Jour : 28 juillet 2016

GS. TS Trần Quang Hải biểu diễn và thuyết trình về đề tài Dân Tộc Nhạc Học (Ethnomusicology) tại Học viện Âm nhạc Huế.

GS. TS Trần Quang Hải biểu diễn và thuyết trình về đề tài Dân Tộc Nhạc Học (Ethnomusicology) tại Học viện Âm nhạc Huế. – 10/01/2011 09h58

tran-quang-hai-vtv9-17-01-2015-vietnam

Sáng 30/12/2010 tại HVÂNHuế với lối nói chuyện dí dỏm- hài hước và phong thái giản dị, GS. TS Trần Quang Hải đã chia sẻ những nghiên cứu của ông về Dân tộc nhạc học xoay quanh 3 công trình: Hát đồng song thanh, gõ muỗng đàn môi. Trong 3 công trình ấy « Hát đồng song thanh » là công trình mà ông dày công nghiên cứu nhiều nhất. Đây là một quá trình nghiên cứu, từ vị trí phát âm và các kỹ thuật hát của mỗi dân tộc  trên thế giới, cho đến các lối hát đồng song thanh của các nước Tây Á và kiểu thức cầu kinh của các vị Lạt Ma- Tây Tạng, trên cơ sở đó; ông phát triển và sáng tạo lối hát  » Đồng song thanh » theo kiểu của riêng ông, mà hiện nay không những để biểu diễn âm nhạc mà còn ứng dụng vào lĩnh vực Y khoa; đặc biệt là cách điệu trị học cho các căng bệnh đứt dây thanh quản và khuyết tật về phát âm.

tqh-spoons

 

 

Song song với thuyết trình, ông còn thể hiện tài nghệ quái kiệt như « Gõ muỗng », « Đàn môi »,  « Hát song thanh ». Chỉ với 3 chiếc muỗng ông đã xử lý tài tình, điêu luyện và bài bản nhiều kỹ thuật, cùng gõ muỗng kết hợp với cộng thanh ở vòm miệng, ông đã cho người nghe thưởng thức nhiều tiết tấu lạ cùng âm thanh đa dạng. Cũng như đàn Môi, ông đưa người nghe từ nhạc techno sang nhạc hiphop xen lẫn trong sự bất ngờ, thú vị- làm cho không khí cả hội trường sôi động hẳn lên và không ngớt tràng pháo tay thán phục…!   giáo sư tâm sự «  đàn môi ở Việt Nam là loại đàn được xếp vào hàng phong phú bật nhất trên thế giới, nhờ có nhiều dân tộc thiểu số sinh sống trên dải đất nay, nhưng người Việt biết biểu diễn một cách bài bản, điêu luyện thì lại rất hiếm. Do vậy, ông thiết tha muốn tìm học trò để truyền nghề, nhưng hiện giờ vẫn chưa có duyên tìm thấy học trò « . Cuối buổi, trước sự chứng kiến đông đảo giảng viên và sinh viên của Học viện, ông đã biểu diễn một trích đoạn trong Giao hưởng số 9 của Beethoven với lối hát song thanh, thể hiện kỹ thuật dài hơi và khỏe, khiến cho tất cả mọi người đều thích thú, cảm phục tài nghệ của giáo sư.

 

 

tran-quang-hai-overtone-teacher1

Với nhiều câu chuyện hấp dẫn về nghiên cứu Dân tộc nhạc học, cùng lối trình diễn độc đáo, thu hút; GS Trần Quang Hải để lại nhiều ấn tượng khó quên trong lòng giảng viên và sinh viên HVÂNHuế. Thật đáng kính trọng khi nói đến sự cống hiến cao quý của ông cùng với người cha kính mến là GS Trần Văn Khê đã xem âm nhạc dân tộc như hơi thở của đời sống, cho nên cất công nghiên cứu gìn giữ và phát triển, đồng thời giới thiệu quốc hồn, quốc túy của đất Việt đến với thế giới.

K.H

http://www.hocvienamnhachue.vn/?c=tintuc&f=detail&id=132&m=0

TRẦN QUANG HẢI : Âm nhạc có thể chữa bịnh được không ?

Âm nhạc có thể chữa bệnh được không?
05/12/2006
vlcsnap-2016-07-18-16h05m20s255

Trong lĩnh vực âm nhạc có hai bộ môn dùng âm nhạc để trị bệnh là: Âm nhạc điều trị học (musicothérapie) và tâm lý điều trị học (psychothérapie) Cả hai bô môn này được phát triển từ vài mươi năm nay tại Pháp. Có thể học tại Paris và Montpellier tại trường đại học từ cử nhân tới tiến sĩ.

