Jour : 1 décembre 2017

THANH HIỆP : Đồng nghiệp xót thương NSƯT Ngọc Hương

01/12/2017 06:56

(NLĐO) Lễ tẩn liệm NSƯT Ngọc Hương được tiến hành lúc 10 giờ ngày 1-12. Tang lễ được tiến hành tại Khu Dưỡng lão Nghệ sĩ TP HCM. Sáng 4-12 sẽ an táng bà tại Nghĩa trang Đa Phước – TP HCM.

Đồng nghiệp xót thương NSƯT Ngọc Hương - Ảnh 1.

NSƯT Ngọc Hương và các NS: Hạ Châu, Bích Phượng, Bích Thủy, Diệu Hiền, Lê Nga trong chương trình « Trái tim yêu thương »

Những giờ phút cuối đời của NSƯT Ngọc Hương đã được cô con dâu tên Nguyệt thuật lại trong nước mắt: « Mẹ tôi khi được đưa vào Bệnh viện Điều dưỡng và Phục hồi chức năng ở quận 8 trong tình trạng khỏe mạnh, tỉnh táo. Tuy nhiên, đến trưa thì bà đã bị lẩn, nói sảng trong trạng thái hoảng loạn, rồi sau đó sức khỏe chuyển biến xấu, bà hôn mê rồi qua đời trong bệnh viện lúc 20 giờ 10 phút ».

Đồng nghiệp xót thương NSƯT Ngọc Hương - Ảnh 2.

NS Châu Thanh và hai con đến thăm, trao quà tặng các nghệ sĩ tại Khu Dưỡng lão nghệ sĩ TP HCM, trong đó có NSƯT Ngọc Hương

Các nghệ sĩ đồng nghiệp đã bày tỏ niềm tiếc thương đối với NSƯT Ngọc Hương. NS Châu Thanh đã xúc động nói: « Hồi còn nhỏ lúc tôi mới lên Sài Gòn đi theo nghề hát, tôi đã mê đắm giọng ca của chị Ngọc Hương. Nhất là thích xem chị diễn trong các vở tuồng của đoàn cải lương Hương Mùa Thu – nơi mà chị Ngọc Hương luôn đóng vai đào chánh, được khán giả yêu thương. Chị ra đi để lại quá nhiều đau xót cho nghệ sĩ đồng nghiệp. Không ai có thể tin chị mất, vì chỉ mới gặp chị trong chương trình « Đêm hội trăng rằm », chị còn lên sân khấu ca tặng cho khán giả đến thăm Khu dưỡng lão nghệ sĩ ».

Đồng nghiệp xót thương NSƯT Ngọc Hương - Ảnh 3.

NSƯT Diệu Hiền và NSƯT Ngọc Hương

Chị cười tươi: « Chị biết! Chị Năm biết em bây giờ là Thành Lộc mà ! » – Lúc đó tôi nghe chị nói và nắm tay tôi: »Thời chị hết rồi em ơi! Qua rồi em ơi! ». NSƯT Ngọc Hương của thời cải lương tân tiến « Hương Mùa Thu » là nữ hoàng của lòng tôi, chị là cô đào hát đầu tiên cùng với chú sáu Thu An (chồng chị) đưa nhạc kịch Broadway (musical) vào nghệ thuật cải lương một cách ngọt lịm và làm điêu đứng triệu trái tim người yêu cải lương lúc đó, trong đó có tôi! Giọng hát của chị cao vút không ai sánh kịp. Chị Năm ơi, chị an nghỉ và mừng chị hạnh ngộ cùng phu quân, người soạn giả kiêm đạo diễn tài hoa của sân khấu cải lương của Sài Gòn thập niên 1960-1970″.

Đồng nghiệp xót thương NSƯT Ngọc Hương - Ảnh 4.

