Jour : 27 décembre 2017

LÂM AN : Nguyễn Vĩnh Bảo – Những giai điệu cuộc đời

(SGGPO).- Nguyễn Vĩnh Bảo – Những giai điệu cuộc đời là nhan đề cuốn sách gần như một hồi ký ghi lại những câu chuyện cuộc đời và cái duyên son sắc với âm nhạc truyền thống Việt Nam của bậc thầy trăm năm – nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo.

Cuốn sách do GS.TS Nguyễn Thuyết Phong chủ biên, TS Nguyễn Thị Kim Ửng và ThS Nguyễn Thúy Uyển đồng tác giả; Đại học Hoa Sen và NXB Hồng Đức phát hành.

Sách dày 355 trang, bao gồm 6 phần nội dung: Những giai điệu cuộc đời; Tinh tường và tinh tế; Nhớ; Cải tiến đàn tranh; Nhiều góc nhìn – Một tâm trạng; Hình ảnh và tư liệu.

Bìa cuốn sách Nguyễn Vĩnh Bảo – Những giai điệu cuộc đời

Nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo nổi bật với mái tóc bềnh bồng trắng, ánh mắt tinh anh, dáng người nhỏ nhưng toát lên một trí tuệ tầm cỡ, bình thản trước mọi sự, dí dỏm sâu sắc và tràn đầy bác ái. Đó là hình ảnh người nghệ sĩ, người thầy vĩ đại mà gần gũi với bao thế hệ nghệ sĩ, thính giả trong và ngoài nước đam mê đờn ca tài tử trong âm nhạc truyền thống Việt Nam.

Nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo sinh năm 1918 (năm Mậu Ngọ) tại làng Mỹ Trà, quận Cao Lãnh, tổng Phong Thạnh, tỉnh Sa Đéc. Lớn lên trong một gia đình giỏi đàn ca, Nguyễn Vĩnh Bảo tiếp xúc với cây đàn đoản từ năm 5 tuổi. Đến năm 10 tuổi, Vĩnh Bảo đã đàn khá hay đàn đoản, đàn kìm và đàn gáo.

Mười bốn tuổi, ông quyết định sống tự lập, bắt đầu bôn ba khắp nơi, làm nhiều nghề, biết nhiều thứ tiếng, và một điều bất di bất dịch: tiếng đàn đồng hành với ông trong mọi hoàn cảnh. Ông sớm có tình yêu sâu nặng và thủy chung với bà Nguyễn Thị Trâm Anh, sau này là người bạn đời mà ông luôn yêu quý. Vợ chồng nhạc sư có tổng cộng 7 người con.

Trong phần “Những giai điệu cuộc đời”  – TS Nguyễn Thị Kim Ửng chấp bút qua lời kể của nhạc sư Vĩnh Bảo, hai mảng nội dung “giai điệu” và “cuộc đời” đan xen, xuyên suốt.

Bằng tấm lòng rộng mở và sự mẫn cảm đặc biệt, nhạc sư Vĩnh Bảo thâu nạp mãnh liệt âm thanh và hình ảnh từ cuộc sống xung quanh rồi chắt thành tiếng nhạc. Ông rung động trước cánh hoa rơi, rưng rưng đặt vào túi áo; ông bồn chồn nghe tiếng khóc của trẻ hàng xóm giữa đêm khuya mà mang thuốc sang thăm, kịp thời cứu được mạng người lúc nguy cấp; hay tiếng ễnh ương kêu ềnh ang dưới ao sen trong đêm tịch mịch mà làm ông động lòng nghiền ngẫm sáng chế ra dây Tỳ (hò – liu – sol – sol), dây Xề (re – sol) trên cây đàn gáo… Ở chiều ngược lại, “âm nhạc giúp tôi cảm thấy cuộc sống phong phú, muôn màu muôn vẻ, thấy vạn vật xung quanh đầy thơ và nhạc”, nhạc sư chia sẻ.

Chương “Tinh tường và tinh tế”, GS.TS Nguyễn Thuyết Phong thể hiện sự bất ngờ, lòng ngưỡng mộ trước sự tinh tường nghệ thuật nước nhà và tinh tế trong âm nhạc, quan điểm âm nhạc của nhạc sư Vĩnh Bảo. Nhạc sư là pho tư liệu sống quý giá cho những ai đam mê nghiên cứu lịch sử Nhạc viện TPHCM nói riêng và âm nhạc dân tộc nói chung tìm đến.

