Các loại nhạc cụ cổ truyền Việt Nam (phần 3)

Tiu Cảnh 

(Nguồn: internet)

Là nhạc khí tự thân vang của dân tộc Việt, gồm 2 chiếc thanh la cỡ nhỏ làm bằng đồng thau, đường kính khoảng 10 cm, một chiếc thành thấp, một chiếc thành cao, với hai âm cao thấp cách nhau quãng nǎm đúng. Tiu cảnh được treo trong hai vòng tròn của một chiếc khung có tay cầm bằng gỗ. Khi biểu diễn nhạc công tay trái cầm tiu, tay phải cầm que tre có mấu gõ vào mặt thau tạo ra âm thanh cao, vang, lảnh lót. Tiu cảnh tham gia trong ban nhạc chầu vǎn, dàn bát âm, ban nhạc cúng lễ.

Rôneathung 

(Nguồn: internet)

Được xếp vào nhạc cụ họ tự thân vang, chi gõ của người Kh’mer. Rôneathung làm bằng gỗ hoặc tre cứng với độ dày mỏng, dài ngắn khác nhau trông giống như một chiếc thuyền, nên còn được gọi bằng một tên khác là đàn thuyền.

Gồm 17 thanh gỗ dài từ 31 – 42 cm, rộng 6 cm. Các thanh gỗ này được xâu bằng 2 sợi dây rồi treo trên giá. Giá đàn làm từ gỗ dài 120 cm, rộng 16 cm đồng thời làm bầu cộng hưởng. Khi diễn tấu đàn được sử dụng bằng 2 chiếc dùi gỗ có mấu tròn ở đầu.

Rôneathung được sắp xếp theo thang âm 7 cung chia đều, tiếng Roneathung trầm, to, vang khoẻ. Dùng cho nam giới diễn tấu trong dàn nhạc dân tộc Kh’mer Nam Bộ, dùng trong hát, múa và ca múa kịch dân tộc hay trong dàn ngũ âm.

Chũm choẹ

(Nguồn: internet)

Chũm choẹ còn gọi là Não bạt, là nhạc khí tự thân vang của dân tộc Việt. Chũm chọe làm bằng hợp kim đồng thiếc, gồm hai chiếc giống nhau, hình tròn như chiếc đĩa, có núm để cầm. Khi đánh chũm chọe, hai tay cầm hai núm, dập hai mặt vào nhau, có lúc dập chéo xuống, chéo lên. Người sử dụng chũm chọe vừa đánh, vừa múa. Âm thanh chũm chọe to, vang, hơi chói tai. Chũm chọe được sử dụng trong dàn nhạc của cung đình, trong sân khấu tuồng, cải lương, trong đám rước sư tử và tham gia trong dàn nhạc dân tộc tổng hợp hoà tấu.

Chuông chùa 

(Nguồn: internet)

Chuông là nhạc cụ họ tự thân vang, chi gõ của dân tộc Việt. Chuông được làm bằng đồng thau, có đường kính từ 15 – 23 cm, chuông có hình giống như cái bát để ngửa. Khi sử dụng người ta cầm một dùi gõ bằng gỗ bọc vải một đầu gõ vào thành chuông tạo ra âm thanh trong trẻo lảnh lót.

Chuông được sử dụng trong đường thượng chi nhạc, trong dàn nhạc huyền, dàn nhã nhạc hoặc tế lễ trong các đền chùa.

Ching Kram 

(Nguồn: internet)

Ching Kram – nhạc cụ họ tự thân vang chi gõ đấm của dân tộc Êđê, là nhạc cụ dành cho nam giới dùng để hòa tấu trong sinh hoạt vui chơi giải trí.

Ching Kram gồm 6 – 7 thanh tre dài 31 – 43 cm, dầy 1 cm, bản rộng 4,2 – 5,3 cm. Mỗi thanh có kèm theo 1 dùi gõ và một ống tre dài 20 – 25 cm làm bầu cộng hưởng. Khi diễn tấu người sử dụng kẹp ống cộng hưởng vào giữa hai chân, tay cầm dùi gõ vào thanh tre tạo ra âm thanh nghe ròn rã vui tai rất thích hợp với không khí vui chơi giải trí.

Chiêng Honh 

(Nguồn: internet)

Chiêng Honh là nhạc cụ họ tự thân vang chi gõ đấm của dân tộc Gia Rai.