NSƯT Ngọc Hương trong vở « Mẹ ngồi sàng gạo » của nhạc sĩ Bắc Sơn

Với ca sĩ Bích Thủy – con gái thứ năm của nhạc sĩ – NSƯT Bắc Sơn, chị đã viết trên trang cá nhân: « Tôi quý mến cô bởi tài năng, đức độ, dù chưa một lần được làm việc cùng cô, nhưng tôi rất xúc động trước tấm lòng của cô, khi năm ngoái, ngày 11-11-2016, lúc sầu nữ Út Bạch Lan trở bệnh, cô sẳn sàng thế vai của sầu nữ vào phút chót, để diễn vở kịch « Mẹ ngồi sàng gạo » của ba tôi, đó là nhạc sĩ Bắc Sơn được ra mắt công chúng tại rạp Công Nhân và sau đó đi diễn ở các khu công nghiệp, các trung tâm nuôi dưỡng người già, bệnh nhân tâm thần. Đây là vở diễn cuối cùng của cô, vở diễn mang nhiều kỷ niệm khó quên đối với tôi và gia đình nhạc sĩ Bắc Sơn ».

Đồng nghiệp xót thương NSƯT Ngọc Hương - Ảnh 5.

Diễn viên Huỳnh Quý và NSƯT Ngọc Hương trong vở « Mẹ ngồi sàng gạo »

Ca sĩ Bích Thủy cho biết thêm, khi biết tin NSƯT Ngọc Hương bị bệnh ung thư gan, chị đã vận động gia đình và nhiều bạn bè, chuẩn bị góp sức để cứu chữa, dự định ngày 1-12 sau khi đi diễn chương trình « Đưa âm nhạc mang âm hưởng dân ca vào học đường » tại trường PTTH Tân Túc, Bình Chánh, chị sẽ cùng đội văn nghệ Tập đoàn An Nông đến BV Điều dưỡng và phục hồi chức năng quận 8 để thăm NSƯT Ngọc Hương.

Đồng nghiệp xót thương NSƯT Ngọc Hương - Ảnh 6.

NSƯT Ngọc Hương, Diệu Hiền và NS Bích Thủy

« Tôi muốn được can thiệp đưa cô vào BV chuyên khoa về Ung thư, chứ không thể để cô điều trị tại quận 8, không đúng tuyến và đúng bệnh của cô. Vậy mà giờ đây phải viết những dòng này để vĩnh biệt cô trong đau buồn của một người con, người cháu xem cô là bậc tiền bối đáng kính đã đột ngột rời bỏ cõi trần. Thương xót quá! Thắp nén hương lòng cảm ơn cô, mỗi khi tôi xem lại vai bà mẹ trong « Mẹ ngồi sàng gạo » tôi sẽ luôn nhớ đến cô » – người con gái thứ 9 của nhạc sĩ Bắc Sơn xúc động nói.

Đồng nghiệp xót thương NSƯT Ngọc Hương - Ảnh 7.

NSƯT Ngọc Hương và NS Hoàng Sơn

Với NSƯT Diệu Hiền, bà không nén được nỗi đau: « Ngày chị Ngọc Hương vào BV Điều dưỡng và phục hồi chức năng quận 8, cũng là ngày tôi đi khám bệnh tim tại BV Nhân dân 115. Lúc đó tôi đi ngang phòng của chị và nói « nè, cố lên nha, đợi tôi đi khám bệnh về vô thăm chị liền. Ráng ăn để đủ sức mà còn chiến đấu với bệnh ». Chị còn cười và gật đầu. Vậy mà tối đến nghe tin chị ra đi vĩnh viễn. Cứ đi hát chùa thì hai chị em cùng đi, tôi ca « Tần Quỳnh khóc bạn » còn chị ca « Con cò trắng » hoặc « Buồng cau quê ngoại ». Giờ chị bỏ mình tôi đi hát chùa một mình sao chị Ngọc Hương ơi! » – Nhụy Kiều tướng quân không nén được xúc động.

Đồng nghiệp xót thương NSƯT Ngọc Hương - Ảnh 8.

