VÕ THỊ XUÂN MAI : CHẶNG CUỐI HÀNH TRÌNH “DU KÝ TRẦN VĂN KHÊ”

CHẶNG CUỐI HÀNH TRÌNH “DU KÝ TRẦN VĂN KHÊ”

–

5 năm, một khoảng thời gian không quá dài của một đời người, nhưng đối

với một công việc thì quả là không ngắn. Đó là thời gian được làm việc với GS.TS Trần Văn Khê để xây dựng “Phông lưu trữ các nhân” và chỉnh lý, tu bổ phục chếbộ sưu tập “Du ký”. Lưu lại trong tôi những kỷ niệm khó phai về “Người truyền lửa”, dành trọn cuộc đời cho nghiên cứu văn hóa và âm nhạc truyền thống dân tộc.

Nhiều lần được tiếp xúc, làm việc với GS. TS Trần Văn Khê – Thầy cho tôi ấn tượng sâu sắc ngay lần gặp đầu tiên (năm 2010). Qua trao đổi, trò chuyện tôi được Thầy cho xem những quyển sổ tay ghi lại những chuyến đi dự hội nghị, hội thảo quốc tế về âm nhạc học hay thuyết giảng về âm nhạc truyền thống Việt Namvà Châu Á, từ những thập niên 60, 70 của thế kỷ trước. Thầy ghi chép tỉ mỉ từng sự việc, kèm theo giấy tờ, hình ảnh liên quan đến chuyến đi, một công việc đòi hỏi tính cẩn thận và rất công phu. Nhìn những tập “Du ký”, tôi càng thêm ngưỡng mộ, kính phục một nhà nghiên cứu có phương pháp làm việc khoa học, không chỉ ở lĩnh vực văn hóa nghệ thuật mà cả lĩnh vực lưu trữ tư liệu cá nhân. Qua nguồn tư liệu này, đã phản ảnh rõ nét về cuộc đời và sự nghiệp của một nhà nghiên cứu, đem hết tài năng và tâm huyết đi nhiều nước trên thế giới để truyền bá âm nhạc truyền thống Việt Nam.

Sau đó, việc xây dựng phông lưu trữ cá nhân của GS được thực hiện hơn ba năm (2010 – 2013). Và với yêu cầu của Thầy “… mong muốn lưu lại những kỷ niệm các nơi mà tôi đã đi qua, của những công việc tôi đã làm, nên mỗi chuyến đi tôi đều ghi và lưu giữ lại đầy đủ các chi tiết trong một tập và coi đó như một dấu ấn của thời gian… Tôi an tâm về sự những tư liệu quý của tôi sẽ được phổ biến rộng rãi mà vẫn còn nguyên vẹn… lưu lại cho thế hệ mai sau…”. Năm 2014, một kế hoạch được thông qua là chỉnh lý, tu bổ phục chế và tiếp tục số hóa cho bộ sưu tập “Du ký”. Công việc được triển khai với sự chỉ đạo trực tiếp của Thầy – một người có trí nhớ tuyệt vời, phong cách làm việc khoa học, giải quyết công việc nhanh chóng, rõ ràng, đầy thuyết phục… Những việc trên được thực hiện đến tháng 6 năm 2015. Đây là khoảng thời gian đáng nhớ nhất trong quảng đời làm việc của tôi, học hỏi rất nhiều điều, khi 5 năm được cộng sự cùng Thầy, từ năm 2010 – 2015.

Đến ngày 24-6- 2015, Thầy vĩnh viễn ra đi! Để lại trong lòng bao thân hữu, môn sinh và những người mộ điệu một niềm tiếc thương không từ ngữ nào tả hết, khi mất đi một cây cao bóng cả về nghiên cứu văn hóa, âm nhạc truyền thống trong nước và quốc tế. Mọi người cảm mến Thầy không chỉ ở tài năng, mà còn ở cốt cách của một người Việt Nam tuổi cao đức trọng. Thầy không chỉ để lại cho đời trí tuệ mà cả một kho tư liệu quý, rất có giá trị nghiên cứu, tham khảo. Như những lời tự sự của Thầy trong quyển Tự truyện “… của một người đã từ lâu thèm được giảng giải về văn hóa nghệ thuật của nước Việt Nam cho lớp trẻ Việt Nam, bằng tiếng nói Việt Nam và trên lãnh thổ Việt Nam…”, một đời Thầy đau đáu nổi niềm dành cho âm nhạc dân tộc.