“Khi đờn bản đờn, người ta cố gắng sao cho trúng bài trúng nhịp mà thành ra cái chuyện đờn giống như trả bài. Tôi thì chủ trương mượn bài đờn để nói lên tâm tư của mình. Đờn câu đờn này tôi thấy mình đang ở Cần Thơ, qua câu đờn nọ tôi thấy mình đang ở Sóc Trăng. Những hình ảnh cuộc đời cứ hiện ra trong đầu, thu vào tim tôi và chảy ra qua ngón tay chơi đờn của tôi. Lối đờn phải là như vậy đó”. Nhạc sư NGUYỄN VĨNH BẢO.

Chương “Nhớ”. Vì sao là “Nhớ”? Vì trí nhớ của nhạc sư Vĩnh Bảo – mà GS.TS Nguyễn Thuyết Phong gọi là “trí nhớ ngoại hạng” – khiến người ta vừa thán phục vừa xúc động. Ít ai nhớ được hết hơn 200 bạn đàn, nhớ đường phố Sài Gòn xưa ra sao nay thế nào, nhớ rõ từng chuyến xe… Kể về bạn đàn, bạn sinh năm nào, quê quán ở đâu, nhân dạng ra sao, chơi đàn gì, bối cảnh câu chuyện thế nào… đều được vị lão sư bách niên kể vanh vách, sống động… Chẳng hạn, khi tả người: “Ca sĩ Hồng Châu cao khoảng 1,6m, người to to, đầu tóc dài và uốn bồm xồm như ổ quạ, ca Vọng cổ nhịp 8 “Cộp, cộp, Bonjour Thầy Ba”, “Đêm lụng canh trường”,…”; khi tả tính, tả tài: “Sáu Tửng… Tiếng đàn phát ra nghe rất anh hùng và tự tin. Chữ đàn sắp xếp sắc sảo, câu cú tròn vành rõ nghĩa, hơi nào ra hơi nấy, tiết tấu mắc mỏ, mùi…”…

“Nhớ” còn ghi lại những cái duyên gặp gỡ đáng nhớ trong cuộc đời nhạc sư. Đó là cái duyên gặp GS.TS Trần Văn Khê năm 1947 khi giáo sư Nguyễn Vĩnh Bảo và giáo sư Trần Văn Khê cùng dạy học ở trường Trung học Ngô Quang Vinh, đường Arras (nay là đường Cống Quỳnh) để rồi sau đó hai ông trở thành bạn tri âm, tri kỷ. Hay cuộc hội ngộ bất ngờ năm 1971 với Giám đốc Museum Carbondale – ông Basil Hedrick tại Sài Gòn rồi được vị này kết nối để giáo sư Vĩnh Bảo sang Mỹ dạy đàn tại Trung tâm Việt học (Center for Vietnamese Studies, University of Southern Illinois, Carbondale), và đi thuyết giảng nhạc Việt tại nhiều trường đại học như Denver (Colorado), Urbana Champagne, Washington D.C…

“Năm 20 tuổi (1938), tiếng đàn gáo của Nguyễn Vĩnh Bảo được ghi vào đĩa Béka cùng với Năm Nghĩa đàn tranh, Ba Cân đàn kìm cho cô Ba Thiệt ca Vọng cổ nhịp 16. Đó là đĩa nhựa âm nhạc cổ truyền Việt Nam đầu tiên đi vào điện khí”.

Năm 2005, Nguyễn Vĩnh Bảo được tặng giải thưởng Đào Tấn. Năm 2006, ông là nhạc sư hiếm hoi của Việt Nam được vinh danh qua tham luận tại Hội thảo Dân tộc nhạc học thế giới (Society for Ethnomusicology) tại Hawaii. Năm 2008, Đại sứ Pháp tại Việt Nam thay mặt Bộ Văn hóa Pháp tặng ông huân chương cao quý “Officier des Arts et des Lettres”.

Đặc biệt, nhạc sư Vĩnh Bảo chính là cha đẻ của chiếc đàn tranh cải tiến 17, 19, 21 dây. Ý nghĩa và vai trò của sự đóng góp này của nhạc sư được thể hiện rõ trong phần 4 của cuốn sách: “Cải tiến đàn tranh”, do ThS Nguyễn Thuý Uyển trình bày.