NS Phượng Liên và NSƯT Ngọc Hương

NS Phượng Liên từ Mỹ nhận được tin buồn đã xúc động nói lời chia tay với NSƯT Ngọc Hương. « Thật không ngờ chị Ngọc Hương lại đột ngột ra đi. Chúng tôi có nhiều kỷ niệm với nhau, khi tôi về nước tham gia các suất hát, chị đều đến tham dự. Tôi ghé đến Khu dưỡng lão Nghệ sĩ để thăm chị, và các anh chị nghệ sĩ đồng nghiệp, bao giờ chị cũng bày tỏ niềm xúc động. Thắp nén hương nhớ thương chị Ngọc Hương ».

Đồng nghiệp xót thương NSƯT Ngọc Hương - Ảnh 9.

NSƯT Ngọc Hương và các diễn viên trẻ tại Khu dưỡng lão nghệ sĩ TP HCM

Diễn viên trẻ Huỳnh Quý (Sân khấu kịch IDECAF) đã tâm sự: « Tôi may mắn được bà chỉ dạy nhiều bài học kinh nghiệm trong suốt thời gian được diễn chung với bà trong vở kịch « Mẹ ngồi sàng gạo ». Bà hết lòng chỉ dẫn, dìu dắt để tôi bước đi tự tin hơn trong nghề. Bà đóng vai bà nội của tôi, cảnh diễn gây xúc động nhất là lúc bà bênh vực đứa cháu vì muốn giúp bà con nghèo trong làng mà đem hết số gạo, số tiền cuối cùng của gia đình cứu nguy cho người khổ. Tôi nhớ mãi ánh mắt và nụ cười nhân hậu của bà. Bà mãi là tấm gương sáng cho thế hệ trẻ noi theo ».

Đồng nghiệp xót thương NSƯT Ngọc Hương - Ảnh 10.

NSƯT Ngọc Hương và NSƯT Minh Phụng trong vở « Hàn Mạc Tử »

Nghệ sĩ Hoàng Sơn bộc bạch: « Năm nay, các nghệ sĩ tiền bối ra đi và để lai khoảng trống quá lớn đối với khán giả yêu mến sân khấu. Tôi mến mộ cô Ngọc Hương qua nhiều vai diễn, trong số đó tôi thích nhất là vai Oanh Kiều trong vở cải lương « Gánh cỏ sông Hàn » của soạn giả Thu An. Cảm kích trước tinh thần lao động nghệ thuật của cô. Dù đau bệnh nhưng vẫn hết lòng khi nhận đi diễn sô từ thiện, dù chống gậy ra sân khấu, bắt ghế ngồi vì đôi chân quá đau, cô vẫn ca hết mình. Đời nghệ sĩ hát cho đến hơi thở cuối cùng. Mãi mãi công chúng luôn nhớ đến Oanh Kiều – « Gánh cỏ sông Hàn » và giọng ca đầy nội lực của nghệ sĩ ưu tú Ngọc Hương ».

Đồng nghiệp xót thương NSƯT Ngọc Hương - Ảnh 11.

NSƯT Ngọc Hương và sầu nữ Út Bạch Lan

NS Linh Tâm nhớ mãi kỷ niệm của lần về nước tham gia biểu diễn cùng với NSƯT Ngọc Hương: « Tôi nhận được sự dặn dò rất chân thành của bà, một nghệ sĩ sống trọn vẹn với nghệ thuật. Bà có kỹ thuật ca vọng cổ rất độc đáo, trong làn hơi cao vút nghe có sự thổn thức, rung động làm cho khán thính giả cảm nhận có sự chia sẻ, đồng cảm. Chúng tôi đã từng tổ chức chương trình mừng thọ năm bà 70 tuổi trong niềm hạnh phúc của người nghệ sĩ sống hết mình vì nghệ thuật. Vĩnh biệt bà – người nghệ sĩ có nhiều vai diễn bà mẹ để đời, trong đó vai hay nhất là bà mẹ của vở « Con cò trắng » mà tác giả Thu An đã viết dành riêng cho vợ mình thể hiện ».

