảo Nam Giang: Âm nhạc tuôn tràn trong huyết quản

07:08, 15/04/2018 (GMT+7)

(GLO)- Nhạc sĩ Thảo Nam Giang sinh trưởng trong một gia đình toàn những nghệ sĩ có tên tuổi của Tây Nguyên. Mẹ anh là Trương Thanh Bình-ca sĩ Đoàn Văn công Tây Nguyên (nay là Nhà hát Ca múa nhạc tổng hợp Đam San). Hai người cha của anh đều là những đại thụ của nghệ thuật đương đại Tây Nguyên.

Cha đẻ anh là Nghệ sĩ Ưu tú Thảo Giang-người đã giới thiệu cây đàn goong ra nhiều nước trên thế giới và là người nghệ sĩ đầu tiên, duy nhất cho đến nay cải tiến và soạn nhạc trên cây đàn truyền thống vô cùng độc đáo này. Cha nuôi của anh, Nghệ sĩ Nhân dân Y Brơm, được xem là cánh chim đầu đàn của nghệ thuật múa đương đại Tây Nguyên. Ông cũng là người nghệ sĩ đầu tiên của Tây Nguyên được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân (năm 1984).

Nhạc sĩ Thảo Nam Giang (giữa) cùng những người thân thiết.                     Ảnh: M.C
Nhạc sĩ Thảo Nam Giang (giữa) cùng những người thân thiết. Ảnh: M.C

Trưởng thành trong một môi trường như vậy nên việc anh theo con đường nghệ thuật là lẽ tự nhiên. Ảnh hưởng sâu sắc từ 2 người cha nghệ sĩ, không lạ khi Thảo Nam Giang sớm trở thành nhạc sĩ với những sáng tác ở mảng khúc và nhạc múa thấm đẫm chất dân tộc, dân gian Tây Nguyên. Anh nói, dưới cái bóng của những người nghệ sĩ lớn, anh không thấy áp lực mà hạnh phúc và tự hào. “Tôi được dạy dỗ rất nghiêm khắc từ người cha nuôi. Tuy vậy, bản thân còn phải học hỏi nhiều lắm”-anh nói.

Với tố chất nghệ sĩ sẵn có, lại được đào tạo bài bản trong ngôi trường chuyên nghiệp về nghệ thuật nên mọi thứ đến với anh như trái chín. “Hồi ấy, nhạc sĩ An Thuyên chơi khá thân với ba Y Brơm. Mỗi lần ông về Gia Lai thường ghé thăm gia đình tôi. Rồi cứ thế, ông “bốc” tôi vào trường đi học mà không phải thi cử gì cả. Tôi cùng với Nghệ sĩ Ưu tú Đinh Xuân Đề (công tác tại Đoàn Nghệ thuật Quân khu 5) là 2 người Tây Nguyên đầu tiên theo học tại Trường Đại học Văn hóa-Nghệ thuật (khóa 1). Tôi được đào tạo để chơi được tất cả các loại nhạc cụ truyền thống, sau đó chuyển sang chuyên ngành sáng tác”-nhạc sĩ Thảo Nam Giang kể.

Nếu mặc định những yếu tố hun đúc nên một nghệ sĩ là năng khiếu, niềm đam mê, trình độ và sự khổ luyện bản thân thì Thảo Nam Giang hội đủ tất cả để thỏa sức sáng tạo trên con đường nghệ thuật. Không chỉ là nhạc sĩ chuyên sáng tác ca khúc, anh còn là một trong những “hạt giống” hiếm quý sáng tác nhạc múa của Gia Lai và Tây Nguyên. “Từ nhỏ, tôi đã được Nghệ sĩ Nhân dânY Brơm dẫn đi khắp nơi, chỉ dẫn, truyền cảm hứng lĩnh vực âm nhạc, đặc biệt là nhạc múa. Ông ảnh hưởng đến tôi sâu sắc nhất. Ông không chỉ là người cha mà còn là một người thầy nghiêm khắc và đầy bao dung. Ông “bắt buộc” tôi phải học và nói được tiếng Bahnar mẹ đẻ. Bởi có như vậy, tôi mới có thể tìm tòi, khám phá chất liệu dân gian và phát triển chúng thành của mình. Ông luôn nhắc nhở tôi, âm nhạc dân gian Tây Nguyên là một kho báu, phải bảo tồn và phát triển theo xu hướng hội nhập trên nền tảng văn hóa truyền thống và đó cũng là trách nhiệm của người nghệ sĩ. Tôi luôn lấy điều này làm đích đến trong sáng tác của mình”-nhạc sĩ sinh năm 1979 chia sẻ.

Vậy nên, âm nhạc của Thảo Nam Giang luôn thấm đẫm chất dân gian nhưng cũng mang màu sắc và hơi thở đương đại. Thấm đẫm mạch nguồn văn hóa Tây Nguyên, anh luôn cố gắng tìm tòi giá trị cốt lõi trong âm nhạc truyền thống để phát triển, làm ra cái mới trong sáng tác. Chính vì vậy, Thảo Nam Giang có được thành tích khá rực rỡ với nhiều giải thưởng. Về mảng ca khúc, anh có trên 20 sáng tác, trong đó nổi tiếng có “Rừng ơi, Yàng ơi” (phổ thơ Kpă Y Lăng), “Gia Lai những chặng đường chiến công”, “Tiếng cồng chiêng Tây Nguyên”… Mới đây nhất, anh vừa viết xong ca khúc “Mặt trời Tây Nguyên”  tràn ngập cảm xúc biết ơn của nhân dân Tây Nguyên đối với Đảng và Bác Hồ muôn vàn kính yêu. Song song đó, anh cũng hoàn thành bài nhạc múa “Hồn cồng”, được một số đơn vị “mang chuông đi đánh xứ người”, đạt nhiều huy chương vàng, bạc. Riêng về nhạc múa, anh có nhiều sáng tác được những tên tuổi lớn như Nghệ sĩ Nhân dân Xuân La, Nghệ sĩ Nhân dânY Brơm, nghệ sĩ Công Hưng… biên đạo, dàn dựng và đạt nhiều giải thưởng. “Tôi sáng tác khá thường xuyên và không mấy khó khăn. Cũng có lúc phải đi tìm những cảm xúc tươi mới nhưng lúc nào âm nhạc cũng chảy tràn trong người, cứ ngồi với cây đàn là sẽ có tác phẩm “-người nghệ sĩ có phần khá trầm lặng trải lòng.

Minh Châu

http://baogialai.com.vn/channel/742/201804/nhac-si-thao-nam-giang-am-nhac-tuon-tran-trong-huyet-quan-5577657/index.htm