Dàn chiêng honh được làm bằng đồng gồm 11 chiêng núm đường kính 19,5 – 83 cm và 13 chiêng bằng đường kính 25, 5 – 53 cm. Là nhạc cụ thiêng rất phổ biến ở Gia Rai, được nam giới sử dụng trong nghi lễ tín ngưỡng như: Hội đâm trâu, hội Pơthi, lễ bỏ mả, hội ǎn mừng lúa mới… dàn chiêng hòa nhịp vang lên là tiếng nói của con người với các đấng thần linh.

Chùm Ma Hính 

Là nhạc cụ tự thân vang chi rung lắc, được dùng để điểm nhịp khi người Thái chơi đàn tính cũng như khi đệm cho múa xòe.

Chùm ma hính gồm 3 – 5 chiếc làm bằng đồng, đường kính 1,5 – 2,5 cm buộc thành chùm. Có nhiệm vụ giữ nhịp trong đội nhạc, khi diễn tấu người ta đeo chùm ma hính vào ngón tay rung theo tiếng nhạc, âm thanh vang lên nghe rộn rã, khoẻ và sáng.

Ân Toong 

(Nguồn: internet)

Ân Toong là nhạc cụ họ tự thân vang chi gõ của dân tộc Tà ôi.

Ân Toong gồm 7 thanh gỗ đường kính 6 -11 cm dài 41 – 72 cm, phần giữa của mỗi thanh được đẽo võng thành 7 thanh đàn. 7 thanh đàn này sắp xếp từ thấp đến cao buộc vào 2 sợi dây mây rồi treo dốc trên giá đàn. Hai dùi gõ bằng gỗ dài khoảng 20 cm. Ân toong là nhạc cụ do nam giới sử dụng để độc tấu, hòa tấu trong sinh hoạt thường ngày và đuổi chim thú đến phá hoại hoa màu.

Luống 

(Nguồn: internet)

Luống – là cái cối đập lúa và giã gạo của dân tộc Thái. Nó cũng là nhạc cụ dùng để độc tấu và đệm cho hát trong sinh hoạt vui chơi giải trí. Được xếp vào họ tự thân vang, chi gõ.

Luống được làm bằng gỗ, thân hình thuyền dài 224 cm, rộng 40 cm. Để biểu diễn luống cần có 7 người con gái (gồm 6 con 1 cái), mỗi người cầm một chiếc chày bằng gỗ dài khoảng trên 100 cm gõ vào thành luống thành những tiết tấu vui nhộn.

Đao – Đao 

(Nguồn: internet)

Đao – Đao là nhạc cụ họ tự thân vang chi gõ đập của dân tộc Khơ Mú, một dân tộc sống ở vùng Lai Châu, Sơn La.

Đao – Đao làm từ một ống nứa dài chừng 1m đến 1,2 m (một đầu kín, một đầu hở), đường kính ống khoảng 3 – 4 cm. ở phần 2/ 3 ống đàn người ta vát ngược hai bên ống, để lại mỗi phía một mảnh có chiều dài chừng 30 cm rồi gọt mỏng bớt phía cật và làm tròn cạnh. Phía ống hơi, gần mấu có khoét 2 lỗ bấm để tạo ra 3 cao độ.

Khi chơi Đao – Đao, tay phải cầm ống, cùng lúc ngón cái và ngón trỏ của tay phải bấm lỗ bấm, rồi gõ ống vào tay trái theo những tiết tấu nhất định. Khi gõ hai mảnh nứa rung lên gây ra tiếng rè rè và tiếng vang rất nhỏ ở ống hơi.

Người Khơ Mú dùng Đao – Đao tạo nhịp điệu cho múa, cho hát. Có thể nói Đao – Đao là nhạc cụ linh hồn trong sinh hoạt múa hát đời thường và trong sinh hoạt nghi lễ của người Khơ Mú.

(còn nữa…)

(Nguồn: http://tranquanghai.info/)

http://www.hoiamnhachanoi.org/content/cac-loai-nhac-cu-co-truyen-viet-nam-phan-3

Laisser un commentaire

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l'aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion / Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l'aide de votre compte Twitter. Déconnexion / Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l'aide de votre compte Facebook. Déconnexion / Changer )

Photo Google+

Vous commentez à l'aide de votre compte Google+. Déconnexion / Changer )

Connexion à %s