Đồng nghiệp xót thương NSƯT Ngọc Hương - Ảnh 12.

NS Linh Tâm, Mai Thế Hiệp và ba NSƯT Út Bạch Lan, Diệu Hiền, Ngọc Hương trong ngày mừng thọ NSƯT Ngọc Hương 70 tuổi

Bài và ảnh: Thanh Hiệp

MINH TRANG : Thanh Thúy: ca sĩ, sĩ quan và phó giám đốc sở

Thanh Thúy: ca sĩ, sĩ quan và phó giám đốc sở

30/11/2017 11:35 GMT+7

TTO – Hai ngày sau khi nhận nhiệm vụ mới là phó giám đốc Sở Văn hóa – thể thao TP.HCM, NSƯT – ca sĩ Thanh Thúy đã dành riêng cho Tuổi Trẻ cuộc trò chuyện.

Thanh Thúy: ca sĩ, sĩ quan và phó giám đốc sở - Ảnh 1.

Ca sĩ Thanh Thúy – Ảnh: TRẦN GIA TIẾN

Tôi luôn tâm niệm xây dựng một sự nghiệp mang tính nền tảng và bền vững. Được đi phục vụ khắp đất nước, gặp gỡ nhiều tấm gương sống và cống hiến hết mình cho cộng đồng, cho xã hội cũng đã tác động lớn đến nhận thức và hành động của mình

Ca sĩ Thanh Thúy

Đó là con đường dài từ khi còn là văn công trẻ của Đoàn nghệ thuật Quân khu 7, đến khi là đại biểu HĐND TP.HCM hai nhiệm kỳ và nay lại ở một vị trí mới « đòi hỏi sự chuyên sâu mà tôi vẫn đang tiếp cận mỗi ngày » như cách chị chia sẻ.

Phấn đấu không ngừng nghỉ

* Sinh ra và trưởng thành trong một gia đình có ba là sĩ quan quân đội, mẹ là thanh niên xung phong, chị nghĩ mình bị ảnh hưởng điều gì nhiều nhất từ gia đình?

– Đó chính là nề nếp, tính kỷ luật, không ngại gian khổ và rất nhiệt thành của người lính.

* Chắc không ít người biết bài hát đầu tiên chị trình diễn lại là một bài cải lương. Nhưng sau này chị lại theo đuổi dòng nhạc nhẹ, nhạc cách mạng. Từ chiến thắng đầu tiên năm 17 tuổi tại cuộc thi Tiếng hát truyền hình TP.HCM, thời điểm nào chị cảm nhận được rõ nhất « đỉnh cao » của mình trong âm nhạc nhất?

– Theo tôi, nghệ thuật khó có đỉnh cao và giới hạn. Tôi cũng chưa khi nào hài lòng tuyệt đối với sự nghiệp âm nhạc của bản thân, mà luôn đặt ra cho mình những mục tiêu để cố gắng.

Dù từng có những sản phẩm âm nhạc, chương trình biểu diễn đạt được thành công nhất định, nhưng có lẽ cảm nhận sự « thăng hoa » nhất với tôi là khi được hát cho những chiến sĩ trẻ xem, hạnh phúc không thể tả được.

Tôi còn nhớ mãi trong live show « Dấu ấn của riêng tôi » vào năm 2015, khán phòng phía dưới tràn ngập sắc áo xanh của các chiến sĩ trẻ. Đây cũng là giai đoạn mình thấy sự nghiệp nghệ thuật của mình đạt độ chín muồi nhất.

* Hành trình từ một cô văn công của Đoàn nghệ thuật Quân khu 7, đến hai lần làm đại biểu HĐND TP.HCM và nay là phó giám đốc Sở Văn hóa – thể thao là một hành trình ra sao?

– Đó là một quá trình phấn đấu không ngừng nghỉ trong học tập và lao động nghệ thuật, quan sát, nắm bắt nhiều mặt của cuộc sống.