Sau lễ cúng 49 ngày Thầy mất – 14/8/2015, nhà 32 Huỳnh Đình Hai, Bình Thạnh và di sản của Thầy được gia đình chính thức bàn giao, hiến tặng. Gồm những tư liệu phục vụ nghiên cứu, giảng dạy của Thầy mang từ Pháp về như: sác vở, báo chí, phim ảnh, băng từ, đĩa hát, máy ghi hình, máy ghi âm, máy chuyển tư liệu nghe nhìn, các nhạc khí, một tủ lớn gồm những kỷ vật… gắn liền hành trình hơn nửa thế kỷ đi gần 70 nước trên thế giới để truyền bá âm nhạc dân tộc Việt Nam. Đây là một kho tư liệu quý, rất có giá trị về lĩnh vực văn hóa, âm nhạc truyền thống trong nước và quốc tế, quý về giá trị nội dung và mang đậm tính thời gian mà Thầy đã tạo lập, xem như “sự nghiệp tinh thần”, cần phải gìn giữ để truyền lại cho thế hệ mai sau. Mong rằng một ngày không xa, kho tư liệu quý và những kỷ vật đã hiến tặng, sẽ hiện diện nơi “Nhà lưu niệm Trần Văn Khê”, như di nguyện của Thầy.

Rồi một ngày cuối tháng 8 năm 2015, chỉ sau một tuần khi gia đình bàn giao nhà 32 Huỳnh Đình Hai, bàn thờ, di ảnh… của Thầy đưa về Vĩnh Kim, Tiền Giang. Tâm trạng vui, buồn xen lẫn khi tôi cùng thân hữu, môn sinh trong đoàn xe tiễn đưa hương linh Thầy… Vui vì “lá rụng về cội”, Thầy được đoàn tụ với cha mẹ, ông bà, tổ tiên nơi nhà thờ họ “Nguyễn Tri”. Buồn vì chưa bao giờ tôi nghỉ “chặng cuối hành trình Du ký Trần Văn Khê” kết thúc ở Tiền Giang; mà không phải là Bình Thạnh, Tp.HCM – nơi Thầy đã sống 10 năm cuối đời (2005 – 2015) khi từ Pháp trở về định cư ở Việt Nam. Cảm thấy ngậm ngùi, đắng lòng khi tham gia chặng cuối hành trình của Thầy!

Sau này mỗi khi có dịp đi ngang qua đường Huỳnh Đình Hai, dừng lại trước cổng nhà số 32, bồi hồi nhớ lại những ngày tháng làm việc cùng Thầy, căn phòng vừa là nơi nghỉ ngơi vừa là nơi làm việc. Căn nhà Thầy đã sống những ngày cuối đời, là nơi dừng chân sau những năm tháng bôn ba để truyền bá âm nhạc truyền thống dân tộc. Nhớ những buổi đờn ca tài tử, sinh hoạt chuyên đề… thường xuyên diễn ra nơi này. Đây có lẻ không là tâm trạng của riêng tôi – người cảm mến tài năng, kính trọng đức độ của Thầy, vì đã cống hiến tuổi trẻ, tài năng, nhiệt huyết cả một đời cho âm nhạc dân tộc.

Tất cả những kỷ niệm về Thầy, bây giờ được xếp vào ký ức đẹp, buồn, vô giá đối với tôi – người may mắn được làm việc cùng Thầy để gìn giữ và phát huy giá trị tư liệu văn hóa mà Thầy đã tạo lập, lưu trữ trong hơn 50 năm khi sống trên đất Pháp và mang về Việt Nam gần như đầy đủ.

Thầy ơi! Hãy yên nghỉ. Chúng con mỗi người một vị trí, sẽ tiếp tục thực hiện những công việc còn dỡ dang mà Thầy đã tin tưởng

VÕ THỊ XUÂN MAI

Tháng 4 năm 2016

CV. Hành chính – Lưu trữ

 

Ảnh chụp cùng Thầy nhân dịp “ra mắt trọn bộ Combo (Hồi ký, Audio, phim TVK – Người truyền lửa)” tại Nhà sách Phương Nam – Vincom Q1. Ngày 07 tháng 8 năm 2013.

Những thân hữu, môn sinh tiễn đưa hương linh Thầy về Vĩnh Kim – Tiền Giang, ngày 21/8/2015.

chặng cuối hành trình Du ký TVK

Laisser un commentaire

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l'aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion /  Changer )

Photo Google+

Vous commentez à l'aide de votre compte Google+. Déconnexion /  Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l'aide de votre compte Twitter. Déconnexion /  Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l'aide de votre compte Facebook. Déconnexion /  Changer )

w

Connexion à %s