Tính bác học và sự gần gũi được dung hòa trong cuốn sách, giúp cho độc giả dù trong giới chuyên môn hay ngoại đạo đều có thể tìm được những trang yêu thích cho riêng mình. Và Nguyễn Vĩnh Bảo – Những giai điệu cuộc đời là một cuốn sách quý giá về một nhạc sư, “một nhân chứng không thể chối cãi” cao tuổi nhất của nhạc dân tộc Việt Nam.

Về các tác giả:

GS.TS NGUYỄN THUYẾT PHONG: Tốt nghiệp Tiến sĩ Âm nhạc học hạng “Tối danh dự” tại Viện Đại học Sorbonne (Paris, 1982). Chủ nhân bộ sưu tập Phong Nguyen Collection (bộ sưu tập lớn nhất về Việt Nam tại Trung tâm Giáo dục Toàn cầu, New York, và Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ). Năm 1997, ông là người Việt duy nhất được Tổng thống Bill Clinton phong tặng danh hiệu Danh nhân Di sản Quốc gia Hoa Kỳ. Năm 2001 được ghi tiểu sử trong Đại Từ điển Danh nhân Âm nhạc Thế giới The New Grove (Anh Quốc).

TS NGUYỄN THỊ KIM ỬNG: Tổng Biên tập tạp chí Kiến Thức Ngày Nay. Với bút danh Kim Ửng, hơn 20 năm qua, bà là nhà báo tích cực, viết cho các báo và tạp chí: Sài Gòn Giải Phóng, Thanh Niên, Văn Nghệ TPHCM…

ThS NGUYỄN THÚY UYỂN: Tốt nghiệp cao học ngành Sư phạm piano (2008) tại Nhạc viện TPHCM và cao học ngành Biểu diễn piano tại Đại học Monash, Úc (2011).

LÂM AN

http://www.sggp.org.vn/nguyen-vinh-bao-nhung-giai-dieu-cuoc-doi-184189.html

RAIMBOURG Frantz-Minh : Balade vietnamienne. Partie 4. Nguyên Lê.

Balade vietnamienne. Partie 4. Nguyên Lê.

Publié le par Raimbourg Frantz-Minh

Nguyên Lê est né à Paris. Depuis ses débuts avec le  groupe de jazz-afro caraïbéen Ultramarine en passant par sa collaboration avec l’Orchestre National de Jazz et ses  hommages à Jimi Hendrix ou au Pink Floyd, son  long parcours est déjà reconnu de tous.
Il revient avec un nouveau projet cette fois avec le multi instrumentiste Ngô Hông Quang.
New Morning. Mars 2017. Avec Paolo Fresu. (Photos: Frantz-Minh Raimbourg)
New Morning. Mars 2017. Avec Paolo Fresu. (Photos: Frantz-Minh Raimbourg)

New Morning. Mars 2017. Avec Paolo Fresu. (Photos: Frantz-Minh Raimbourg)