Thanh Thúy: ca sĩ, sĩ quan và phó giám đốc sở - Ảnh 4.
Ca sĩ Thanh Thúy – Ảnh: GIA TIẾN

Công việc tại Sở Văn hóa – thể thao hiện rất mới mẻ với tôi, cần thời gian để tiếp cận và nắm bắt. Kinh nghiệm trong chuyên môn chỉ là một phần, quản lý nhà nước là một lĩnh vực rộng và đòi hỏi sự chuyên sâu. Với tôi, cương vị mới là vinh dự, đồng thời là trọng trách, là nhiệm vụ được các cấp lãnh đạo giao phó, mình phải nỗ lực để làm tròn.

Thanh Thúy – Phó giám đốc Sở Văn hóa, thể thao TP.HCM

Nghệ sĩ và trách nhiệm với cộng đồng

* Chị có nhớ chuyến đi thiện nguyện đầu tiên trong vai trò ca sĩ của mình như thế nào không? Chuyến đi đó để lại trong chị những ấn tượng gì?

– Đó là chuyến thăm và biểu diễn phục vụ tại một huyện vùng sâu của tỉnh Long An cách đây hơn 20 năm. Đường đi lúc ấy rất khó khăn, không có đường trải nhựa và rộng như bây giờ, khoảng 90km thôi nhưng đi phải gần 4 tiếng mới tới.

Đường đất đỏ, đi xe hiệu Hải Âu của Liên Xô cũ, ngồi trên xe mà cứ « giật, nảy » liên tục, đến nơi tóc tai, quần áo dính đầy bụi đỏ… Xuống xe tưởng tới nơi, ai dè đâu phải đi đò gần một tiếng nữa. Lúc đó trời gần tối, ngồi trên đò mà bụng đói cồn cào.

Rồi cuối cùng cũng đến nơi. Đón chúng tôi là rất đông khán giả. Họ là những người dân hồn hậu với sân khấu đơn sơ, hoa tặng ca sĩ là những nhánh hoa mận, hoa giấy, nhánh lá đơn sơ, tiết mục nào được khán giả khoái thì có cả chùm quýt căng mọng.

Diễn xong, bầy con nít chen chúc bên trong sân khấu với tờ giấy học trò trên tay đặng… xin chữ ký ca sĩ. Giản dị nhưng là những tình cảm rất thật, ấm áp và trên hết là giá trị tinh thần mà các nghệ sĩ mang lại cho nhân dân ở nơi còn thiếu thốn về nhiều thứ.

Tất cả tình cảm đó đã khiến tôi cảm nhận được rất rõ ý nghĩa của việc mình làm, những vất vả khó khăn của bản thân trở nên nhỏ bé trước tình cảm đong đầy của khán giả.

* Từ đó đến nay, những chuyến đi hát dường như chiếm một phần lớn trong cuộc đời hoạt động nghệ thuật của chị. Phần đông nghệ sĩ vẫn nghĩ vị trí của họ là trên sân khấu, chứ không phải là ở những nơi xa xôi hẻo lánh như vậy. Tại sao chị lại chọn lựa « sân khấu » ấy cho mình?

– Mỗi sân khấu biểu diễn đều có giá trị riêng và mang lại sự thăng hoa nhất định cho người nghệ sĩ.

Tôi không muốn lý tưởng hóa công việc của mình, chỉ là đặc thù công việc thường xuyên đi phục vụ, ưu tiên phục vụ vùng sâu vùng xa, biên giới, hải đảo.

Những nơi ấy điều kiện đảm bảo cho hoạt động biểu diễn còn nhiều khó khăn, nhưng tình cảm của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân vô cùng ấm áp, nhất là khi họ được đón nghệ sĩ từ TP.HCM về biểu diễn.

Những chuyến đi ấy tạo cho mình những điều không thể nào đong đếm được bằng những giá trị hữu hình, nó xây dựng nên phong cách nghệ sĩ lính Thanh Thúy và nuôi dưỡng hình ảnh lâu bền của mình trong lòng khán giả.