Lúc trước (cách đây 30 năm, vào khoảng thập niên 70), âm nhạc cổ điển tây phương (nhạc Mozart, Haydn, Bach, loại nhạc cổ điển êm dịu) dùng để trị bệnh an thần tại các nhà thương dưỡng trí viện (hôpital psychiatrique) Nhưng từ khi nhạc cổ truyền thế giới (musiques traditionnelles du monde) được phát triển ở Tây phương, và bộ môn dân tộc nhạc học (ethnomusicologie) được chính thức giảng dạy ở cấp bực đại học, thì nhạc cổ truyền thế giới được đưa thể nghiệm vào môn âm nhạc điều trị học.
1. Trị bệnh cá nhân: Có nghĩa là bệnh nhân được trị riêng biệt. Muốn khám bệnh để biết phản ứng bệnh nhân, thì cho nghe một số loại nhạc (10 thí dụ đủ loại nhạc: Cổ điển tây phương, cổ truyền thế giới, nhac pop, rock, techno, jazz) để xem phản ứng của bệnh nhân. Ðể bệnh nhân trong một phòng sơn màu xanh, rồi đỏ, vàng, trắng, đen, nói chung là đủ các loại màu để xem bệnh nhân phản ứng ra sao khi bên ngoài có màu sắc khác nhau dù là nghe một loại nhạc ở thời điểm khác nhau (mỗi ngày nghe một lần ở một phòng màu khác nhau). Sau 10 ngày, thì mới cho một “toa thuốc” chỉ gồm có nhạc mà thôi. Thí dụ: 5 phút nhạc Mozart buổi sáng, 4 phút nhạc jazz New Orleans sau khi ăn cơm, 5 phút nhạc techno lúc 4 giờ chiều, 5 phút đàn tranh Việt Nam độc tấu nhạc vui nhẹ theo điệu Bắc. Ðó là trường hợp cá nhân.2. Trị bệnh tập thể: có nghĩa là một nhóm người bị bệnh thần kinh hoặc có thái độ thụ động (attitude passive) hay có thái đọ kích động (attitude active). Nếu người thụ động thì cho nhạc giựt gân bắt họ phải nhảy múa theo điệu nhạc hoặc múa máy tùy hứng chung với nhau. Nếu người kích động thì phải cho nghe nhạc thiệt giựt gân để cho họ nhảy múa điên cuồng theo điệu nhạc. Sau 15 phút nhảy múa thì họ sẽ mệt phờ người thì họ sẽ không cón sức lực để gây hấn, hung hăng. Sau đó cho họ nghe một loại nhạc thật êm dịu. tập thể: có nghĩa là một nhóm người bị bệnh thần kinh hoặc có thái độ thụ động (attitude passive) hay có thái đọ kích động (attitude active). Nếu người thụ động thì cho nhạc giựt gân bắt họ phải nhảy múa theo điệu nhạc hoặc múa máy tùy hứng chung với nhau. Nếu người kích động thì phải cho nghe nhạc thiệt giựt gân để cho họ nhảy múa điên cuồng theo điệu nhạc. Sau 15 phút nhảy múa thì họ sẽ mệt phờ người thì họ sẽ không cón sức lực để gây hấn, hung hăng. Sau đó cho họ nghe một loại nhạc thật êm dịu.3. Có khi dạy họ thiền với một điệu đọc kinh Tây tạng hòa chung với cách thở nhẹ để tìm lại sự quân bình trong tâm hồn.trị bệnh thần kinh nhẹ.

Phương pháp trị bệnh tâm thần đã được giới Tây phương ứng dụng trong cách tham thiền và dùng nhạc êm dịu (gọi là nhạc bay bổng – musique planante; nhạc thiền – musique méditative; nhạc xả hơi – musique relaxante). Ðối với tôi, những người theo phương pháp này là những người bị bệnh tâm thần thụ động, chỉ thích nghe nhạc để tìm lại sự bình thản trong tâm hồn. Họ không có bệnh nhưng có một vài vấn đề không giải quyết được nên tìm một nguồn an ủi qua âm nhạc nhẹ thanh thoát. tâm thần đã được giới Tây phương ứng dụng trong cách tham thiền và dùng nhạc êm dịu (gọi là nhạc bay bổng – musique planante; nhạc thiền – musique méditative; nhạc xả hơi – musique relaxante). Ðối với tôi, những người theo phương pháp này là những người bị bệnh tâm thần thụ động, chỉ thích nghe nhạc để tìm lại sự bình thản trong tâm hồn. Họ không có bệnh nhưng có một vài vấn đề không giải quyết được nên tìm một nguồn an ủi qua âm nhạc nhẹ thanh thoát.trị bệnh tâm thần (khủng hoảng tinh thần, tánh nhút nhát, bệnh cà lăm, không dám phát biểu trước công chúng vì bị khớp, v.v…)
Hát đồng song thanh đã giúp cho người học hát có thêm nghị lực, không còn sợ sệt, lấy lại niềm tin, và làm giảm bớt bệnh cà lăm. Rất nhiều kịch sĩ học với tôi để cho giọng được mạnh hơn, một số nhà chính trị gia học hát đồng song thanh để tạo cho giọng nói của mình có bề dày (giọng nói mạnh hơn, nhiều bồi âm để thu hút và chinh phục cử tri), những người hát sai không còn phải bị mặc cảm vì hát đồng song thanh không dựa vào cao độ cố định giúp cho họ lấy lại tự tin, v.v…trị bệnh mà để giúp cho mấy người lên đồng nghe nhạc để gọi các ông hoàng bà chúa nhập vào xác bà bóng để nhảy múa, hay tiên đoán tương lai, trị bệnh người đau yếu.