Trần Bảo Như :Nhân ngày giỗ năm thứ 30 của nghệ sĩ Hồ Điệp (15/5/1988) tiết lộ những chuyện ít được nghe của giọng ngâm vàng

Nhân ngày giỗ năm thứ 30 của nghệ sĩ Hồ Điệp (15/5/1988) tiết lộ những chuyện ít được nghe của giọng ngâm vàng

(trích bài Trần Bảo Như trong tuần báo Thế Giới Nghệ Sĩ số 170 phát hành ngày 11 tháng 5 năm 2018)

Sau số báo tưởng nhớ nghệ sĩ Hồ Điệp ấn hành vào tháng 5 năm 2017, Thế Giới Nghệ Sĩ đã có dịp trò chuyện với tiến sĩ Nguyễn Quốc Quân, con trai của bà, hồi cuối tháng 6 năm 2017. Nói về sức quyến rũ của giọng ngâm Hồ Điệp, theo anh Quân thì đó là do bà chuyển tải không những ý của tác giả bài thơ mà còn thả hồn mình vào đó: “Mỗi lần mẹ tôi định ngâm bài nào, tôi thấy mẹ tôi ngồi đọc tới đọc lui để thấm từng chữ với hết cả tấm lòng”. Anh Quân nhớ lại thuở nhỏ thường được mẹ dắt đi chợ cùng, đi lên đài truyền hình thu hình mỗi khi bà trình diễn. Anh kể: “Khi lên đài truyền hình, tôi có nhiệm vụ chép lại những bài thơ trên tờ giấy lớn, rồi tôi đứng cầm cho cụ nhìn vào đó ngâm thơ. Ngày ấy chưa có teleprompter”. Một kỷ niệm anh Quân nhớ nhất là năm 11 tuổi, anh được mẹ đưa cho một bài thơ, bảo học thuộc đi sẽ thưởng. Ngày đó anh học vì được thưởng. Lâu lâu có khách đến nhà, bà Hồ Điệp lại kêu con trai ra đọc cho khách nghe. Lâu dần bài thơ nhập tâm anh luôn. Đó là bài “Lời Mẹ Dặn” của nhà thơ Phùng Quán. Năm nay đã 65 tuổi, anh xúc động đọc lại vài trích đoạn: Tôi mồ côi cha năm hai tuổi Mẹ tôi thương tôi không lấy chồng… Ngày ấy tôi mới lên năm Có lần tôi nói dối mẹ Hôm sau tưởng phải ăn đòn Nhưng không, mẹ tôi chỉ buồn Ôm tôi hôn lên mái tóc Con ơi… trước khi nhắm mắt Cha con dặn con suốt đời Phải làm một người chân thật

Yêu ai cứ bảo là yêu Ghét ai cứ bảo là ghét Dù ai ngon ngọt nuông chiều Cũng không nói yêu thành ghét Dù ai cầm dao dọa giết Cũng không nói ghét thành yêu

Đường mật công danh không làm ngọt lưỡi tôi Sét nổ trên đầu không xô tôi ngã Bút giấy tôi ai cướp giật đi Tôi sẽ dùng dao viết văn lên đá.

Khi biến cố 1975 xảy đến, theo lời anh Quân kể lại, gia đình có người con trai cả là Thiếu Úy Hải Quân nên chờ anh về quyết định đi hay ở. Anh về tới, cho biết tình hình rối loạn lắm nên khuyên cả nhà ở lại. Sau đó, anh bị đi tù cộng sản. Riêng anh Quân thì vừa xong Đại Học Sư Phạm nên về Rạch Giá dạy học, chỉ có mùa hè mới về thăm mẹ. Sang năm 1976, công an phường đến bảo bà Hồ Điệp nên đi kinh tế mới thì con trai cả sẽ sớm được thả về. Bà đành đoạn rời căn nhà nhỏ xuống Vĩnh Long làm ruộng nơi vùng kinh tế mới. Năm 1978, người con cựu quân nhân ra tù, vài tháng sau, cả gia đình bà Hồ Điệp dọn về lại Saigon, thời gian đầu ở chung với vợ nhà thơ Đinh Hùng. Sau khi con trai cả vượt biên năm 1979, bà Hồ Điệp xuống Rạch Sỏi thăm con trai thứ là anh Quân đang dạy học ở đó, đồng thời tìm đường để vượt biên cùng các con. Anh Quân bùi ngùi nhớ lại, trước khi ghé xuống Rạch Sỏi, bà dừng lại ở Rạch Giá, vào chợ trải khăn ngồi bán mấy thứ tạp hóa kiếm thêm chút tiền rồi mới đi tiếp. Anh liền hỏi mẹ tại sao không bán ở chợ Rạch Sỏi mà đi chi xa vậy. Bà bảo không muốn làm mất uy tín của con là thầy giáo dạy học ở đó, sợ làm anh xấu hổ. Đêm đó, hai mẹ con ngủ chung trên chiếc giường nhỏ, chung chiếc mùng, phải nằm ngược đầu nhau, “tôi ngửi thấy mùi chân của mẹ, mẹ ngửi thấy mùi chân của tôi, và đó là kỷ niệm đẹp nhất, đáng nhớ nhất”, anh Quân kể. Năm 1981, anh Quân vượt biên qua Hoa Kỳ… Khoảng 1985, cô em gái út đi tiếp, được tàu vớt qua Pháp. Anh Quân cho rằng một lý do nghệ sĩ Hồ Điệp hối hả vượt biên ở tuổi ngoại ngũ tuần là vì bà yêu sân khấu và muốn có cơ hội phục vụ cho khán giả ở hải ngoại, sau một thời gian hơn mười năm bất hợp tác với nhà cầm quyền mới, chôn vùi giọng ngâm của mình kể từ 1975. Một lý do nữa là muốn được gần các con… Nhiều năm qua, ngày mất của nghệ sĩ Hồ Điệp luôn là một nghi vấn, tuy nhiên theo lời của nhà thơ Hoàng Hương Trang thì di ảnh của Hồ Điệp hiện nay được thờ ở chùa An Lạc, đường Phạm Ngũ Lão (Quận 1, Saigon). Trên di ảnh đề ngày mất 15 tháng 5 năm Mậu Thìn (1988).

Ảnh nghệ sĩ Hồ Điệp trên bìa báo Khoa Học Huyền Bí phát hành năm 1973

Laisser un commentaire

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l'aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion /  Changer )

Photo Google+

Vous commentez à l'aide de votre compte Google+. Déconnexion /  Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l'aide de votre compte Twitter. Déconnexion /  Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l'aide de votre compte Facebook. Déconnexion /  Changer )

Connexion à %s