* Thanh Thúy vẫn luôn là cái tên được biết đến, nhưng chưa bao giờ « hot ». Chị nghĩ thế nào về sự « hot » của một nghệ sĩ, khi thời điểm hiện tại rất nhiều người theo đuổi điều này bất chấp là nổi tiếng hay tai tiếng?

– Ai cũng có sự lựa chọn của mình, nó gắn với lý tưởng sống và mục tiêu phấn đấu của bản thân mỗi người. Tôi là một sĩ quan trong quân đội (hàm trung tá – PV), bên cạnh đó tham gia biểu diễn trên thị trường âm nhạc nên sự nghiệp nghệ thuật cũng ảnh hưởng bởi môi trường làm việc trong quân ngũ.

Tôi luôn tâm niệm xây dựng một sự nghiệp mang tính nền tảng và bền vững. Được đi phục vụ khắp đất nước, gặp gỡ nhiều tấm gương sống và cống hiến hết mình cho cộng đồng, cho xã hội cũng đã tác động lớn đến nhận thức và hành động của mình.

Thanh Thúy: ca sĩ, sĩ quan và phó giám đốc sở - Ảnh 7.
Ca sĩ Thanh Thúy – Ảnh: GIA TIẾN

Đưa âm nhạc vào trường học

* Trong lần tái đắc cử HĐND TP.HCM, một trong những dự án mà chị tâm huyết nhất là đưa âm nhạc vào nhà trường, nhất là trường cấp 1 và cấp 2. Điều này có được chị tiếp tục theo đuổi trong cương vị mới của mình hay không, hay chị còn có những ấp ủ khác dành cho thế hệ trẻ?

– Dự án « Đưa âm nhạc dân tộc vào trường phổ thông » đã xây dựng kế hoạch thí điểm tại huyện Hóc Môn, đang chờ UBND huyện cho ý kiến và vận động kinh phí để thực hiện. Đây là một dự án mà tôi luôn quan tâm và mong muốn được nhân rộng, duy trì lâu dài.

* Bây giờ là phó giám đốc Thanh Thúy, liệu có « mất đi » NSƯT – ca sĩ Thanh Thúy của làng nhạc? Nói một cách khác, chị còn tha thiết với nghiệp hát và còn nghĩ đến chuyện cầm mic lại không?

– Yêu cầu công việc hiện tại đòi hỏi ở mình nhiều sự tập trung. Thôi thì cống hiến cho nghệ thuật trên lĩnh vực quản lý vậy.

* Sau hai ngày nhậm chức, lịch trình mỗi ngày của chị có gì thay đổi?

– Sau khi nhận nhiệm vụ, tôi tiếp cận ngay công việc. Mỗi ngày đọc các văn bản pháp luật trên lĩnh vực liên quan, tham dự vài cuộc họp là chuyện bình thường (cười).

Âm nhạc và điện ảnh

1

Ca sĩ Thanh Thúy hát giao lưu với các chiến sĩ trên đảo Sơn Ca (Trường Sa) – Ảnh: T.T.D.

Ca sĩ Thanh Thúy sinh năm 1977 tại Trà Vinh. Năm 15 tuổi, cô tham gia hoạt động tại Đoàn nghệ thuật Quân khu 7.

Năm 1993, Thanh Thúy từng dự thi Tiếng hát truyền hình TP.HCM nhưng chỉ đoạt giải thí sinh nhỏ tuổi nhất.

Đến năm 1994, cô dự thi lại và sau đó được xướng tên cho ngôi vị cao nhất. Năm 1997, Thanh Thúy đoạt giải nhất Tiếng hát truyền hình toàn quốc.