Je suis arrivé assez tard vers le jazz. A l’adolescence,  j’étais surtout attiré par l’énergie et l’électricité de groupes de rock comme Deep Purple. Son retour musical vers le « petit Dragon asiatique » commencera donc plus tard. Il attend d’avoir acquis une certaine maîtrise du langage du jazz  pour commencer à travailler sur ses racines. Avant mon premier CD avec la chanteuse Huong Thanh, il y a eu ce que j’appellerai des essais. Dans un des disques d’Ultramarine (« E si mala »), je jouais un morceau du nom de « Vent d’Automne ». J’avais demandé à ma mère de déclamer le texte de cette berceuse traditionnelle et moi je jouais la mélodie à la guitare.
L’Orchestre National de Jazz mais surtout Ultramarine, c’était l’école du rythme, la mise en place du tempo, toute une rigueur rythmique qui m’a permis d’essayer d’enrichir ou de relire la musique vietnamienne avec d’autres traditions musicales, en particulier africaine.
Grâce au grand spécialiste du jazz André Francis, il monte un projet pour le festival « Présence 95 » avec l’idée d’avoir un orchestre et de trouver un équilibre entre l’héritage et la modernité. J’avais envie que le chant traditionnel soit vraiment mis en valeur et qu’il puisse y avoir dans la composition des moments d’improvisations aussi fortes et intenses que dans un concert de jazz. Je voulais que mon écriture, mon travail de compositeur et d’arrangeur mettent en valeur les deux parties d’une manière équilibrée et cohérente. Cela n’a pas été facile au début mais c’est devenu vite fascinant quand j’ai trouvé les musiciens et que j’ai pu voir comment chacun apprenait de l’autre.
Mon Viêtnam, c’est celui d’une rencontre et non celui d’une tradition… Il y a un constat de base, c’est le fait que je sois né en France. Cela conditionne tout le reste de ma trajectoire d’individu et d’artiste.
Il rencontre Huong Thanh lors d’une fête dans un lieu parisien. Pendant un peu plus de dix ans, la chanteuse et le guitariste feront paraître cinq albums (Sous le label indépendant allemand ACT) et  donneront de nombreux concerts à travers le monde. La première galette née de notre collaboration (« Tales of Viêtnam ») dégage une sorte d’énergie assez brute. Cet opus est déterminant pour moi. Il y a un avant et un après. C’était une manière d’exprimer à mes ancêtres ma vision de leur culture.
Balade vietnamienne. Partie 4. Nguyên Lê.
Balade vietnamienne. Partie 4. Nguyên Lê.
En 2009, ce sera la parution de « Saiyuki » ou « Chronique du Voyage vers l’Ouest », disque transasiatique subtil et inspiré, avec la Japonaise Mieko Miyazaki au koto et le virtuose Prabhu Edouard aux tablas.
Avec Huong Thanh, je travaillais avec des vietnamiens résidant en France (Viêt kieu). Depuis 2011, je suis invité régulièrement là-bas pour travailler avec des musiciens, entre autres les chanteuses populaires qu’on appelle les « 4 divas » (Thanh Lam, Hong Nhung, Trần Thu  et Mỹ Linh) ou le  « pop singer » Tung Duong
Photo: Dong Phung.

Photo: Dong Phung.

Photo: Dominique Borker.

Photo: Dominique Borker.

Dans « Hà Nôi Duo » (ACT), il mêle sa guitare électrique aux instruments à cordes de Ngô Hông Quang. Ce dernier a étudié la musique de ses ancêtres au Conservatoire de Hanoï avec les méthodes d’apprentissage occidental. Je l’ai rencontré il y a quelques années lors d’un concert à Saigon (HCMC). Il habite maintenant à Amsterdam et parle très bien anglais, ce qui  a facilité notre envie de travailler ensemble. C’est un virtuose insiste Nguyên Lê, il porte notre culture d’une manière très profonde… Mais il est jeune, ouvert sur le monde et a une envie insatiable d’apprendre. Il peut jouer de la musique contemporaine autant sur son Đàn bầu, sa vièle à deux cordes đàn nhi que sur ses flûtes et guimbardes. Nos parcours sont bien entendus différents, mais nous avons le même but commun : partager l’identité du Viêtnam d’aujourd’hui en y apportant à la fois les racines et un avenir. Dans ce nouveau projet, il y a des compositions traditionnelles du nord du pays et d’autres écrites par l’un de nous deux. Et comme le guitariste invite depuis longtemps ses amis musiciens sur scène comme sur CD, il était donc normal qu’on retrouve Mieko Miyazaki, Prabhu Edouard ou encore le trompettiste sarde Paolo Fresu.
                                           Entretien réalisé par Frantz-Minh Raimbourg.