Ngoài sự nghiệp âm nhạc, Thanh Thúy còn có các vai điện ảnh như chị Võ Thị Sáu trong bộ phim Người con gái đất đỏ của đạo diễn Lê Dân vào năm 1995, Lệ Mai trong Đất khách, hai vai Ngọc Hoa – Ngọc Lan trong phim Mắt bướm, Dưới cờ đại nghĩa, Bước qua bóng tối…

Năm 2014, Thanh Thúy lấy bằng loại ưu ngành đạo diễn sân khấu của Trường ĐH Sân khấu điện ảnh và lại thử sức ở lĩnh vực mới là nhạc kịch sân khấu.

Trước khi được bổ nhiệm làm phó giám đốc Sở Văn hóa – thông tin TP.HCM, Thanh Thúy là phó trưởng đoàn Đoàn nghệ thuật Quân khu 7. Chị đã có bằng thạc sĩ nghệ thuật âm nhạc, cao cấp lý luận chính trị.

Nhiều ý kiến trái chiều đề xuất ‘Tiếng Việt’ thành ‘Tiếq Việt’

Nhiều ý kiến trái chiều đề xuất ‘Tiếng Việt’ thành ‘Tiếq Việt’

25/11/2017 11:20 GMT+7

TTO – PSG-TS Bùi Hiền đề xuất bỏ chữ Đ ra khỏi bảng chữ cái tiếng Việt hiện hành và bổ sung thêm một số chữ cái tiếng Latin như F, J, W, Z.

Nhiều ý kiến trái chiều đề xuất Tiếng Việt thành Tiếq Việt - Ảnh 1.

PGS-TS Bùi Hiền đưa ra đề xuất trong bài viết Chữ quốc ngữ và hội nhập quốc tế đăng trong cuốn Ngôn ngữ ở Việt Nam – Hội nhập phát triển tập 1, do NXB Dân trí phát hành tháng 6-2017

Bài viết Chữ quốc ngữ và hội nhập quốc tế được đăng trong cuốn Ngôn ngữ ở Việt Nam – Hội nhập phát triển tập 1, do NXB Dân trí phát hành tháng 6-2017

Đề xuất cải tiến cách viết chữ Quốc ngữ của PSG-TS Bùi Hiền đang làm nóng dư luận. Nếu cải cách sẽ phải thay đổi từ nhận thức, cách học, cách dạy, thay đổi sách giáo khoa, các văn bản, sách báo, cả lập trình chữ viết trên máy tính…

PGS-TS Bùi Hiền – nguyên hiệu phó Đại học Sư phạm Hà Nội, nguyên viện phó Viện Nội dung và Phương pháp dạy học phổ thông – mới đề xuất cải tiến chữ viết Tiếng Việt được đề cập trong bài « Chữ quốc ngữ và hội nhập quốc tế » (trong sách Ngôn ngữ ở Việt Nam – Hội nhập phát triển tập 1, do NXB Dân trí phát hành).

Trong bài viết ông Bùi Hiền nhận xét: « Từ năm 1924, khi toàn quyền Đông Dương ký nghị định cho phép dạy chữ quốc ngữ bắt buộc ở cấp tiểu học, trải qua gần một thế kỷ, đến nay chữ quốc ngữ đã bộc lộ nhiều bất hợp lý, nên cần phải cải tiến để giản tiện, dễ nhớ, dễ sử dụng, tiết kiệm thời gian, vật tư… ».

Theo PGS-TS Bùi Hiền, những bất hợp lý trong tiếng Việt hiện nay gồm có việc sử dụng 2, 3 chữ cái để biểu đạt một âm vị phụ âm đứng đầu. Ví dụ C – Q – K (cuốc, quốc, ca, kali), Tr – Ch (tra, cha), S – X (sa, xa)…

Bên cạnh đó, lại có hiện tượng dùng 2 chữ cái ghép lại để biểu đạt âm vị một số phụ âm đứng cuối vần như Ch, Ng, Nh (mách, ông, tanh…).

Theo ông Hiền, bất hợp lý trên dẫn đến khó khăn cho người đọc, người viết, gây hiểu nhầm, hiểu không chính xác. Những người học là trẻ em hoặc người nước ngoài dễ mắc lỗi do đặc điểm phức tạp và không thống nhất trên.