Vietnam’s 54 Ethnic Groups【 54 Sắc Tộc Việt Nam 】

Vietnam’s 54 Ethnic Groups【 54 Sắc Tộc Việt Nam 】

Ajoutée le 18 déc. 2009

Im making a video of the ethnic people of Vietnam.. I read some news about about harsh mistreatment of montgard.. the living conditions for minority group still very poor compared to urban dwellers…hope life gets better for them as the country grows At present there are 54 different ethnic groups inhabiting Vietnam, in which Kinh (Viet) people make up nearly 90% of the whole population, and 53 other ethnic groups represent over 10%. In order of appearance of the video Kinh Jingzu ( Kinh) Ha Nhi Tay Hoa Dao Lo Lo Khang Lu Xtieng Phu La Pa Then Mong (Hmong) Mang Co Ho Ro Mam Xinh Mun Thai Xo Dang Si La La Ha Cong Ngai Cho Ro Co Bo Y Nung Brau Hre La Hu Pu Peo San Diu Ra Glai Kho Mu Ba Na Giay Gia Rai Co Lao Lo Lo Ma Chut Gie Trieng Bru Van Kieu Muong Khmer Cham Ta Oi Chu Ru M’nong Brau Co Tu O Du La Chi Lao E De San Chay Each group of ethnic people have developed their own language and identity, thus making the Vietnamese culture, long known for its variety, a well blended combination of different cultures. For people to generalized what vietnamese should look like remember some points 1) Vietnamese is a nationality not an ethnicity 2) Majority are kinh (closest minority group in regards to physical looks and language is Muong, But for culture its Hoa) 3)Differnet physical appearance, dialects in each Region Bac Ky ( Tonkinese ) Trung Ky ( Annamese ) Nam Ky ( Cochinchinese ) (Southern Chinese Vietnamese ) called « Chợ Lớn (Northern Chinese Vietnamese) called « Chợ Nhỏ 4) Some viets may be mixed with a minority group or may not be aware of their family heritage Vietnamese language: – The Viet – Muong Group includes 4 ethnic groups: Chut, Kinh, Muong, Tho. – The Tay – Thai Group includes 8 ethnic groups: Bo Y, Giay, Lao, Lu, Nung, San Chay, Tay, Thai. – The Mon – Khmer Group includes 21 ethnic groups: Ba Na, Brau, Bru-Van Kieu, Cho Ro, Co, Co Ho, Co Tu, Gie Trieng, Hre, Khang, Khmer, Kho Mu, Ma, Mang, M’nong, O Du, Ro Mam, Ta Oi, Xinh Mun, Xo Dang, Xtieng. – The Mong – Dao Group includes 3 groups: Dao, Mong, Pa Then. – The Kadai Group includes 4 ethnic groups: Co Lao, La Chi, La Ha, Pu Peo. – The Nam Dao Group includes 5 ethnic groups: Cham, Chu Ru, Ede, Gia Rai, Raglai. – The Han Group includes 3 ethnic groups: Hoa, Ngai, San Diu. – The Tang Group includes 6 ethnic groups: Cong, Ha Nhi, La Hu, Lo Lo, Phu La, Si La. closest in term of physical appearance and language are the muong but their culture is more like Thai while in terms of culture Id say the Hoa Music: Cha Cha Cha 1 by Asia Golden

 

The Pà Thẻn (巴哼族人 – 瑶族) Ethnic Group in Vietnam

The Pà Thẻn (巴哼族人 – 瑶族) Ethnic Group in Vietnam

Ajoutée le 5 mars 2016

The Pà Thẻn (巴哼) people are an ethnic group closely related to the Hmong/Miao and Mien/Yao people, but they are officially recognized as their own people in Vietnam. Linguists have said that they speak part of the Miao-Yao (Hmong-Mien) language family cluster, and that their language is a divergent Miao language that branched off from the Miao language group. In China, they are categorized part of the Yao people (瑶族) where they lived in Hunan province, Guizhou province, and Guangxi province. They are known as Hong Yao (Red Yao 红瑶), Hua Yao (Flowery Yao 花瑶), and Ba Xing Yao (Eight Surname Yao 八姓瑶). Even though they are categorized as Yao people, linguists says that their language is more Miao, than Yao. It is believed this group of Pa Then migrated off from Guangxi province to Vietnam. In their legends, they believed their people began with 8 original clans (8 surnames) in the beginning of their people. They like the color red because it symbolized of hope and vitality. They wore red from top to bottom is because their ancestors saw the color red to be the symbol for fire birds living in the forests in which they respect and love very much. On Pa Then’s clothing also have a very important dog pattern as well. The dog on their clothing is said to be their ancestor’s savior. The Pa Then people were said to be left in hunger and cannot grow food. A dog swam over across from the other side of the sea to give them rice seeds, and feed themselves. From that point on their ancestors commemorate the dog on their clothing pattern very much in which have saved their people’s lives. From my overall thought about this group, I can say their stories and legends are very closely related to both Hmong/Miao, and Mien/Yao at the same time, but in Vietnam they are categorized as their own group because they do not see they are Hmong (H’Mong/Miao) or Mien (Dao/Yao).