Từ nhận định này, PGS Hiền kiến nghị một phương án làm cơ sở để tiến tới một phương án tối ưu trình nhà nước.

Chữ quốc ngữ cải tiến của tác giả Bùi Hiền dựa trên tiếng nói văn hóa của thủ đô Hà Nội cả về âm vị cơ bản lẫn 6 thanh điệu chuẩn, nguyên tắc mỗi chữ chỉ biểu đạt một âm vị, và mỗi âm vị chỉ có một chữ cái tương ứng biểu đạt.

Sẽ bỏ chữ Đ ra khỏi bảng chữ cái tiếng Việt hiện hành và bổ sung thêm một số chữ cái tiếng Latin như F, J, W, Z.

Bên cạnh đó, thay đổi giá trị âm vị của 11 chữ cái hiện có trong bảng trên, cụ thể: C = Ch, Tr; D = Đ; G = G, Gh; F = Ph; K = C, Q, K; Q = Ng, Ngh; R = R; S = S; X = Kh; W =Th; Z = d, gi, r.

Vì âm « nhờ » (nh) chưa có kí tự mới thay thế nên trong bản trên tạm thời dùng kí tự ghép N’ để biểu đạt.

PGS-TS Nguyễn Hữu Hoành, Phó Viện trưởng Viện Ngôn ngữ học Việt Nam cho biết, vấn đề này đã được các nhà ngôn ngữ học trao đổi, đề cập rất nhiều nhưng không thể thay đổi được vì chữ viết liên quan tới văn hóa, lịch sử và nhiều vấn đề khác.

GS-TS Bùi Khánh Thế – chuyên ngành ngôn ngữ học, Phó Chủ tịch Hội đồng khoa học và đào tạo Trường ĐH Ngoại ngữ – Tin học TP.HCM – cho rằng cải tiến tiếng Việt như đề xuất của ông Bùi Hiền sẽ làm mất đi sự tinh tế trong cách viết, đọc, phát âm tiếng Việt.

Đây cũng là lý do đã có nhiều hội thảo đề cập đến những điểm còn bất hợp lý của tiếng Việt nhưng không ai đủ thuyết phục cho rằng cần cải tiến chữ viết tiếng Việt.

Trao đổi thêm về đề xuất của mình trên cơ sở nhiều ý kiến trái chiều, ông Bùi Hiền khẳng định mặc dù việc cải tiến có những sự phức tạp, cần nhiều thời gian vì nếu thay đổi sẽ phải thay đổi từ nhận thức, cách học, cách dạy, thay đổi sách giáo khoa, các văn bản, sách báo, cả lập trình chữ viết trên máy tính… nhưng nếu quyết tâm vẫn có thể làm được, chỉ khoảng 1-2 năm sẽ quen dần.

Khá nhiều ý kiến khác xung quanh đề xuất gây sốc này, cho rằng hiện đã có quá nhiều đổi mới khiến người học mệt mỏi.

Vì thế không nên có thêm một đề xuất mà chỉ hình dung đã thấy rối.

Bạn đọc Tuổi Trẻ Online nghĩ sao về đề xuất của PGS-TS Bùi Hiền lẫn của các chuyên gia ngôn ngữ?

https://tuoitre.vn/nhieu-y-kien-trai-chieu-de-xuat-tieng-viet-thanh-tieq-viet-20171125111107896.htm

[Hội Ngộ Đàn Tranh III – 2012] NS Hồng Hạnh độc tấu GIỮ TRỌN MÙA XUÂN

[Hội Ngộ Đàn Tranh III – 2012] NS Hồng Hạnh độc tấu GIỮ TRỌN MÙA XUÂN

Published on Oct 3, 2012

Nghệ sĩ Hồng Hạnh (Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam)
độc tấu tác phẩm mới soạn cho đàn Tranh GIỮ TRỌN MÙA XUÂN
Sáng tác: Xuân Khải